Orzeczenie · 2016-11-15

I SA/Wr 877/16Preferencyjna stawka akcyzy a terminowe złożenie oświadczeń

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2016-11-15
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyolej opałowypreferencyjna stawkacele grzewczeoświadczenia nabywcówtermin złożeniaTSUEzasada proporcjonalnościprawo unijneorgany celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę spółki A w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. określającą spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za czerwiec 2009 r. w kwocie 316.476 zł. Problem dotyczył opodatkowania oleju opałowego sprzedawanego na cele grzewcze. Organy podatkowe uznały, że spółka utraciła prawo do preferencyjnej stawki akcyzy z powodu niezłożenia w terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców oleju opałowego, co stanowiło naruszenie art. 89 ust. 14 ustawy o podatku akcyzowym. W konsekwencji zastosowano sankcyjną stawkę podatku akcyzowego (art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazało się orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyrok w sprawie C-418/14 (ROZŚWIT). TSUE orzekł, że przepisy krajowe, na mocy których w braku złożenia zestawienia oświadczeń w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosuje się stawkę przewidzianą dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości, naruszają dyrektywę 2003/96/WE oraz zasadę proporcjonalności. Sąd podkreślił, że istotne jest faktyczne wykorzystanie oleju na cele opałowe, a nie tylko formalne uchybienia w dokumentacji. W związku z tym, organy podatkowe powinny zbadać merytoryczną poprawność oświadczeń i faktyczne przeznaczenie oleju, a nie tylko opierać się na braku złożenia zestawienia w terminie. Sąd uznał, że art. 89 ust. 16 u.p.a. jest sprzeczny z prawem unijnym i w związku z tym odstąpił od jego stosowania. Sprawa została uchylona z powodu naruszenia przepisów procesowych (art. 122, 187 § 1, 191 OP) i materialnoprawnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na konieczność badania faktycznego przeznaczenia paliwa opałowego, a nie tylko formalnych uchybień w dokumentacji, w kontekście prawa unijnego i zasady proporcjonalności. Podkreśla prymat prawa UE nad sprzecznymi przepisami krajowymi.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji art. 89 ust. 16 u.p.a. z 2015 r., choć zasady interpretacji prawa UE pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak złożenia w terminie przez sprzedawcę oleju opałowego miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju na cele grzewcze może stanowić podstawę do pozbawienia podatnika prawa do preferencyjnej stawki podatku akcyzowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli faktyczne przeznaczenie oleju opałowego na cele grzewcze nie budzi wątpliwości, a brak złożenia zestawienia w terminie jest jedynie uchybieniem formalnym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (wyrok C-418/14 ROZŚWIT), które wskazuje, że automatyczne stosowanie sankcyjnej stawki podatku akcyzowego w przypadku niedochowania formalnego obowiązku złożenia zestawienia, mimo że przeznaczenie produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości, narusza dyrektywę 2003/96/WE i zasadę proporcjonalności. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie produktu.

Czy polskie przepisy krajowe (art. 89 ust. 16 u.p.a.) dotyczące stosowania sankcyjnej stawki akcyzy za nieterminowe złożenie zestawienia oświadczeń są zgodne z prawem Unii Europejskiej (dyrektywa 2003/96/WE i zasada proporcjonalności)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są sprzeczne z prawem UE w zakresie, w jakim automatycznie pozbawiają prawa do preferencyjnej stawki z powodu uchybienia formalnego, gdy faktyczne przeznaczenie produktu jest zgodne z przepisami.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-418/14 stwierdził, że takie przepisy naruszają ogólną systematykę i cel dyrektywy 2003/96/WE, która opiera się na opodatkowaniu produktów zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem. Automatyczne stosowanie stawki dla paliw silnikowych do paliw opałowych, mimo braku wątpliwości co do ich przeznaczenia, wykracza poza to, co jest niezbędne do zapobiegania oszustwom i narusza zasadę proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L.

Przepisy (9)

Główne

u.p.a. art. 89 § ust. 16

Ustawa o podatku akcyzowym

W przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. (sankcyjna stawka).

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.

Pomocnicze

u.p.a. art. 89 § ust. 14

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek sprzedawcy sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze.

u.p.a. art. 89 § ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę podatku akcyzowego dla paliw silnikowych (stawka sankcyjna).

OP art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

OP art. 187

Ordynacja podatkowa

Przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego.

OP art. 191

Ordynacja podatkowa

Dowody oceniane są na podstawie przekonania organu.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa unijnego (dyrektywa 2003/96/WE, zasada proporcjonalności) poprzez automatyczne stosowanie sankcyjnej stawki akcyzy za uchybienie formalne (nieterminowe złożenie zestawienia oświadczeń), mimo że faktyczne przeznaczenie oleju opałowego na cele grzewcze nie budzi wątpliwości. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 187, 191) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy i niebadanie merytorycznej poprawności oświadczeń nabywców.

Odrzucone argumenty

Stanowisko organów podatkowych, że brak złożenia zestawienia oświadczeń w terminie automatycznie pozbawia prawa do preferencyjnej stawki akcyzy.

Godne uwagi sformułowania

kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyrok TSUE w sprawie ROZŚWIT, C-418/14 • automatyczne stosowanie stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych w przypadku niedochowania obowiązku złożenia takiego zestawienia narusza zasadę proporcjonalności • stosowanie stawki akcyzy do olejów opałowych nie może być uzależnione od spełnienia wymogów formalnych lecz od spełnienia warunku merytorycznego • organy podatkowe powinny zbadać, czy olej opałowy został rzeczywiście sprzedany na cele grzewcze – stosując wykładnię prawa materialnego zaprezentowaną w niniejszym wyroku oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Henryka Łysikowska

przewodniczący-sprawozdawca

Dagmara Dominik-Ogińska

członek

Daria Gawlak-Nowakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność badania faktycznego przeznaczenia paliwa opałowego, a nie tylko formalnych uchybień w dokumentacji, w kontekście prawa unijnego i zasady proporcjonalności. Podkreśla prymat prawa UE nad sprzecznymi przepisami krajowymi."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed nowelizacji art. 89 ust. 16 u.p.a. z 2015 r., choć zasady interpretacji prawa UE pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE może wpływać na polskie prawo podatkowe i jak sądy krajowe stosują zasadę pierwszeństwa prawa unijnego. Jest to przykład ważnej interpretacji przepisów akcyzowych.

“Nieterminowe złożenie dokumentu nie zawsze oznacza wyższą akcyzę – kluczowe jest faktyczne przeznaczenie oleju.”

Dane finansowe

WPS: 316 476 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst