I SA/Wr 822/24

I SA/Wr 822/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Iwona Solatycka /sprawozdawca/
Marta Semiczek
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 262 par. 1 pkt 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędzia WSA Marta Semiczek, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , Protokolant: starszy specjalista Magdalena Rogalewicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 19 lipca 2024 r. znak SKO 4121/150/2024 w przedmiocie kary porządkowej, oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO, organ odwoławczy) z dnia 19 lipca 2024r. nr SKO 4121/150/2024 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej jako: Prezydent, organ I instancji) z 17 kwietnia 2024 r., nr BWP.3120.1922.2021.IGK w sprawie nałożenia na Pana B. K. (dalej jako: strona, skarżący, pełnomocnik) kary porządkowej w wysokości 500 zł,
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 17.04.2024r. Prezydent nałożył na skarżącego karę porządkową w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania podatkowego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2018, organ podatkowy kilkakrotnie wzywał B. K. - pełnomocnika E. Z. i R. Z. do przedstawienia czytelnej ewidencji środków trwałych według stanu na 01.01.2018 r., w czterech kolejnych wezwaniach. Pełnomocnik nie przedłożył stosownych dokumentów. W wezwaniach tych został pouczony o konsekwencjach niedokonania czynności w nich określonych (możliwości nałożenia kary porządkowej). Prezydent wskazał, że uchylanie się przez stronę od wykonywania obowiązków w postępowaniu podatkowym powoduje niemożność zakończenia przedmiotowego postępowania. Wskazał, że bez czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu podatkowym nie jest możliwe jego zakończenie, gdyż w jego trakcie niezbędne jest jednoznaczne ustalenie czy nieruchomości które są przedmiotem postępowania stanowią majątek osoby fizycznej, czy majątek firmy prowadzonej przez stronę. Nie przedstawienie przez Stronę w wyznaczonym terminie dokumentów wiąże się z wykonaniem kolejnych czynności w prowadzonym postępowaniu, co wpływa na wydłużenie terminu prowadzonego postępowania. Wyjaśniono, że ewidencja środków trwałych na dzień 1 stycznia 2018 r. jest niezbędna dla ustalenia podstawy opodatkowania. Organ podatkowy stwierdził, iż w omawianym przypadku nastąpiło, mające istotny wpływ na przebieg postępowania podatkowego, długotrwałe utrudnianie ustalenia stanu faktycznego. W konsekwencji niemożliwym jest ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego na 2018 r. za ww. nieruchomości położone w W., a co za tym idzie doprowadza to do uszczuplenia dochodów Gminy W.
Po rozpatrzeniu zażalenia SSKO, postanowieniem z dnia 19 lipca 2024r. nr SKO 4121/150/2024, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to jest obecnie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzuca naruszenie:
- art. 262 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2023, poz. 2383 ze zm., dalej jako: O.p.) poprzez przyjęcie, że pełnomocnik nie złożył ewidencji środków trwałych podatników za lata 2018 i 2019;
- art. 262 § 1 pkt 2a O.p., poprzez przyjęcie, że działając jako pełnomocnik strony, jest osobą, która ma, wynikający z przepisów prawa, obowiązek posiadania dokumentu w postaci ewidencji środków trwałych.
Wniesiono o uchylenie ww. postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi, strona wskazała, że:
a. nie wiadomo kto jest adresatem wezwań. Z treści wezwań nie wynika, czy organ domaga się złożenia dokumentu od pełnomocnika, czy też od mocodawców za pośrednictwem pełnomocnika. Należyta staranność wezwań obciąża wyłącznie organ podatkowy.
b. kopię ewidencji środków trwałych podatnika za lata 2018 i 2019 pełnomocnik złożył już wraz z pismem z 6 października 2021 r. Kopia ta wystarczyła Prezydentowi i SKO do merytorycznej oceny wniosków złożonych przez podatników. Kopia ta okazała się nieczytelna jedynie dla WSA we Wrocławiu, który uchylił decyzje organów podatkowych za lata 2018 i 2019.
c. pełnomocnik nie jest osobą zobowiązaną do posiadania dokumentu w postaci ewidencji środków trwałych podatników i Prezydent doskonale o tym wie. Zakres pełnomocnictwa ograniczony jest do prowadzenia postępowania dot. podatku od nieruchomości i nie jest nim objęte przechowywanie dokumentów podatkowych podatników.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna, gdyż Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie SKO odpowiada prawu.
Na wstępie należy wskazać, że - zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Spór w sprawie dotyczy zasadności nałożenia na skarżącego kary porządkowej na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i 2a O.p.
Zgodnie ze wskazanymi przepisami, strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, mogą zostać ukarani karą porządkową do 3.700,00 zł. Przepisy te określają zatem zakres podmiotowy stosowania kar porządkowych oraz katalog czynów zagrożonych karami porządkowymi.
W kontrolowanej sprawie organ podatkowy wskazał powody, dla których domagał się przedłożenia żądanych dokumentów, a które należy uznać za zasadne, albowiem związane były z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 610/22, w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości, którymi organ, na mocy art. 153 p.p.s.a. był związany. Wynika z tego, że żądany materiał był niezbędny do dokonania ustaleń faktycznych, związanych z ustaleniem podatku od nieruchomości za wskazany okres.
Skarżący przed nałożeniem kary porządkowej nie wskazał, że to kontrolowany nie wyraża zgody na przedłożenie dokumentów, nie odpowiadał w ogóle na wezwania. Skoro skarżący nie wskazywał, że nie dysponuje żądaną dokumentacją, organ miał podstawy do przyjęcia, że wezwany bezzasadnie odmówił przedłożenia żądanych dokumentów. Późniejsze oświadczenie podatnika, złożone dopiero po nałożeniu kary porządkowej, w przedstawionym stanie faktycznym nie wpływa na ocenę zasadności podjęcia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej.
Celem regulacji zawartych w art. 262 § 1-6 O.p. jest nie tylko zdyscyplinowanie uczestników postępowania i wymuszenie posłuchu postanowieniom organów podatkowych, ale przede wszystkim zapewnienie sprawnego przebiegu postępowania i wydanie rozstrzygnięcia w przewidzianym ustawowo terminie (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski, B. Dauter, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI, Warszawa 2019, art. 262). Katalog czynów zagrożonych karami porządkowych ma charakter zamknięty. W przypadkach określonych w art. 262 § 1 pkt 2 i 2a o.p. mieści się bezzasadna odmowa lub nie dokonanie w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień oraz bezzasadna odmowa okazania lub nie przedstawienie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Pod pojęciem bezzasadności odmowy dokonania konkretnej czynności procesowej należy rozumieć odmowę niemającą podstaw w obiektywnych okolicznościach sprawy. Nie chodzi tu zatem o to, czy w przekonaniu strony powinna ona ten obowiązek wykonać, lecz o kwestię istnienia faktycznych przeszkód w jego wykonaniu (por. wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II FSK 919/20).
W kontrolowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie zastosował się do skierowanego do niego prawidłowego wezwania. Skarżący był wielokrotnie wzywany do dokonania określonych czynności, każde z wezwań opatrzono prawidłowym pouczeniem o możliwych skutkach niezastosowania się do ich treści w postaci ukarania karą porządkową. Skarżący nie zastosował do wezwań. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie dotyczące nałożenia kary porządkowej było zgodne z prawem.
Z treści pełnomocnictwa znajdującego się w aktach podatkowych wynika, że skarżącemu udzielono pełnomocnictwa do prowadzenia postępowania w podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 136 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zatem przedmiotem pełnomocnictwa są "działania" strony w postępowaniu podatkowym. Działania te obejmują zarówno czynności procesowe strony, jak i oświadczenia wiedzy oraz czynności techniczne. Z kolei obowiązek osobistego działania strony może wynikać z przepisów prawa, z postanowienia organu prowadzącego postępowanie albo z charakteru czynności procesowych. Przykładem czynności, w której z istoty rzeczy nieodzowne jest osobiste uczestnictwo strony w czynności, jest składanie przez taką osobę zeznań w toku postępowania.
Złożenie dokumentów, tj. ewidencji środków trwałych, nie jest działaniem o charakterze wymagającym osobistego działania strony. Wezwanie kierowane było do pełnomocnika, więc to on zobowiązany był do odpowiedzi i przesłania dokumentów. Tymczasem, co podkreślić dodatkowo należy, że wezwanie organu, w tym zakresie, zostało całkowicie zignorowane.
W niniejszej sprawie poza sporem jest okoliczność, że organ podatkowy wezwał m.in. do złożenia określonych dokumentów i było to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy (art. 155 § 1 O.p.). Zatem, w sytuacji braku reakcji strony i jej pełnomocnika, organ prawidłowo zastosował art. 262 § 1 pkt 2 O.p. i nałożył na pełnomocnika karę porządkową.
W tym stanie rzeczy Sąd, stwierdzając że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.