I SAB/Op 112/25

I SAB/Op 112/25 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2026-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 50 par. 1, par. 2, art. 58 par. 1 pkt 6,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1226
art. 51, art. 67
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie wniosku o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia nagrania z przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
R. G. (zwany dalej także skarżącym), wniósł na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i art. 149 §1-2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143) - dalej zwanej p.p.s.a., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego, domagając się:
- stwierdzenia bezczynności Marszałka Województwa Opolskiego w sprawie wniosku z dnia 15 marca 2025 r. (UPP: [...]) o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii nagrania z przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy,
- zobowiązania Marszałka Województwa Opolskiego do wydania decyzji administracyjnej rozstrzygającej ww. wniosek w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku,
- stwierdzenia, że bezczynność Marszałka miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzenie bezczynności Wojewody Opolskiego w zakresie nierozpatrzenia ponaglenia z dnia 5 października 2025 r. w terminie 7 dni od jego otrzymania,
- zasądzenia kosztów postępowania sądowego na jego rzecz.
Złożenie skargi zostało poprzedzone wniesieniem ponaglenia przez R. G. do Wojewody Opolskiego na podstawie art. 37 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) - dalej zwanej k.p.a., w sprawie - jak sam określił - prowadzonej przez Marszałka Województwa Opolskiego, dotyczącej mojego wniosku z dnia 15 marca 2025 r. (UPP: [...]) o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii nagrania z przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy (sprawy odnoszące się do moich mocodawców: A. I., O. F., Y. I.). R. G. w ponagleniu uznał, że z uwagi na materię sprawy Marszałek Województwa Opolskiego realizuje zadania z zakresu administracji rządowej (art. 68 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami), to tym samym organem wyższego stopnia jest Wojewoda Opolski.
W odpowiedzi na skargę, Marszałek Województwa Opolskiego (zwany dalej organem), wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku - o oddalenie skargi. W ocenie organu, skarżący nie jest legitymowany do występowania w sprawie, gdyż uprawnienie takie może ewentualnie przysługiwać Y. I., O. F., Pana A. I. - czyli osób, które brały udział w egzaminie na prawo jazdy. Organ podkreślił, że skarżący do skargi skierowanej do Sądu nie dołączył żadnego pełnomocnictwa. Dodatkowo, w przypadku egzaminowanych nie została wyczerpana droga ponaglenia. Odnosząc się do wniosku o oddalenie skargi i meritum sprawy, organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie egzaminu państwowego ww. osób, powołując właściwe przepisy prawa to postępowanie regulujące. Organ podniósł, że z uwagi na fakt zakończenia postępowania oraz w związku z tym, że przepisy, w szczególności rozporządzenia, określają ściśle zasady przechowywania zapisu oraz ograniczają krąg podmiotów, które mogą przeglądać oraz odtwarzać nagranie, a w szczególności nie przewidują możliwości jego kopiowania - skarga powinna zostać oddalona. Nagranie z przebiegu egzaminu jest podstawowym dowodem w sprawie pozwalającym na ocenę prawidłowości przeprowadzonego egzaminu, a zatem wspomniane zasady mają na celu uniemożliwienie ewentualnej ingerencji osób nieuprawnionych w zapis nagrania. Organ wskazał, że skarżący miał możliwość przeglądania całości akt sprawy (a także sporządzania notatek i odpisów) i z tego uprawnienia skorzystał. W ocenie organu, skarżącemu w żadnym zakresie nie został ograniczony dostęp do akt sprawy i nie zostały naruszone jego uprawnienia.
W replice na odpowiedź organu na skargę, zawartej w piśmie z dnia 27 listopada 2025 r., R. G. wniósł: o nieuwzględnienie wniosku organu o odrzucenie skargi, stwierdzenie bezczynności oraz rażącej bezczynności Marszałka, zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni, a także wymierzenie grzywny w wysokości 10.000 zł (art. 154 § 6 p.p.s.a.) i zasądzenia kosztów postępowania. Stwierdził, że jego legitymacja do złożenia skargi jest własna - wnioskodawca (art. 227 k.p.a., art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Podniósł, że w dniu 15 marca 2025 r. złożył wniosek o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia kopii nagrania, a organ nie wydał decyzji – została zatem spełniona definicja bezczynności. Skarżący wskazał, że w trybie art. 227 k.p.a. nie występują "strony", dlatego organ nie może żądać pełnomocnictwa od osoby działającej we własnym imieniu. Stwierdził, że pełnomocnictwa od jego mocodawców znajdują się w aktach administracyjnych, zostały potwierdzone przez SKO w piśmie [...] z 29.04.2025 r., obowiązują nadal – nie zostały odwołane i pozostają w mocy. W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., pełnomocnictwa nie załącza się ponownie, jeśli znajduje się już w aktach sprawy.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 23 stycznia 2026 r., wezwano skarżącego do jednoznacznego oświadczenia czy skargę na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego w przedmiocie wydania decyzji o odmowie udostępnienia nagrania z przebiegu egzaminu na prawo jazdy jest wniesiona w jego własnym imieniu czy też w imieniu osoby (osób) egzaminowanej, której pełnomocnikiem był w postępowaniu administracyjnym, a jeśli tak to wezwano o:
- uzupełnienie braku formalnego wniesionej skargi przez przedłożenie pełnomocnictwa upoważniającego do działania w imieniu osoby (osób wskazanych z imienia i nazwiska wraz z adresem dla doręczeń i nr PESEL), które reprezentuje;
- w przypadku działania włącznie w imieniu własnym - wezwano go do wykazania z jakiego prawa wywodzi legitymację procesową do żądania od organu wydania ww. decyzji, w tym swojego interesu prawnego.
Wezwanie powyższe zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni od dnia doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi. Zostało ono doręczone skutecznie skarżacemu w dniu 26 stycznia 2026 r. (por. Urzędowe Poświadczenie Doręczenia, karta nr 92 akt). Odpowiedzi na wezwanie skarżący udzielił w korespondencji przesłanej za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 27 stycznia 2026 r., jako pismo przewodnie wraz z załącznikiem do niego. Pismo przewodnie nazwane zostało: “Odpowiedź na wezwanie Sądu w sprawie I SAB/Op 112/25", w którym skarżący stwierdził, że w załączeniu przekazuje odpowiedź na wezwanie Sądu w sprawie I SAB/Op 112/25. Z kolei, w załączniku do pisma przewodniego R. G. stwierdził, że występuje we własnym imieniu, a wniosek którego dotyczy skarga, został złożony przez niego jako wnioskodawcę.
W kolejnej replice, zawartej w piśmie z dnia 27 stycznia 2026 r., skarżący wniósł o oddalenie wniosku o odrzucenie skargi jako bezzasadnego oraz o rozpoznanie skargi co do istoty. W ocenie skarżącego, niniejsza skarga odnosi się wyłącznie do bezczynności organu w zakresie realizacji obowiązku procesowego wynikającego z art. 73 k.p.a., a nie do merytorycznego rozstrzygnięcia innej sprawy. Skarżący podniósł także, że przedmiotem skargi nie jest sposób rozpatrzenia skargi w rozumieniu działu VIII k.p.a., lecz bezczynność organu polegająca na uchyleniu się od dokonania czynności procesowej oraz od wydania aktu w przedmiocie dostępu do akt sprawy. Tego rodzaju bezczynność podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 i 8 p.p.s.a. Skarżący podkreślił, że jak sam organ przyznaje, doszło do odmowy udostępnienia akt, przy czym odmowa ta nie została ujęta w żadnej przewidzianej prawem formie procesowej. Taki sposób działania uniemożliwia - zdaniem skarżącego - skorzystanie przez niego z jakiegokolwiek środka zaskarżenia i stanowi bezczynność w rozumieniu przepisów p.p.s.a. Wskazał także, że przed wniesieniem skargi zostało złożone ponaglenie na podstawie art. 37 k.p.a., które nie doprowadziło do usunięcia bezczynności organu. Wobec powyższego skarżący wniósł o rozpoznanie skargi co do istoty.
Odpowiadając na replikę skarżącego, organ w piśmie z dnia 27 lutego 2026 r., organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, w szczególności dotyczące braku legitymacji procesowej skarżącego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Niedopuszczalność skargi będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - dalej zwanego NSA, z dnia 8 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1229/04, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Obowiązek posiadania legitymacji procesowej wynika z art. 50 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.)
W świetle przytoczonych regulacji przyjąć należy, że skargę do sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie podmiot, który dysponuje legitymacją skargową (legitymacją do uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego). Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., ma charakter obiektywny i jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego, ale niekiedy również procesowego czy też nawet ustrojowego. W związku z tym istoty interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. Istnieje on wtedy, kiedy można wskazać przepis prawa, z którego jest możliwość wywiedzenia dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 1949/25, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie skarga na bezczynność Marszałka Województwa Opolskiego wniesiona została przez skarżącego R. G. Tymczasem postępowanie w przedmiocie wydania decyzji w sprawie przed tym organem, któremu skarżący przypisuje bezczynność - zostało wszczęte pismem z dnia 15 marca 2025 r. Pismo to, zaadresowane do Marszałka Województwa Opolskiego, stanowiło wniosek o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy udostępnienia kopii nagrania z przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B w odniesieniu do: A. I. (egzamin przeprowadzony w dniu 5 czerwca 2024 r.), O. F. (egzamin przeprowadzony w dniu 16 października 2024 r.) i Y. I. (egzamin przeprowadzony w dniu 17 grudnia 2024 r.). Natomiast, zagadnienia dotyczące egzaminu państwowego na prawo jazdy zostały szczegółowo uregulowane w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2025 r. poz. 1226, z późn. zm.), w której określono m.in. zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami oraz zatrzymywania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. W Rozdziale 11 ustawy, określono zasady nadzoru nad sprawdzaniem kwalifikacji, stwierdzając, że marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy - mających na celu sprawdzenie kwalifikacji osoby egzaminowanej, w ramach którego dokonuje szereg czynności tam wymienionych, w tym rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (art. 67 ustawy).
Co istotne dla sprawy, w treści wskazanego wyżej pisma z dnia 15 marca 2025 r. skarżący jednoznacznie określił, że działa jako pełnomocnik osób A. I., O. F. i Y. I. Ponadto, skarżący wyraźnie w przedmiotowym wniosku zwrócił się o "udostępnienie kopii nagrania z przebiegu egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B w powyższych sprawach w związku z ich znaczeniem dla skutecznej obrony moich mocodawców w postępowaniach administracyjnych". Stwierdził także, że "w każdej z powyższych spraw, odmówiono mi dostępu do kopii nagrania z przebiegu egzaminu, co w sposób istotny ogranicza moim mocodawcom możliwość skutecznego dochodzenia swoich praw w postępowaniach administracyjnych. Ograniczenie dostępu do kopii nagrania uniemożliwia skarżącym prawidłowe przygotowanie się do ewentualnego złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego lub do dalszego postępowania odwoławczego". Postępowania administracyjne - co wynika ze stanu faktycznego sprawy i przywołanych w pismach procesowych skarżącego okoliczności - dotyczyły i związane były z zagadnieniami negatywnych egzaminów państwowych na prawo jazdy kat. B, wymienionych wyżej trzech osób.
Pismo z dnia 15 marca 2025 r. inicjowało zatem bezsprzecznie postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o odmowie udostępnienia nagrania z opisanych egzaminów, które odbyły się na podstawie wyżej przywołanej ustawy o kierujących pojazdami. Jednakże w piśmie tym skarżący występował w interesie swoich trzech mandatów - osób, które przystąpiły do egzaminu państwowego na prawo jazdy, działając jako ich pełnomocnik. Tym samym wyznaczony został krąg podmiotowy tego postępowania. Skarżący nie był stroną tego postępowania, był jedynie pełnomocnikiem stron składających wniosek o wydanie decyzji odmownej dotyczącej udostępnienia nagrania z egzaminu. Skarżący nie działał we własnym imieniu, ponieważ jego działanie znajdowało umocowanie w pełnomocnictwie udzielonym mu przez ww. osoby. Zgodnie z treścią tych pełnomocnictw znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, R. G. został upoważniony do reprezentowania tych osób przed organami administracji publicznej oraz dokonania w ich imieniu czynności faktycznych i prawnych w sprawie egzaminu państwowego na prawo jazdy w WORD [...] (z konkretnie określoną datą ich odbycia). Treść udzielonego pełnomocnictwa została potraktowana przez organ także, jako umocowanie do przeglądania akt z tego egzaminu oraz możliwość złożenia wniosku o wydanie decyzji o odmowie udostępnienia tych akt - jako pełnomocnik swoich mocodawców.
Podkreślenia wymaga, że nie czyni skarżącego stroną postępowania administracyjnego wskazanie jego imienia i nazwiska w nagłówku pisma z dnia 15 marca 2025 r. O pozycji procesowej skarżącego w postępowaniu przed organem administracji publicznej (tj.: pełnomocnika stron postępowania), a w efekcie o braku jego osobistej legitymacji procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym - decyduje bowiem to, że zainicjował postępowanie w piśmie, w którym wyraźnie określił siebie jako osobę działającą w imieniu swoich mandantów. To osoby, które reprezentował w postępowaniu administracyjnym jako ich pełnomocnik, są stronami tego postępowania, a w konsekwencji i legitymowanymi do wniesienia skargi na bezczynność organu w rozpatrzeniu ich wniosku z dnia 15 marca 2025 r. Sporządzając pismo (wniosek) z dnia 15 marca 2025 r. skarżący sam wyznaczył swoją rolę procesową, jako pełnomocnik trzech wymienionych w nim osób.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej do tego, aby we własnym imieniu wnieść skargę na bezczynność organu, w sprawie, w której jest przed organem pełnomocnikiem procesowym swoich mandantów. Skarga wniesiona w tej sprawie przez skarżącego (w jego własnym imieniu) jest w istocie niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące zarzucanej organowi bezczynności w wydaniu decyzji skarżący mógł zainicjować jedynie jako pełnomocnik procesowy stron postępowania z wniosku z dnia 15 marca 2025 r. Legitymację procesową posiadają w tym przypadku bezpośrednio i osobiście strony postępowania, w imieniu których skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, działając jako ich pełnomocnik procesowy.
Mając powyższe na uwadze, skarga na bezczynność organu w przedmiotowej sprawie, wniesiona osobiście i we własnym imieniu przez skarżącego, jest niedopuszczalna z uwagi na brak jego legitymacji procesowej, i jako taka podlega odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł, jak w sentencji postanowienia.