I SA/WR 57/24

I SA/Wr 57/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska /sprawozdawca/
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Tadeusz Haberka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I FSK 1755/24 - Postanowienie NSA z 2025-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1542
art. 110
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Haberka Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman Asesor WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 0201-IOA.4055.11.2023 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Legnicy z dnia 7 września 2023 r., nr 0210-SPA.4055.556.2023; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 6 grudnia 2023 r. (nr 0201-IOA.4055.11.2023) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, Organ II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia R. P. (dalej: Skarżący, Strona), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Legnicy (dalej: NUS, Organ I instancji) z 7 września 2023 r. (nr 0210-SPA.4055.556.2023) o odmowie wydania Skarżącemu zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy samochodu osobowego marki [...].
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, że w dniu 28 czerwca 2023 r. do NUS wpłynął wniosek Skarżącego o zwolnienie z akcyzy, jako mienie przesiedlenia, samochodu osobowego marki [...], sprowadzonego przez wnioskującego na teren RP. We wniosku Strona oświadczyła, że samochód został przemieszczony na terytorium RP w dniu 2 czerwca 2023 r. Samochód ten służył Skarżącemu do użytku osobistego w miejscu jego poprzedniego pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej przez okres 4 lat i 2 miesięcy. Samochód nie został sprzedany, wynajęty lub oddany do użytkowania osobom trzecim przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia jego przywozu na terytorium kraju, tj. od dnia 2 czerwca 2023 r. Auto zostało nabyte i wprowadzone do obrotu zgodnie z przepisami dotyczącymi opodatkowania, obowiązującymi w państwie członkowskim Unii Europejskiej. Skarżący oświadczył również, że przebywał w państwie członkowskim Unii Europejskiej – w Niemczech, w okresie od 14 września 2017 r. do 31 maja 2023 r. w związku z wykonywaną pracą zawodową. Wskazał, że deklarację AKC-U/S składa w związku z przybyciem na pobyt stały na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w dniu 2 czerwca 2023r. i zakończeniem pobytu czasowego w innym państwie członkowskim w dniu 31 maja 2023 r. i powrotem na terytorium kraju.
Na poparcie swojego żądania Skarżący złożył szereg dokumentów, w tym min.: niemieckie dowody rejestracyjne, rachunek zakupu pojazdu z dnia 11 marca 2019 r., ubezpieczenie komunikacyjne pojazdu, potwierdzenie zameldowania w Niemczech od 1 września 2017 r. do 31 maja 2023 r., zaświadczenie o podatku od wynagrodzenia w Niemczech za rok 2022, umowę o pracę z 1 stycznia 2017 r., potwierdzenie wypowiedzenia umowy o pracę z dniem 31 maja 2023 r., wyciągi bankowe potwierdzające opłatę czynszu i opłaty za prąd za okres od 2 lutego 2022 r. do 7 listopada 2022 r., zaświadczenie o zameldowaniu w J., ul. [...] z 20 marca 2023 r., świadectwo pracy w kraju UE z dnia 31 maja 2023 r., rachunek za usługę stomatologiczną w kraju UE z dnia 15 maja 2023 r., oświadczenie o prowadzeniu wspólnie z żoną gospodarstwa domowego w J., ul. [...], umowę zakupu w formie aktu notarialnego z 19 czerwca 2008 r. samodzielnego lokalu mieszkalnego w J. przy ulicy [...], polisę dotyczącą ubezpieczenia ww. mieszkania, potwierdzenie wpłaty przez D. P. za usługi "[...]" z dnia 19 czerwca 2023 r., wyciągi bankowe dotyczące opłat za media, za podatek od nieruchomości, polisę ubezpieczeniową samochodu z 30 czerwca 2023 r. (na okres ubezpieczenia od 30 czerwca 2023 r. do 29 czerwca 2024 r.) wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie z dnia 3 sierpnia 2023 r. o zameldowaniu na pobyt stały w J., ul. [...] od dnia 22 kwietnia 1980 r., oświadczenie o niepodjęciu zatrudnienia po powrocie do Polski ze względu na stan zdrowia, zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu, rachunek za naprawę pojazdu z dnia 8 lutego 2023 r., oświadczenie o zamieszkaniu córki w Niemczech od 2010 r.
W odpowiedzi na pytanie Organu I instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w J. podał, że Skarżący i jego żona, składali w latach 2020-2022 zeznania podatkowe, w których wskazywali adres zamieszkania w J., ul. [...]. Nie dokonali zmiany danych adresowych. Naczelnik poinformował również, że był składany wniosek o wydanie zaświadczenia - UE EOG Niemcy.
Organ I instancji, odmawiając wydania zaświadczenia, wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że Skarżący przebywał na terenie Niemiec na pobyt stały w rozumieniu art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1542 ze zm., dalej: u.p.a.). Niewątpliwie Skarżący przebywał tam ze względów zawodowych przez ponad 185 dni w roku przed zadeklarowaną datą przyjazdu tj. 2 czerwca 2023 r. Centrum interesów życiowych, czyli więzi osobistych, Skarżący miał jednak w J., przy ul. [...]. Zdaniem NUS, w sprawie nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do udzielenia zwolnienia z akcyzy, ponieważ nie wystąpiła podstawa do zwolnienia z podatku akcyzowego w świetle art. 110 ust. 1 u.p.a., która wymaga przybycia do kraju na pobyt stały lub powrotu do kraju z pobytu czasowego.
Po rozpatrzeniu zażalenia, DIAS utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Zgodził się z Organem I instancji, że Skarżący nie przeniósł swojego centrum życiowego do Niemiec. O zachowaniu więzi z Polską świadczą bowiem więzi mieszkaniowe, które potwierdzają: umowa sprzedaży z dnia czerwca 2008 r. w formie aktu notarialnego, potwierdzająca zakup samodzielnego lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ulicy [...], zaświadczenie o zameldowaniu pod adresem w J. z dnia 20 marca 2023 r. od dnia 22 kwietnia 1980 r., rachunki za media opłacane na imię i nazwisko Skarżącego w okresie od 21 stycznia 2023 r. do 2 czerwca 2023 r., faktura z P. z 12 grudnia 2022 r. na nazwisko Skarżącego, zaświadczenie o zameldowaniu w J. z dnia 20 marca 2023 r. przedłożone w niemieckim urzędzie finansowym. Ponadto o zachowaniu centrum życiowego w Polsce, świadczy – zdaniem DIAS, także to, że Skarżący nie dokonał w Urzędzie Skarbowym w J. zgłoszenia zmiany adresu zamieszkania z ul. [...] w J. na adres w Niemczech, a także wydane Skarżącemu w 2022 r. (na jego wniosek) zaświadczenie UE EOG dla zagranicznego organu podatkowego, dotyczące podatku dochodowego, w którym także wskazany został adres zamieszkania w J. oraz deklaracje PIT-36 za rok 2021 i 2022, w których Skarżący również wskazał adres zamieszkania w J.
Zdaniem DIAS, Strona nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających, że jej pobyt w Niemczech miał charakter pobytu stałego. Samo, nawet długotrwałe przebywanie w Niemczech i zamieszkiwanie tam, przy jednoczesnym zachowaniu więzi mieszkaniowych, majątkowych i podatkowych z Polską, nie oznacza zlokalizowania tam stałego centrum swoich interesów. W rozpatrywanej sprawie, jak podkreślił DIAS, nie jest wystarczające oświadczenie Strony, że centrum jej interesów życiowych i osobistych w przedmiotowym okresie znajdowało się na terenie Niemiec, skoro obiektywne okoliczności wskazujące na zachowanie więzi mieszkaniowych, majątkowych i podatkowych z Polską, temu przeczą. DIAS podkreślił także, że Skarżący wskazał w zażaleniu, że wyjeżdżając z Polski zachował mieszkanie w J., gdyż miał w planach powrót do kraju po uzyskaniu emerytury. Zatem sama Strona wskazała, że wyjechała do Niemiec bez zamiaru stałego pobytu, lecz z zamiarem pobytu czasowego, w perspektywie z powrotem do Polski.
W skardze do Sądu Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, zwracając uwagę na jego niesprawiedliwość.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 306a § 1 i § 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (art. 306a § 3 O.p.).
Zgodnie z art. 110 ust. 1 u.p.a. zwalnia się od akcyzy samochód osobowy przywożony przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju na pobyt stały lub powracającą z czasowego pobytu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki: 1) samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby; 2) samochód osobowy służył do użytku osobistego tej osoby w miejscu poprzedniego jej pobytu w państwie członkowskim Unii Europejskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy przed zmianą miejsca pobytu; 3) osoba ta przedstawi właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego dowód potwierdzający spełnienie warunku, o którym mowa w pkt 2; 4) samochód osobowy nie zostanie sprzedany, wynajęty lub w jakikolwiek inny sposób oddany do użytku osobie trzeciej przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia jego przywozu na terytorium kraju; 5) samochód osobowy został nabyty lub wprowadzony do obrotu zgodnie z przepisami dotyczącymi opodatkowania obowiązującymi w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym osoba fizyczna miała miejsce zamieszkania, a przy wywozie nie zastosowano zwolnienia od akcyzy lub zwrotu podatku. Stosownie do art. 110 ust. 7 u.p.a. w przypadku przywozu, o którym mowa w ust. 1 i 2, z terytorium państwa członkowskiego, samochód osobowy jest zwolniony od akcyzy, jeżeli został przywieziony przed upływem 12 miesięcy od dnia osiedlenia się osoby fizycznej na terytorium kraju. W myśl art. 110 ust. 8 u.p.a. za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym osoba fizyczna przebywa przez co najmniej 185 dni w roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. W przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo na osobiste powiązania wskazuje istnienie ścisłych więzi pomiędzy tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednakże za miejsce stałego pobytu osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce powiązań osobistych, i z tego względu przebywającej na zmianę w różnych miejscach na terytoriach dwóch lub więcej państw członkowskich Unii Europejskiej, uznaje się miejsce, z którym jest związana osobiście, pod warunkiem że regularnie tam powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba mieszka na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej w celu wypełnienia zadania w określonym czasie. Studia wyższe bądź nauka w szkole poza miejscem stałego pobytu nie stanowią zmiany miejsca stałego pobytu.
W sprawie nie jest sporne, że Skarżący spełnił przesłanki określone w poszczególnych punktach od 1 do 5 ust. 1 art. 110 u.p.a. Spór dotyczy natomiast oceny, czy stan faktyczny sprawy wypełnił przesłankę określoną w art. 110 ust. 1 w zw. z art. 110 ust. 8 u.p.a., tj. czy skarżący był uprawniony do skorzystania ze zwolnienia z zapłaty podatku akcyzowego, jako osoba przybywająca do Polski na pobyt stały lub powracająca z czasowego pobytu.
Organy przyjęły, że co prawda Skarżący przebywał na terenie Niemiec wykonując pracę zawodową, jednak zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby jego wolą było przeniesienie tam swojego ośrodka życiowego. W ocenie Organów, przeczą temu okoliczności, takie jak zachowanie miejsca zamieszkania w Polsce, zameldowanie na pobyt stały w Polsce, składanie w Polsce deklaracji podatkowych i płacenie podatków, czy opłacanie rachunków za media. W konsekwencji Organy przyjęły, że pobyt w Niemczech, ze względu na występujące tam tylko więzi zawodowe, był pobytem czasowym. Stwierdziły więc, że skoro pobyt w Niemczech nie miał charakteru pobytu stałego, to Skarżący nie mógł wrócić na taki pobyt na terytorium Polski.
Zwrócić jednak należy uwagę na drugą część art. 110 u.p.a., zgodnie z którą zwolnienie od akcyzy przysługuje także osobom, które powracają z czasowego pobytu z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Zapis ten dotyczy zatem osób, które, ze względu na więzi osobiste, mają miejsce pobytu stałego w Polsce, a ich pobyt w innym państwie UE ma charakter jedynie czasowy, skoro przybywają tam tylko w celach zawodowych. Podkreślić przy tym należy, że niewątpliwie centrum życiowe osoby, która przebywa w jakimś miejscu czasowo, jest zlokalizowane gdzieś indziej, niż miejsce pobytu czasowego. Powołany wyżej zapis, dotyczy zatem sytuacji, kiedy centrum interesów życiowych danej osoby pozostaje w Polsce, a osoba ta przebywa w innym kraju czasowo, z uwagi na wykonywaną tam pracę i następnie powraca do Polski, do swojego miejsca pobytu stałego wraz z majątkiem.
W ocenie Sądu, Organy nie rozważyły stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, o których mowa w art. 110 ust. 1 i ust. 8 u.p.a., przez co naruszyły art. 122 O.p. Skoncentrowały się przede wszystkim na wykazaniu, że centrum interesów życiowych Skarżącego pozostało w Polsce, nie analizując w sposób szczegółowych kwestii związanych z powrotem do Polski na pobyt stały, w związku z zakończeniem pobytu czasowego w Niemczech. Podkreślić przy tym należy, że powrót z pobytu czasowego możliwy jest tylko na pobyt stały. Gdyby Skarżący przeniósł swój ośrodek życiowy do Niemiec, to przybywałby do Polski na pobyt stały. Jeżeli nie przeniósł tam centrum swoich interesów życiowych, to nie można wymagać, by powracając z pobytu czasowego, jednocześnie przeniósł swoje centrum życiowe.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Organy wezmą pod uwagę przedstawioną przez Sąd wykładnię art. 110 ust. 1 u.p.a. i rozważą sytuację Skarżącego w kontekście ewentualnego powrotu z pobytu czasowego w Niemczech, na pobyt stały do Polski.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania sądowego (punkt II wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.