I SAB/Sz 91/24

I SAB/Sz 91/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Anna Sokołowska /przewodniczący/
Bolesław Stachura /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1764
art. 2 ust.1, art.10 ust.1 , art.13  ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
J. K. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym") w dniu 28 maja 2024 r. złożył do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Ś. (dalej "organ"), poprzez platformę ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: " Na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm., zw. dalej: "u.d.i.p."), zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie: wolnych etatów / wakatów w KM PSP w Ś.".
Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji strona wskazała skrzynkę ePUAP: [...]
W dniu 11 czerwca 2024 r. za pomocą platformy ePUAP, organ przekazał odpowiedź o następującej treści: " Dot. wniosku z dnia 28 maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Informuję, że na dzień 10 czerwca 2024 roku liczba wakatów w tutejszej komendzie wynosi 3,5".
Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2024 r. strona wezwała organ o natychmiastowe uzupełnienie informacji publicznej. Strona wskazała, iż w związku z brakiem odpowiedzi na jej wniosek zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., wzywa do natychmiastowej odpowiedzi na złożony wniosek w formie zgodnej z zapytaniem do dnia 12 czerwca 2024 r. Strona dodała, że zapytanie dotyczyło wolnych wakatów/etatów, a nie ich ilości.
Strona wskazała, iż brak odpowiedzi, potraktuje jako bezczynność z rażącym naruszeniem prawa przez organ w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z ostrożności procesowej zaznaczyła, iż w przypadku bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje skarga do właściwego Sądu Administracyjnego, bez wcześniejszego ponaglenia. Nadto, strona zaznaczyła również, iż kara za bezczynność organu wynikającą z rażącego naruszenia prawa wynosi do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, a więc obecnie jest to 71.550 zł, a w przypadku stwierdzenia takiej bezczynności organ uiszcza opłatę, a następnie jest zobowiązany wszcząć postępowanie mające na celu ściągniecie w/w kary z osoby odpowiedzialnej za wynikłe naruszenie.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, organ pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. wskazał, że w nawiązaniu do korespondencji z dnia 11 czerwca 2024 r. oraz rozmowy telefonicznej z dnia 12 czerwca 2024 r. informuje, że odpowiedź na zadane pytanie została udzielona terminowo w dniu 11 czerwca 2024 r., jest prawidłowa i zgodna ze stanem faktycznym. W związku z wyrażeniem przez stronę niezadowolenia z odpowiedzi na udostępnioną informację publiczną, organ poprosił o doprecyzowanie pytania.
W dniu 12 czerwca 2024 r. do organu wpłynęła skarga J. K. na bezczynność Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Wskutek bezczynności organu skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Wobec powyższego, skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie bezczynności organu,
2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, 655, 1457, z 1855) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 71.000 zł,
4) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 28 maja 2024 r.
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., organ jest zobowiązany do odpowiedzi w zakresie, w jakim, zostało określone zapytanie. Nie ma tu miejsca na zadowolenie bądź nie osoby składającej taki wniosek. Zdaniem skarżącego, działania organu wskazują na całkowite lekceważenie obowiązujących przepisów i rażące naruszenie prawa z pełną świadomością tego czynu. Co więcej, organ wyraźnie pomija odpowiedź na zadane pytanie, a brak takiej odpowiedzi może być wydany tylko decyzją organu o odmowie odpowiedzi, a nie odpowiedzią nie na temat.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego III OSK 1092/21 udzielenie niepełnej informacji jest równoważne z nieudzieleniem informacji publicznej.
Jeżeli organ miał wątpliwości co do zakresu żądania wniosku lub formy udzielenia informacji powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie lub dookreślenie, albowiem właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. W przeciwnym wypadku doszłoby do zaprzeczenia idei dostępu do informacji publicznej, której założeniem jest jawność działań władzy publicznej. Natomiast przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, co narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a w tym wypadku jest to rażąca bezczynność organu z pełną świadomością popełnianego naruszenia.
W ocenie skarżącego, to czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Ś. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie. Ze strony skarżącego brak było ponaglenia a jedynie wniosek o uzupełnienie informacji, który nie został mimo pisma organu doprecyzowany.
Nadto, organ wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak stanu bezczynności wynikający z pism kierowanych ze strony organu do skarżącego. Organ nakreślił przy tym stan faktyczny sprawy. Jednocześnie organ poinformował, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony przez stronę jest kolejnym złożonym do organu. Na wszystkie poprzednie również udzielono odpowiedzi w ustawowym terminie.
Organ wskazał, że w dniu 12 czerwca 2024 r. za pomocą platformy ePUAP z adresu [...] wpłynął wniosek o natychmiastowe uzupełnienie informacji publicznej wysłany w dniu 11 czerwca 2024 r. o godzinie 19.00 (zał. nr [...]). O godzinie 10.07 dnia 12 czerwca br. pracownik komórki organizacji i kadr odebrał połączenie z numeru telefonu komórkowego od mężczyzny, który przedstawił się jako J. K.. Z treści rozmowy wynikało, że odpowiedź na wniosek nie satysfakcjonuje stronę - jednocześnie wnioskodawca zaznaczył, że organ nie będzie pierwszą komendą, na którą strona złoży skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Po otrzymaniu w/w korespondencji oraz rozmowie telefonicznej st.asp. J. S. niezwłocznie przygotowała pismo z prośbą o doprecyzowanie pytania zawartego we wniosku, które zostało przesłane na adres [...] w dniu 12 czerwca br. o godzinie 11.11.Tego samego dnia o godzinie 12.28 do Komendanta Miejskiego PSP wpłynęła skarga J. K. z dnia 12 czerwca 2024 r., wnoszona za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Organ wskazał, że skarżący błędnie jako organ wskazuje Komendę Miejską PSP w Ś. i zarzuca jej bezczynność. Ponadto organ zaznaczył fakt, że nie należy do kompetencji organu domyślanie się co autor pytania ma na myśli żądając udostępnienia informacji o wolnych etatach / wakatach - biorąc pod uwagę fakt tożsamości znaczenia słów.
W ocenie organu, rzeczona sprawa została załatwiona w sposób prawidłowy i w terminie a treść udzielonej informacji publicznej była zgodna ze złożonym zapytaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: "p.p.s.a") obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności
z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność jest zatem zwalczanie braku działania organu, polegającego na niezałatwianiu w terminie sprawy, do której dany organ był zobowiązany.
Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą albo wreszcie poinformowanie wnioskującego, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Rozpoznanie skargi na bezczynność może nastąpić w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. – co nastąpiło w badanej sprawie.
Dalej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie ma sporu, że Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Ś. jako organ władzy publicznej jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Nie ma też sporu, że informacja "w zakresie: wolnych etatów / wakatów w KM PSP w Ś." stanowi informację publiczną.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest to czy organ dopuścił się bezczynności w związku z złożonym przez stronę w dniu 28 maja 2024 r. wnioskiem.
W pierwszym jednak rzędzie należy wyjaśnić czy skarżący był zobowiązany do wniesienia ponaglenia do organu przed złożeniem skargi do sądu. Wbrew stanowisku organu zawartemu w odpowiedzi na skargę w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2020 r. I OSK 2266/19). Co prawda w myśl art. 21 in principio u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., jednakże zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych w odniesieniu do skarg na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie znajduje zastosowania wymóg z art. 53 § 2b in fine p.p.s.a., w postaci uprzedniego wniesienia ponaglenia do właściwego organu (por. też wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 2433/18). Mając to wszystko na uwadze, sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania uznając, że nie ma podstaw do odrzucenia skargi z powyższego powodu.
Dalej zatem wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1467/18; z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1238/16).
Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej ma zaś miejsce w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, posiadając żądaną informację, nie udostępnia jej i nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia, lub też informuje wnioskodawcę, że wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną w sytuacji, gdy taką informację stanowi. Również jeżeli nie posiada on już informacji wskazanej we wniosku powinien o tym powiadomić wnioskującego
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.o.p. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p.).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanego sporu należy odpowiedzieć na pytanie, czy reakcja (odpowiedź organu z dnia 11 czerwca 2024. ) na wniosek z dnia 28 maja 2024 r. wypełniała wymogi wynikające z przepisów u.i.d.p. i czy w efekcie organ pozostawał w bezczynności czy też nie.
Przypomnieć zatem należy, że strona zwróciła się do organu z wnioskiem z dnia 28 maja 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm., zw. dalej: "u.d.i.p."), zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie: wolnych etatów / wakatów w KM PSP w Ś.".
W odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu 11 czerwca 2024 r. (a więc z zachowaniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 13 ust. 1 u.i.d.p.) udzielono stronie odpowiedzi iż "na dzień 10 czerwca 2024 r. liczba wakatów w tutejszej komendzie wynosi 3.5".
Zdaniem Sądu należy więc zadać pytanie czy udzielona odpowiedź mieści się w zakresie złożonego wniosku. W przekonaniu Sądu na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco.
Skoro bowiem strona we wniosku wskazała, iż oczekuje udostępnienia informacji "w zakresie wolnych etatów/ wakatów" w komendzie, to udzielenie odpowiedzi, iż liczba wakatów w niej wynosi 3.5 jest informacją "w zakresie wolnych etatów/ wakatów".
Sąd zauważa, że dopiero po doręczeniu stronie odpowiedzi na powyższy wniosek, w dniu 11 czerwca 2024 r. zwróciła się ona do organu z kolejnym pismem, dodając iż jej żądanie dotyczyło wolnych wakatów/ etatów, a nie ich ilości i żądając natychmiastowego udzielenia odpowiedzi na to sprecyzowane pytanie.
Jednak w przekonaniu Sądu tak ogólne sformułowanie jakiego użyła strona we wniosku z dnia 28 maja 2024 r. mogło skutkować zinterpretowaniem go tak jak uczynił organ, tj. uznaniem że stronie chodzi o ilość wolnych etatów / wakatów, a nie ich rodzaj. Zresztą tego, że chodzi o "rodzaj" wolnych etatów/ wakatów strona nie doprecyzowała wprost także w piśmie z dnia 11 czerwca 2024 r.
Wbrew zarzutom skargi, organ nie miał przed udzieleniem odpowiedzi z 11 czerwca 2024 r. podstaw by żądać od strony sprecyzowania/ uzupełnienia wniosku, tym bardziej iż w postępowaniu regulowanym u.i.d.p. nie ma zastosowania kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem wynikającym z art. 16 ust. 2 u.i.d.p. – to jest jedynie do decyzji odmawiającej udzielenia informacji.
Zatem pisma strony z dnia 11 czerwca 2024 nie sposób traktować jako uzupełnienie wniosku z dnia 28 maja 2024 r. na który strona uzyskała już wcześniej prawidłową odpowiedź, a jedynie jako nowy wniosek strony, złożony w nowym terminie, do którego załatwienia organ był zobowiązany niezależnie od wniosku z dnia 28 maja 2024 r.
Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była bezczynność (w ocenie strony) związana z rzekomym brakiem odpowiedzi na wniosek z dnia 28 maja 2024 r. Zarzuty strony w tym względzie, w przekonaniu Sądu należało jednak uznać za nieuzasadnione, a postępowanie organu, który w ustawowym terminie udzielił stronie odpowiedzi na wniosek, a odpowiedź ta zawierała się w zakresie zadanego pytania, ocenić jako prawidłowe i nie sposób przyjąć aby organ w tej sytuacji pozostawał w bezczynności.
Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).