I SA/Wr 823/08Odroczenie terminu zgłoszenia spadku termin materialnoprawny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi S. P. (w imieniu własnym i małoletniego syna K. P.) była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W., która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. G. odmawiającą odroczenia terminu do złożenia zgłoszenia nabycia majątku w drodze spadku i umorzyła postępowanie. Spadek po D. P. nabyli S. P. i K. P. w równych częściach, co uprawomocniło się 28 czerwca 2007 r. Wniosek o "wydłużenie terminu" do złożenia zgłoszenia SD-Z1 złożono 22 sierpnia 2007 r., uzasadniając to trudnościami w ustaleniu wartości udziałów spadkowych w spółce cywilnej "A.". Naczelnik US odmówił odroczenia, wskazując na upływ ustawowego terminu (30 dni od powstania obowiązku podatkowego, tj. do 28 lipca 2007 r.). Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie, uznając brak podstaw prawnych do jego wszczęcia. S. P. zaskarżyła decyzję, domagając się merytorycznego rozpoznania sprawy i przywrócenia terminu. Podniosła, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował jej wniosek jako dotyczący odroczenia, a nie przywrócenia terminu, oraz że okoliczności sprawy uzasadniały przywrócenie terminu na podstawie art. 162 OP. Pełnomocnik z urzędu wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu naruszenia art. 48 § 1 OP (wydanie decyzji z urzędu) oraz innych przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny oddalił skargę S. P., uznając, że termin określony w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest terminem materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu ani odroczeniu po jego upływie. Sąd podkreślił, że brak złożenia zgłoszenia w terminie skutkuje brakiem prawa do zwolnienia podatkowego. Sąd odrzucił również skargę małoletniego K. P. z powodu braku jego legitymacji procesowej, gdyż decyzja organu I instancji dotyczyła wyłącznie S. P., a sprawa K. P. była przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska, że termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróceniu na podstawie art. 162 OP. Potwierdzenie wymogów legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem od spadków i darowizn oraz interpretacją terminów w prawie podatkowym. Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy wniosek złożono po upływie terminu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do złożenia zgłoszenia nabycia majątku w drodze spadku, warunkujący skorzystanie ze zwolnienia podatkowego, jest terminem prawa materialnego, czy procesowego, i czy podlega odroczeniu lub przywróceniu po jego upływie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin do złożenia zgłoszenia nabycia majątku w drodze spadku (art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn) jest terminem prawa materialnego i nie podlega odroczeniu ani przywróceniu po jego upływie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin ten jest materialnoprawny, ponieważ jego dochowanie jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia podatkowego, które jest instytucją prawa materialnego. Brak złożenia zgłoszenia w terminie skutkuje wygaśnięciem prawa do zwolnienia, a skutki te są nieodwracalne. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przywrócenia terminu (art. 162 OP) dotyczą wyłącznie terminów procesowych.
Czy małoletni K. P. miał legitymację procesową do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W., która dotyczyła wyłącznie S. P.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małoletni K. P. nie miał legitymacji procesowej do wniesienia skargi, ponieważ decyzja organu odwoławczego nie dotyczyła go bezpośrednio i nie wykazał on interesu prawnego w jej zaskarżeniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej obejmowała swoim zakresem podmiotowym wyłącznie S. P. i pozostawała bez wpływu na sytuację prawną małoletniego K. P., który był stroną odrębnego postępowania. Brak było również przepisów przyznających mu uprawnienie do zaskarżenia tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.p.s.d. art. 4a § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Określa termin (miesiąc od powstania obowiązku podatkowego) do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych jako warunek skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Termin ten jest materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu.
Pomocnicze
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
OP art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a
Ordynacja podatkowa
OP art. 165 § § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 165a § § 1
Ordynacja podatkowa
Stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
OP art. 48 § § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 121 § § 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
OP art. 122
Ordynacja podatkowa
OP art. 125 § § 1
Ordynacja podatkowa
OP art. 162 § § 1-4
Ordynacja podatkowa
Przepisy dotyczące przywrócenia terminu stosuje się wyłącznie do terminów procesowych, a nie materialnoprawnych.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 50 § § 1 i § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, w tym osoby posiadające interes prawny.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 3 i pkt 6
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit.c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu ani odroczeniu po jego upływie. • Brak wykazania przez małoletniego K. P. interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji dotyczącej wyłącznie S. P.
Odrzucone argumenty
Wniosek skarżącej dotyczył przywrócenia terminu do złożenia deklaracji SD-Z1, a nie odroczenia. • Okoliczności sprawy (trudności w ustaleniu wartości udziałów w spółce) uzasadniały przywrócenie terminu na podstawie art. 162 OP. • Naruszenie art. 48 § 1 OP poprzez wydanie z urzędu decyzji o odroczeniu terminu. • Naruszenie zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 121, 122, 125 OP) poprzez nieustalenie stanu faktycznego i nieudzielenie wyjaśnień.
Godne uwagi sformułowania
termin prawa materialnego, co do zasady nieprzywracalny • upływ takiego terminu skutkuje wygaśnięciem prawa do korzystania ze zwolnienia • brak podstaw prawnych do rozpatrzenia tak określonego żądania strony • środek zaskarżenia, wniesiony w jego imieniu przez przedstawiciela ustawowego, był niedopuszczalny
Skład orzekający
Henryka Łysikowska
przewodniczący
Katarzyna Borońska
sędzia
Jadwiga Danuta Mróz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że termin do złożenia zgłoszenia nabycia spadku w celu skorzystania ze zwolnienia podatkowego jest terminem materialnoprawnym, niepodlegającym przywróceniu na podstawie art. 162 OP. Potwierdzenie wymogów legitymacji procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z podatkiem od spadków i darowizn oraz interpretacją terminów w prawie podatkowym. Orzeczenie dotyczy sytuacji, gdy wniosek złożono po upływie terminu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczową kwestię różnicy między terminem materialnoprawnym a procesowym w kontekście podatkowym, co jest istotne dla praktyków. Dodatkowo porusza kwestię legitymacji procesowej w sądzie administracyjnym.
“Termin na zgłoszenie spadku minął? Sąd wyjaśnia, czy można go jeszcze przywrócić.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.