I SA/Wr 420/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M. G. i J. G. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta Lubawka w przedmiocie podatku rolnego i od nieruchomości za 2017 r. Organy ustaliły łączny podatek w wysokości 829 zł, opierając się m.in. na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz zawiadomieniu o zakończeniu budowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 68 § 1 (przedawnienie), art. 123 § 1 i 200 § 1 (zasada czynnego udziału), art. 187 § 1 i 122 (wyczerpujące zebranie materiału dowodowego), art. 191 (dowolna ocena dowodów), art. 21 § 5 (nieustalenie zobowiązania zgodnie z deklaracją), art. 233 § 1 pkt 1 (błędne utrzymanie w mocy decyzji), art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. (nieprawidłowe opodatkowanie i brak zastosowania zwolnienia). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (WSA) pierwotnie uchylił decyzje organów, uznając, że postępowanie podatkowe nie zostało skutecznie zainicjowane z powodu braku dowodu doręczenia postanowienia o wszczęciu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił ten wyrok, wskazując, że WSA powinien był wyjaśnić kwestię doręczenia, zwłaszcza po przedstawieniu przez SKO dowodu odbioru. Na skutek tego wyroku NSA, WSA ponownie rozpoznał sprawę. Sąd stwierdził, że postanowienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącym. Następnie WSA szczegółowo przeanalizował zarzuty procesowe. Uznał, że organy obu instancji naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w tym art. 122, 187 § 1 i 191, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (np. nieprzeprowadzenie oględzin w 2022 r.) i nieprawidłową ocenę dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że organy nie ustaliły jednoznacznie charakteru budynku (mieszkalny, gospodarczy, rolny) i nie rozważyły zarzutów stron dotyczących częściowego charakteru mieszkalnego oraz zastosowania zwolnienia dla części rolnej. WSA uznał również za zasadny zarzut naruszenia art. 123 § 1 i 200 § 1 o.p. przez organ I instancji, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania i postanowienie o terminie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego w tym samym dniu, co pozbawiło strony czynnego udziału. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, zasądzając koszty postępowania. Wskazano, że organy powinny ponownie ocenić sprawę, uwzględniając wykładnię prawa dokonaną przez WSA i zapewniając realizację zasady dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność rygorystycznego przestrzegania przez organy podatkowe przepisów proceduralnych, w szczególności zasad czynnego udziału strony, wyczerpującego zbierania materiału dowodowego i prawidłowej oceny dowodów. Podkreśla znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowego stosowania przepisów dotyczących zwolnień podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych w kontekście podatku od nieruchomości i rolnego. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego przez organy w ponownym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym za 2017 r., nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego i nie zapewniając stronom czynnego udziału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy obu instancji naruszyły przepisy prawa procesowego, w tym art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłową ocenę dowodów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszono również art. 123 § 1 i 200 § 1 o.p. przez wadliwe zapewnienie czynnego udziału stron.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego (np. oględzin w 2022 r.) w celu ustalenia charakteru budynku i zastosowania zwolnienia podatkowego, a także nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów skutkował wadliwością decyzji.
Czy budynek gospodarczy położony na gruncie gospodarstwa rolnego, służący wyłącznie działalności rolniczej, korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są wszystkie przesłanki: budynek gospodarczy lub jego część, położony na gruncie gospodarstwa rolnego, służący wyłącznie działalności rolniczej. W tej sprawie organy nie ustaliły jednak, czy ta przesłanka została spełniona, zaniechując odpowiedniego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla zastosowania zwolnienia kluczowe jest wyłączne przeznaczenie budynku do działalności rolniczej. Organy nie zweryfikowały tej okoliczności w sposób należyty, opierając się na nieaktualnych dowodach i zaniechując dalszych czynności dowodowych.
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, gdy dane zawarte w informacji podatkowej mogły być niezgodne ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy, kwestionując dane zawarte w informacji podatkowej, był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnie z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w przypadku kwestionowania danych z informacji podatkowej, organ musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie opierać się na domniemaniach lub niezweryfikowanych danych. Zaniechanie tego prowadzi do naruszenia art. 21 § 5 o.p.
Czy doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i postanowienia o terminie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego w tym samym dniu jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie organu I instancji jest wadliwe, ponieważ pozbawia strony czynnego udziału w postępowaniu i narusza zasadę dwukrotnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ powinien najpierw wszcząć postępowanie, przeprowadzić dowody, a dopiero potem wyznaczyć termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, a nie robić tego jednocześnie z wszczęciem postępowania.
Czy organ odwoławczy rozpoznał sprawę merytorycznie, czy też uchylił się od wypowiedzi w kluczowych kwestiach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy uchylił się od merytorycznej wypowiedzi w kwestii charakteru budynku i zastosowania zwolnienia, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Uzasadnienie
SKO nie ustaliło stanu faktycznego ani nie oceniło dowodów w kontekście zarzutów stron dotyczących częściowego charakteru mieszkalnego budynku i zastosowania zwolnienia, co stanowiło naruszenie art. 127 o.p.
Przepisy (25)
Główne
u.p.o.l. art. 7 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej.
u.p.o.l. art. 5 § 1
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych
Określa stawki podatku od nieruchomości dla różnych rodzajów budynków, w tym budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z działalnością gospodarczą (lit. b) i budynków pozostałych (lit. e).
o.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nakazuje prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nakazuje podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
o.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zapewnia stronie czynny udział w każdym stadium postępowania i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
o.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa zasadę dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nakazuje organowi zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Stanowi, że organ ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
o.p. art. 200 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Nakazuje wyznaczenie stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.
o.p. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa elementy decyzji, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.
o.p. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wymaga jasnego, spójnego i wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji.
o.p. art. 21 § 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa, że wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że dane te są niezgodne ze stanem faktycznym, co wymaga postępowania dowodowego.
p.g.i.k. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków.
Pomocnicze
u.p.o.l. art. 6 § 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
u.p.o.l. art. 6 § 6
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
Nakłada na osoby fizyczne obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych.
u.p.o.l. art. 6 § 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
o.p. art. 68 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa termin powstania zobowiązania podatkowego.
o.p. art. 68 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wydłuża termin na wydanie decyzji w przypadku niezłożenia deklaracji lub ujawnienia w niej nieprawdziwych danych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego i zapewnienia czynnego udziału stron. • Brak należytego ustalenia stanu faktycznego w zakresie charakteru budynku i zastosowania zwolnienia podatkowego. • Wadliwe doręczenie postanowień organu I instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 68 § 1 o.p. (przedawnienie) został uznany za niezasadny, gdyż termin na wydanie decyzji został zachowany.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym • Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny • Organy podatkowe nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały kompletnego materiału dowodowego i w rezultacie nie dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Dagmara Dominik-Ogińska
przewodniczący
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
członek
Łukasz Cieślak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność rygorystycznego przestrzegania przez organy podatkowe przepisów proceduralnych, w szczególności zasad czynnego udziału strony, wyczerpującego zbierania materiału dowodowego i prawidłowej oceny dowodów. Podkreśla znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowego stosowania przepisów dotyczących zwolnień podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych naruszeń proceduralnych w kontekście podatku od nieruchomości i rolnego. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego przez organy w ponownym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury w postępowaniu podatkowym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestie merytoryczne nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Jest to cenna lekcja dla prawników i podatników.
“Błędy proceduralne w urzędzie uchylają decyzję podatkową – lekcja dla fiskusa i podatnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.