I SAB/Sz 208/24

I SAB/Sz 208/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 200, art. 205 par 1, art. 149 par 1 i par 1a,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. do rozpatrzenia wniosku K. N. z dnia 1 sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 i pkt 2 tiret 1, 2, 3, 4 w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w S. na rzecz K. N. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Z. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia
w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
z 26 października 2022 r., II SAB/Sz 231/22 w sprawie ze skargi K. N. (dalej: "Skarżący") na bezczynność Dyrektora [...] (dalej: "Organ")
w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wyrokiem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III OSK 93/23 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie (punkt 1.); odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości (punkt 2.).
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Skarżący w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej do Dyrektora Z. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poprzez udostępnienie mu danych lub kopii dokumentów dotyczących finansowania przez NFZ świadczeń zdrowotnych Szpitala Powiatowego
w S., jakie wpłynęły do NFZ ze szpitala i za jakie szpital ten pobrał środki publiczne od NFZ w zakresie swojej działalności:
1. nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od 15 do 25 lipca 2020 r.;
2. oddziału chorób wewnętrznych za okres od 19 do 21 lipca 2020 r.
Skarżący domagał się wydania ww. informacji z podaniem: oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców; daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców
lub udzielanych świadczeń medycznych "na każdym z ww."; kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10; wykonanych procedur z ICD-9; ilości wypisanych recept; ilości zapisanych skierowań do leczenia w innych jednostkach szpitalnych.
W dniu [...] sierpnia 2022 r. Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek, wyjaśniając, że:
1. Świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej rozliczane są w formie miesięcznego ryczałtu; Szpital Powiatowy w S. za lipiec 2020 r. otrzymał ryczałt
w wysokości [...] zł.
2. Profil - choroby wewnętrzne - wchodzi w skład systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej i finansowany jest w formie ryczałtu. Ryczałt ww. szpitala za lipiec 2020 r. wynosił [...] zł. Sposób ustalania ryczałtu
dla wszystkich profili wchodzących w skład systemu określa rozporządzenie Ministra Zdrowia. Aktualne profile systemu zabezpieczenia oraz świadczenia możliwe do realizacji w ramach tych profili publikowane są na stronie organu w zakładce strona główna/Dla pacjenta/Leczenie/Gdzie się leczyć/Wojewódzka sieć szpitali https://www.nfz-szczecin.pl/dla_ news1313 wojewódzka_siec_szpiatli.htm. Wartości umów dostępne
są na stronie https://www.nfz.gov.pl/0-nfz/informator-o-zawartych umowach/.
Organ podał, że wniosek w pozostałej części nie dotyczy informacji publicznej. Księga główna zwana księgą choroby jest indywidualną dokumentacją medyczną. Tworzona jest w momencie przyjęcia do szpitala, zawiera informacje o przebiegu hospitalizacji od momentu przyjęcia do momentu zakończenia i wypisu ze szpitala. Informacje o świadczeniach udzielonych świadczeniobiorcom z podaniem numeru księgi głównej kwalifikują wnioskowaną informację do kategorii spraw prywatnych obejmujących dane wrażliwe. NFZ nie gromadzi dokumentacji medycznej pacjentów i nie posiada danych o wypisywanych receptach oraz skierowaniu pacjentów do leczenia w innych jednostkach.
Pismem z [...] sierpnia 2022 r. Skarżący poinformował Organ, że złożył skargę
na bezczynność Organu, gdyż nie udostępniono mu informacji w żądanym zakresie,
tj. z podaniem: oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców; daty przyjęcia
i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych na "każdym z ww."; kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10; wykonanych procedur z ICD-9. Skarżący podał, że uzyskał wcześniej taką informację od innego szpitala. Skarżący wskazał, że żądana informacja może zostać poddana anonimizacji. Jednocześnie Skarżący oświadczył, że uzupełnia wniosek i prosi o podanie tylko częściowych nr ks. Gł. z dok. med. wraz z pozostałymi danymi przypisanymi
do ww. w postaci wykonanych procedur medycznych dla tych świadczeniobiorców,
co pozwoli ustalić czy środki publiczne zostały wydane na świadczenia i czy ZUS dokonał ich właściwej weryfikacji.
W dniu [...] sierpnia 2022 r. Organ poinformował Skarżącego, że udzielono
mu informacji publicznej na złożony przez niego wniosek z [...] sierpnia 2022 r. Organ podał, że dane w zakresie leczenia pacjentów – "częściowy nr ks. głównej
z dokumentacją medyczną wraz z pozostałymi danymi przypisanymi do ww. w postaci wykonanych procedur medycznych dla tych świadczeniobiorców" - nie są informacją publiczną. Organ wskazał, że księga główna zawiera informacje o przebiegu hospitalizacji pacjenta od momentu przyjęcia do momentu jej zakończenia i wypisu
ze szpitala. Informacje o świadczeniach oraz metody leczenia poszczególnych pacjentów stosowane w danej placówce leczniczej nie mogą stanowić informacji publicznej.
Taka informacja nie mieści się w żadnej z przykładowych kategorii informacji publicznej, do których odwołuje się art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ istotą leczenia jest indywidualne podejście do pacjenta. Ponadto, zdaniem Organu, uzyskanie informacji na temat własnego leczenia można uzyskać, składając wniosek w trybie
art. 192 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. NFZ na żądanie świadczeniobiorcy informuje go o udzielonych
mu świadczeniach opieki zdrowotnej oraz kwocie środków publicznych wydatkowanych na sfinansowanie tych świadczeń.
Skarżący w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Organu wobec nieudzielenia
mu informacji publicznej na złożony wniosek z [...] sierpnia 2022 r. Skarżący wniósł
o stwierdzenie, że Organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie Organu
do udzielenia żądanej informacji w terminie 7 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 26 października
2022 r., I SAB/Sz 231/22 stwierdził, że Organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt I.), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Organu do rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r.
– w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku z aktami sprawy (pkt II), zasądził od Organu na rzecz Skarżącego kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postepowania.
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd I instancji wskazał, że w skardze nie zostały podniesione zarzuty co do braku wypowiedzi Organu w zakresie części żądania wniosku dotyczącej ilości wypisanych recept oraz ilości zapisanych skierowań do leczenia
w innych jednostkach szpitalnych, co do której Organ wskazał, że nie posiada
ww. informacji z uwagi na to, że stanowią one część dokumentacji medycznej, którą dysponuje jednostka udzielająca świadczeń zdrowotnych. W ocenie sądu,
ww. okoliczność nie jest sporna, gdyż w tym zakresie Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi pismem w sposób poprawny.
Dalej Sąd I instancji wskazał, że Organ udzielił też informacji co do wysokości przyznanego szpitalowi miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. za świadczenia nocnej
i świątecznej opieki zdrowotnej oraz miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. dotyczącego świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chorób wewnętrznych, zatem sporne pozostaje żądanie wydania informacji dotyczącej oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców; daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych na każdym z ww. świadczeń; kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10; wykonanych procedur z ICD-9.
Sąd pierwszej I wskazał na przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U.2021.1285 t.j. ze zm.; dalej "u.ś.o.z.f.ś.p."), wyjaśniając, że dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ jest organem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej
w świetle art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej (Dz.U.2022.902, dalej: "u.d.i.p."). Następnie Sąd wywiódł,
że skoro bezczynność organu na tle przepisów u.d.i.p. ma miejsce także wówczas
gdy pismo będące odpowiedzią na wniosek o udostępnienie informacji publicznej
jest fragmentarycznym, niepełnym odniesieniem się do żądanych przez wnioskodawcę informacji i tym samym nie wyczerpuje zakresu żądań wniosku, to należy przyjąć,
że mamy do czynienia z bezczynnością adresata wniosku w części, w jakiej zakres udzielonej informacji publicznej nie pokrywa się z zakresem żądanej informacji. Na równi bowiem z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku
o udostępnienie informacji publicznej należy traktować udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego lub też wręcz nieadekwatnej do treści wniosku.
Zdaniem Sądu z analizy wniosku Skarżącego wynikało, że żądał on udostępnienia danych lub kopii dokumentów dotyczących udzielonych przez szpital świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ, jakie szpital złożył do Organu w zakresie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od [...] do [...] lipca 2020 r. oraz świadczeń zdrowotnych udzielonych na oddziale chorób wewnętrznych tego szpitala za okres
od [...] do [...] lipca 2020 r. wraz z oznaczeniem numeru księgi głównej świadczeniobiorców, daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych na każdym z ww. świadczeń, kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10 oraz wykonanych procedur z ICD-9. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, iż Skarżący nie domagał się podania danych osobowych pacjentów.
W ocenie Sądu I instancji Organ nie udzielił Skarżącemu odpowiedzi
na złożony wniosek zgodnie z przepisami u.d.i.p., a zatem pozostaje on w bezczynności. Sąd wskazał, że udzielona przez Organ informacja z [...] sierpnia 2022 r., choć
z zachowaniem terminu z art. 13 u.d.i.p., nie była pełna z uwagi na niedokładne przeanalizowanie treści wniosku.
Według Sądu z akt sprawy wynikało, że Organ udzielił informacji co do wysokości przyznanego szpitalowi miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. za świadczenia nocnej
i świątecznej opieki zdrowotnej oraz miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. dotyczącego świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie chorób wewnętrznych. Jednakże informacja
ta nie była przedmiotem wniosku Skarżącego. Skarżący domagał się udostępnienia danych lub kopii dokumentów złożonych przez szpital do NFZ w zakresie wyżej opisanym. Powołując się na wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 czerwca 2014 r.,
II SAB/Bk 22/14, Sąd wyjaśnił, iż informacją publiczną mogą być, co do zasady, dokumenty (lub dane) pochodzące od innego podmiotu – szpitala, a znajdujące
się w posiadaniu organu.
Zdaniem Sądu Organ w pierwszej kolejności winien ustalić, czy jest w posiadaniu danych lub dokumentów, które są przedmiotem wniosku Skarżącego. Jeśli Organ takich danych nie posiada, winien powiadomić o tym Skarżącego pismem. Jeśli Organ takimi danymi (dokumentami) dysponuje, winien rozważyć czy stanowią one informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Jeśli Organ uzna, że żądana informacja
nie stanowi informacji publicznej, zawiadamia o tym Skarżącego pismem. Gdy Organ uzna, że żądana informacja stanowi informację publiczną, powinien udostępnić
ją Skarżącemu zgodnie z przepisami u.d.i.p., po rozważeniu czy jest to informacja prosta czy też informacja przetworzona z ewentualnym zastosowaniem anonimizacji dokumentów (danych). Udzielona odpowiedź winna być jasna i nie budzić wątpliwości
co do zajętego stanowiska organu względem poszczególnych żądań strony zawartych we wniosku.
Nadto WSA w Szczecinie wyjaśnił, iż okoliczność, że Skarżący złożył do Organu
i innych podmiotów wnioski o udzielenie informacji publicznej nie ma znaczenia
dla rozpoznania niniejszej sprawy. Podnoszona przez Organ w odpowiedzi na skargę okoliczność, że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczy leczenia Skarżącego w konkretnym podmiocie leczniczym, nie wynika z akt sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Organu, wyrokiem z 21 listopada 2024 r., III OSK 93/23 uchylił ww. wyrok Sądu I instancji
i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi.
Powołując się na brzmienie art. 141 § 1 P.p.s.a., NSA stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów sformułowanych w tym przepisie,
nie wskazuje bowiem w sposób jednoznaczny podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz nie zawiera jej wyjaśnienia. Wywody Sądu I instancji odnoszące
się do stwierdzonych uchybień Organu są lakoniczne, niekompletne, a przede wszystkim wewnętrznie sprzeczne.
NSA wskazał, że w analizowanej sprawie Sąd I instancji rozpatrując skargę
na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdził,
iż będący przedmiotem tej skargi wniosek z [...] sierpnia 2022 r., został w części opisanej na stronie 6 uzasadnienia załatwiony w sposób poprawny, gdyż Organ udzielił Skarżącemu informacji co do wysokości przyznanego szpitalowi miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. za świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, a także
za świadczenia opieki zdrowotnej w zakresie chorób wewnętrznych, a nadto wskazał,
iż nie posiada informacji w zakresie tej części wniosku, która dotyczy informacji o ilości wypisanych recept oraz ilości zapisanych skierowań do leczenia w innych jednostkach szpitalnych. Jednocześnie Sąd ten uznał, że udzielenie stronie skarżącej pismem
z [...] sierpnia 2022 r. odpowiedzi na wniosek nastąpiło z zachowaniem terminu kreślonego w art. 13 u.d.i.p. (strona 8 uzasadnienia wyroku). Pomimo takich ustaleń WSA w Szczecinie nie zawarł w sentencji zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcia odpowiadającego powyższym stwierdzeniom, ograniczając się do stwierdzenia, że organ "dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa"
(pkt I sentencji) i umarzając postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpoznania wniosku dostępowego z [...] sierpnia 2022 r. (pkt II sentencji).
Jak dalej wskazał NSA, ponadto Sąd I instancji na stronie 10 uzasadnienia wyroku zobowiązał Organ do częściowego załatwienia wniosku z [...] sierpnia 2022 r., formułując w tym zakresie wytyczne dla Organu, pomimo że – jak to powyżej zaznaczono
- w sentencji wyroku brak jest zobowiązania Organu do takiego działania, a zamiast tego w punkcie II sentencji zawarte zostało rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania
"w zakresie zobowiązania Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w S. do rozpoznania wniosku K. N. z dnia
[...] sierpnia 2022 r. – w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego odpisu wyroku
wraz z aktami sprawy". Sąd nie wskazał przy tym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ani podstawy faktycznej, ani podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe, NSA stwierdził, że podniesiony zarzut skargi kasacyjnej zasługiwał na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok nie poddawał
się kontroli instancyjnej. Ocenę drugiego zarzutu skargi kasacyjnej w opisanej sytuacji uznał za przedwczesną.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie będzie związany oceną prawną przedstawioną w wyroku i dokona ponownej analizy zaskarżonej czynności
z uwzględnieniem wskazówek zawartych w niniejszym wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznając sprawę ponownie z w a ż y ł, co następuje:
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszonym na posiedzeniu niejawnym podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z treścią tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Przedmiot postępowania w niniejszej sprawie stanowiła bezczynność Organu
w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r., zmodyfikowanego
[...] sierpnia 2022 r., złożonego w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie
do informacji publicznej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu
ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi dotyczącej bezczynności Organu, odnotować trzeba, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Stąd skarga wniesiona
w niniejszej sprawie była dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Ponadto Sąd wskazuje, że zgodnie z brzmieniem art. 190 zdanie pierwsze P.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania
się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Przy czym przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 P.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji lub postanowienia (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., II GSK 1602/12; wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., I GSK 1498/13).
Sad wskazuje, że podstawą uchylenia przez NSA ww. wyroku Sądu I instancji było uznanie za zasadny zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. NSA przekazując sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazał
zaś : "Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie będzie związany oceną prawną przedstawioną w niniejszym wyroku i dokona ponownej analizy zaskarżonej czynności z uwzględnieniem wskazówek zawartych w niniejszym wyroku".
Przechodząc w tym miejscu do ponownego rozpoznania skargi Sąd wskazuje,
że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji,
gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie
i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem
w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący
w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
Według art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność
lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z kolei zgodnie z art. 149 § 1b P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa
w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu
albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej
w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarówno przed organem jak i przed sądem administracyjnym jakiekolwiek postępowanie, którego przedmiotem jest udzielenie informacji publicznej wywoływane jest żądaniem strony.
To strona z własnej inicjatywy występuje do organu o udzielenie jej informacji o określonej przez nią treści oraz to strona decyduje czy w związku z nieprawidłową reakcją organu na jej zapytanie czy też w związku z brakiem tej reakcji składa skargę do sądu.
Spór w sprawie dotyczy kwestii czy Organ pozostaje bezczynny w zakresie udostępnienia Skarżącemu wnioskowanej informacji na podstawie wniosku z [...] sierpnia 2022 r., który Skarżący zmodyfikował pismem z [...] sierpnia 2022 r.
Przypomnieć zatem należy, że we wniosku tym Skarżący wniósł o udostępnienie mu danych lub kopii dokumentów dotyczących finansowania przez NFZ świadczeń zdrowotnych Szpitala Powiatowego w S., jakie wpłynęły do NFZ ze szpitala
i za jakie szpital ten pobrał środki publiczne od NFZ w zakresie swojej działalności:
1. nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od 15 do 25 lipca 2020 r.;
2. oddziału chorób wewnętrznych za okres od 19 do 21 lipca 2020 r.
Skarżący domagał się wydania ww. informacji z podaniem:
- oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców;
- daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych "na każdym z ww.";
- kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10;
- wykonanych procedur z ICD-9;
- ilości wypisanych recept;
- ilości zapisanych skierowań do leczenia w innych jednostkach szpitalnych.
W pismach z [...] sierpnia 2022 r. Skarżący wskazał, że wnosi o wydanie wnioskowanej dokumentacji po ewentualnej animizacji danych nr księgi głównej i podanie tylko częściowych numerów księgi głównej.
Sąd zauważa, że Skarżący w treści skargi de facto nie podnosi zarzutów
w zakresie braku wypowiedzi Organu w odniesieniu do tej części wniosku, która dotyczy ilości wypisanych recept oraz ilości zapisanych skierowań do leczenia w innych jednostkach szpitalnych, co do której Organ pismem z [...] sierpnia 2022 r. wskazał,
że nie posiada ww. informacji z uwagi, że stanowią one część dokumentacji medycznej, którą dysponuje jednostka udzielająca świadczeń zdrowotnych. Sąd uznał zatem,
że ww. okoliczność nie jest sporna. W ocenie Sądu, w tym zakresie Organ udzielił Skarżącemu odpowiedzi pismem z [...] sierpnia 2022 r. w sposób poprawny w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Sąd podkreśla ponadto, że pismem z [...] sierpnia 2022 r. Organ udzielił Skarżącemu informacji, co wysokości przyznanego szpitalowi miesięcznego ryczałtu
za lipiec 2021 r. za świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej
oraz miesięcznego ryczałtu za lipiec 2021 r. dotyczącego świadczeń opieki zdrowotnej
w zakresie chorób wewnętrznych, które to informacje nie były jednak objęte zakresem ww. wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r., co jednoznacznie wynika z jego treści.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że sporne pozostaje żądanie udostępnienia informacji dotyczących finansowania przez NFZ świadczeń zdrowotnych Szpitala Powiatowego w S., jakie wpłynęły do NFZ ze szpitala i za jakie szpital ten pobrał środki publiczne od NFZ w zakresie swojej działalności:
1. nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od 15 do 25 lipca 2020 r.;
2. oddziału chorób wewnętrznych za okres od 19 do 21 lipca 2020 r.
z podaniem:
- oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców (częściowych nr ks. Gł.
z dok. med.);
- daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych "na każdym z ww.";
- kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10;
- wykonanych procedur z ICD-9.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że Skarżący domagała się udostępnienia
ww. informacji w trybie u.d.i.p.
Art. 13 u.d.i.p. stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1), a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia
w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację,
nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Wniosek
o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej), albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy lub przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, w sytuacji określonej
w art. 14 ust. 2 oraz w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 u.d.i.p. ma przy tym zastosowanie
tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) oraz podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które
nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 314 – 315).
Z bezczynnością organu w sprawie udzielenia informacji publicznej mamy
do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia
lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103).
Wniesienie skargi na bezczynność organu jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. W wąskim zakresie odsyła
do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ustalając, że jedynie
w kwestii wydania decyzji stosuje się K.p.a. I tak reguluje ona udostępnienie informacji publicznej (art. 7, 13 i 14 ustawy), jak również odmowę udostępnienia informacji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy, czy też dopuszcza stwierdzenie przez organ, iż żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i wówczas organ powiadamia jedynie wnoszącego,
że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. teza nr 2 wyroku NSA
w Warszawie z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059.02, Lex nr 77178, wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 162/07, Lex nr 322803).
W każdym jednak z wymienionych form rozpatrzenia wniosku wymagane
jest poinformowanie przez organ wnioskodawcy o zajętym stanowisku.
Reasumując, bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności
materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności
nie podejmuje, czy też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności należy dokonać oceny, czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku oraz czy żądana informacja jest informacją publiczną, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ocena
ta dokonana być musi na gruncie regulacji prawa materialnego, z której wnioskodawca wywodzi podstawę swego żądania, czyli ustawy o dostępie do informacji publicznej .
Niesporne jest, że adresat wniosku – Dyrektor [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1
pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne
oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Jak z kolei stanowi art. 96 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2024.146 t.j.; dalej: "u.ś.o.z."), Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ)
jest państwową osobą prawną a w jego skład wchodzą centrala Funduszu i oddziały wojewódzkie Funduszu. Zgodnie z art. art. 98 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z. organami Funduszu
są m.in. dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Funduszu, którzy kierują oddziałem wojewódzkim NFZ i reprezentują NFZ na zewnątrz na mocy art. 107 ust. 1 u.ś.o.z. Zdania dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ określono w art. 107 ust. 5 u.ś.o.z.
W sprawie kwestionowane jest przez Organ, że ww. informacja o udostępnienie której wnioskował Skarżący stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., co z kolei jest rozstrzygające dla uznania, że zastosowanie w sprawie mają przepisy u.d.i.p.
Odnosząc się zatem do kwalifikacji przedmiotowego zakresu wniosku Skarżącego Sąd wskazuje, że Organ w piśmie z [...] sierpnia 2022 r., stanowiącym odpowiedź
na ww. wniosek Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r. zmodyfikowany pismem z [...] sierpnia 2022 r., wskazał, że "wniosek w pozostałej części nie dotyczy informacji publicznej",
tj. ponad udostępnioną przez Organ odpowiedź zawierającą informację o:
1) miesięcznym ryczałcie otrzymanym przez Szpital Powiatowy w S. za lipiec
2020 r. w odniesieniu do świadczeń nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej
2) miesięcznym ryczałcie otrzymanym przez Szpital Powiatowy w S.
za lipiec 2020 r. w odniesieniu do profilu choroby wewnętrzne, który wchodzi w skład systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Organ podtrzymał ww. stanowisko również w skierowanym do Skarżącego piśmie
z [...] sierpnia 2022 r. jak i odpowiedzi na skargę w rozpoznawanej sprawie. Ponadto Organ wskazał, że uzyskanie informacji na temat własnego leczenia można uzyskać, składając wniosek w trybie art. 192 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych a NFZ na żądanie świadczeniobiorcy informuje go o udzielonych mu świadczeniach opieki zdrowotnej oraz kwocie środków publicznych wydatkowanych na sfinansowanie tych świadczeń.
Tym samym w ocenie Organu nie był on zobowiązany do udostępnienia Skarżącemu informacji w spornym zakresie.
Z kolei w ocenie Skarżącego wnioskowane przez niego informacje stanowią informację publiczną a podanie nr księgi Głównej dokumentacji medycznej nie dekoduje personaliów świadczeniobiorców a tym samym nie narusza ich prywatności
zaś ten nr wraz z pozostałymi wnioskowanymi danymi daje możliwość kontroli właściwego wydatkowania środków publicznych stanowiąc tym samym informację publiczną. Ponadto Skarżący wskazuje na uprawnienie Organu w zakresie anonimizacji wnioskowanej informacji celem uniemożliwienia powiązania wnioskowanych danych
z personaliami jak i uprawnienie do wydania decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji.
Odnosząc się zatem do kwalifikacji wnioskowanej informacji jako informacji publicznej Sąd wskazuje, że prawo dostępu do takiej informacji wywodzi się z ustawy zasadniczej – Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
(Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Definicję informacji publicznej wprowadza art. 1 u.p.d.i.p. Stosownie do treści tego przepisu "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną
w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych
w niniejszej ustawie". Zakres przedmiotowy informacji publicznej został nakreślony
w przybliżeniu w katalogu otwartym art. 6 ustawy. Wyliczenie to ma jedynie przykładowy charakter - wskazuje kategorie, których charakter jako informacji publicznej nie budzi wątpliwości; nie stanowi ono zatem podstawy do zawężającej interpretacji pojęcia informacji publicznej.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udostępniania informacji publicznej obowiązane są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej, a w szczególności w zakresie w jaki podmioty te dysponują majątkiem publicznym.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 4 lit. a) tiret drugi u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują, danych publicznych, w tym dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Zgodnie z kolei z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych.
Podkreślić należy, że wykonywanie zadań władzy publicznej połączone zostało w Konstytucji z jednoczesnym gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Natomiast wykonywanie zadań publicznych, o którym mowa w art. 4 ust. 1
pkt 5 u.d.i.p. dotyczyć będzie także zadań o charakterze niewładczym i nie łączących
się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. Użycie spójnika "lub" oznacza, że wykonywanie zadań publicznych przez osoby i jednostki organizacyjne może,
ale nie musi być związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zadania publiczne, to zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (przykładowo por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005; St. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna. PWN Warszawa 1994).
Przechodząc do odpowiedzi na pytanie, czy informacje w zakresie wskazanym
we wniosku z [...] sierpnia 2022 r., zmodyfikowanym [...] sierpnia 2022 r., stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., wskazać na wstępie należy, że zgodnie
z art. 97 ust. 1 u.ś.o.z. NFZ jako państwowa osoba prawna zarządza środkami finansowymi, o których mowa w art. 116, który określa przychody NFZ, na które składają się m.in. należne składki na ubezpieczenie zdrowotne; środki przekazane na realizację zadań zleconych w zakresie określonym w ustawie; dotacje, w tym dotacje celowe przeznaczone na finansowanie zadań, o których mowa w art. 97 ust. 3 pkt 2f-2i i 4c; dotacja podmiotowa z budżetu państwa, o której mowa w art. 97 ust. 8a; kwoty, o których mowa w art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym; środki uzyskane z tytułu opłat, o których mowa w art. 12a ust. 1 oraz art. 12i ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym.
Zgodnie z kolei z art. 97 ust. 2 u.ś.o.z. w zakresie środków pochodzących
ze składek na ubezpieczenie zdrowotne NFZ działa w imieniu własnym na rzecz ubezpieczonych oraz osób uprawnionych do tych świadczeń na podstawie przepisów
o koordynacji.
Jak z kolei stanowi art. 97 ust. 3 u.ś.o.z. do zakresu działania Funduszu należy również w szczególności: monitorowanie oraz ocena jakości i dostępności, a także analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (pkt 1); przeprowadzanie konkursów ofert, rokowań i zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a także monitorowanie ich realizacji i rozliczanie (pkt 2); finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz w art. 12 pkt 2-4, 6 i 9 (pkt 2a); finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych osobom do ukończenia 18. roku życia, w zakresie zwiększonych kwot zobowiązania Funduszu wobec świadczeniodawców z tytułu udzielania tych świadczeń zgodnie z art. 136 ust. 2 pkt 1c (pkt 2f); finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych świadczeniobiorcom innym niż ubezpieczeni spełniającym kryterium dochodowe,
o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej,
co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy (pkt 3); finansowanie medycznych czynności ratunkowych świadczeniobiorcom (pkt 3a); opracowywanie, wdrażanie, realizowanie, finansowanie, monitorowanie, nadzorowanie
i kontrolowanie programów zdrowotnych (pkt 4); wykonywanie zadań zleconych, w tym finansowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w szczególności realizacja programów polityki zdrowotnej (pkt 5); finansowanie świadczeń opieki onkologicznej
w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia
9 marca 2023 r. o Krajowej Sieci Onkologicznej (pkt 20).
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, niewątpliwie zatem, w ocenie Sądu, uznać należy, że NFZ, jako państwowa osoba prawna, gospodaruje majątkiem publicznym w celu realizacji powierzonych mu zadań publicznych związanych
m.in. z udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ich finansowaniem.
Odnosząc powyższe do spornego zakresu wniosku Skarżącego, tj. informacje dotyczące finansowania przez NFZ świadczeń zdrowotnych Szpitala Powiatowego
w S., jakie wpłynęły do NFZ ze szpitala i za jakie szpital ten pobrał środki publiczne od NFZ w zakresie swojej działalności: 1. nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od 15 do 25 lipca 2020 r.; 2. oddziału chorób wewnętrznych za okres od 19 do 21 lipca 2020 r. z podaniem:
- oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców (częściowych nr ks. Gł. z dok. med.);
- daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych "na każdym z ww.";
- kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10;
- wykonanych procedur z ICD-9.
w ocenie Sądu, warunek przedmiotowy obowiązku udostępnienia informacji publicznej został w niniejszej sprawie również spełniony. Jak bowiem zasadnie wskazywał Skarżący powyższe informacje niewątpliwie odnoszą się do sfery wykonywania zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym (finansowanie konkretnych świadczeń
z zakresu opieki zdrowotnej), co kwalifikuje wnioskowaną informacje jako informację publiczną w powyżej wskazanym przez Sąd rozumieniu.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji Organu, że objęte wnioskiem
– w spornym zakresie - dane i dokumenty (Księga Główna) stanowią indywidualną dokumentację medyczną tworzoną w momencie przyjęcia do szpitala, zawierającą informacje o przebiegu hospitalizacji od momentu przyjęcia do momentu
jej zakończenia, co kwalifikuje wnioskowaną informację do kategorii spraw prywatnych obejmujących dane wrażliwe, Sąd wskazuje, że zakwalifikowanie określonej informacji jako informacji publicznej nie jest równoznaczne z obowiązkiem jej udostępnienia, w tym udostepnienia w pełnym zakresie wniosku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, że w razie konieczności ochrony danych wrażliwych możliwe jest udostępnienie informacji publicznej w postaci zanonimizowanej, na co w istocie zasugerował sam Skarżący w piśmie z [...] sierpnia 2022 r.,
w którym wskazał wprost, że wnosi o wydanie wnioskowanej dokumentacji
po ewentualnej anonimizacji oraz o podanie tylko częściowych numerów z księgi głównej, co uniemożliwi jakiekolwiek powiązanie tych dokumentów z personaliami. Nie zachodzi wówczas potrzeba wydawania decyzji odmownej na podstawie art. 16 w zw. z art. 5
ust. 2 u.d.i.p., jednak w ocenie sądu rozpatrującego ewentualną skargę na bezczynność organu podlega w takim przypadku sposób i zakres dokonanej przez organ anonimizacji, a w szczególności, czy nie niweczy ona pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych sprawach publicznych (por. wyrok NSA
z dnia 16 kwietnia 2014 r., I OSK 2339/13). Zaznaczyć przy tym należy, że sporną
w sprawie pozostawała wyłącznie kwalifikacja żądanej informacji, a zatem wszelkie kwestie związane z ewentualną anonimizacją żądanych dokumentów i jej zakresem
nie mogą być przedmiotem szerszych rozważań na obecnym etapie postępowania podobnie jak i zasadność wydania decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Organ w ww. piśmie z [...] sierpnia 2022 r. wskazał, że żądane informacje
- w spornym w rozpoznawanej sprawie zakresie - nie dotyczą informacji publicznej. Stanowisko to Organ podtrzymał w piśmie z [...] sierpnia 2022 r. jak i w odpowiedzi
na skargę. Dodatkowo Organ wskazał, że informacji na temat własnego leczenia można uzyskań składając wniosek w trybie art. 192 u.ś.o.z.
Odnosząc się do argumentacji Organu, z której w istocie wynika, że cel prywatny stanowi przesłankę wyłączającą dostęp do informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Sąd stanowiska tego nie podziela. Sąd w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Nie wynika to w szczególności z treści
art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Odmowa zastosowania wymienionych przepisów wyłącznie
w oparciu o ustalenie, iż zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłaby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe. Rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot
nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy (art. 2 ust. 2 u.d.i.p.). Ocena, czy określona informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy nie może być odmienna w zależności od tego, jaki wnioskodawca ubiegać się będzie o jej udostępnienie. Jeżeli zatem konkretny dokument ma charakter informacji publicznej, to nie może być on tej cechy pozbawiony wówczas, gdy jego udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć dla celu prywatnego (por. np. wyroki NSA z: 18 października 2013 r., I OSK 1482/13; 15 listopada 2013 r., I OSK 1585/13; 20 grudnia 2013 r., I OSK 1987/13).
W świetle powyższych rozważań należało przyjąć, że objęte wnioskiem dane
stanowiły informacje publiczne, a wniosek o ich udostępnienie nie został rozpoznany
– w spornym zakresie - w sposób prawidłowy.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że na dzień wniesienia skargi Organ pozostawał w bezczynności – w spornym zakresie - względem wniosku Skarżącego
z [...] sierpnia 2022 r. i bezczynność ta nie ustała do daty wyrokowania. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Organ do rozpoznania wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej – w zakresie pkt 1 i 2 tiret 1,2,3,4 (dane lub kopie dokumentów dotyczące finansowania przez NFZ świadczeń zdrowotnych Szpitala Powiatowego w S., jakie wpłynęły do NFZ ze szpitala i za jakie szpital ten pobrał środki publiczne od NFZ w zakresie swojej działalności: 1. nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej za okres od 15 do 25 lipca 2020 r.; 2. oddziału chorób wewnętrznych za okres od 19 do 21 lipca 2020 r. z podaniem: oznaczenia numeru księgi głównej świadczeniobiorców (częściowych nr ks. Gł. z dok. med.); daty przyjęcia i wypisu świadczeniobiorców lub udzielanych świadczeń medycznych "na każdym z ww."; kodów rozpoznania zasadniczego i współistniejącego wg ICD-10; wykonanych procedur
z ICD-9) w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku.
Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Organu w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że w świetle poglądów orzecznictwa rażącym naruszeniem prawa będzie stan,
w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest przy tym wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce
w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy,
jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, LEX
nr 2517463; z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając charakter bezczynności nie można jednocześnie pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., I OSK 585/15), a nadto należy wziąć pod uwagę występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność organu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 3614/13, LEX nr 1481561). Zdaniem sądu, działania Organu nie miały cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na ten podmiot przepisami u.d.i.p. Wniosek Skarżącego nie pozostał bez żadnej odpowiedzi, a brak udzielenia informacji publicznej w spornym zakresie objętym żądaniem wynikał de facto jedynie
z błędnego stanowiska Organu, iż wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej. Błędne zastosowanie przepisów prawa, które w praktyce powodują liczne problemy i rozbieżności nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa.
Okoliczności leżące u podstaw stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa stanowią również przyczyny braku nałożenia na Organ grzywny czy też zasądzenia
na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a P.p.s.a., Sąd zobowiązał Organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącego w ww. spornym zakresie
w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku (pkt I. wyroku), stwierdził bezczynność Organu i uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt II. wyroku), a w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt III wyroku). Oddalając skargę w pozostałej części Sąd uwzględnił fakt, że skarga i jej żądanie w rozpoznawanej sprawie dotyczyły bezczynności Organu w odniesieniu do pełnego zakresu wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2022 r. zaś Organ części tego wniosku zrealizował w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto Sąd nie uwzględnił żądania Skarżącego
w odniesieniu do wyznaczenia Organowi 7-o dniowego terminu do rozpoznania wniosku Skarżącego uznając, że z uwagi na szeroki zakres wniosku, termin ten nie jest adekwatny.
O zwrocie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania (pkt IV. wyroku) obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł, orzeczono na podstawie
art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).