Orzeczenie · 2025-10-28

I SA/WR 414/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2025-10-28

NSApodatkowewsa

podatek od nieruchomościpodatek rolnyłączny zobowiązanie pieniężnewspółwłasnośćposiadacz samoistnyposiadacz zależnypostępowanie podatkowenaruszenie przepisów postępowaniauzasadnienie decyzjiprawo procesowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi K. C. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Z., ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2022 r. dla kilku współwłaścicieli nieruchomości. Kluczową kwestią sporną było ustalenie, czy podatnikami podatku od nieruchomości i podatku rolnego są współwłaściciele, czy też D. R., wskazany przez skarżącego jako posiadacz samoistny. Organy podatkowe obu instancji uznały, że obowiązek podatkowy ciąży na współwłaścicielach, opierając się na ewidencji gruntów i budynków oraz księgach wieczystych, a także na zeznaniach świadków i informacjach o nieruchomościach. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpoznanie sprawy przez SKO, nieuwzględnienie wniosków dowodowych (np. przesłuchanie D. R.), pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu oraz błędną ocenę dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał na liczne naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 122, 187 § 1, 188, 190, 191, 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Podkreślono brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, w szczególności brak przesłuchania kluczowego świadka D. R., oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd zaznaczył, że nie może zastąpić organów w ustalaniu stanu faktycznego, ale wskazał na konieczność ponownego, prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i podatku rolnym ciąży na współwłaścicielach nieruchomości, czy też na posiadaczu samoistnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i podatku rolnym może ciążyć na posiadaczu samoistnym, co wyprzedza obowiązek podatkowy właściciela. Organy podatkowe nie zebrały jednak wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie ustalić status posiadania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku rolnym jasno określają, że posiadacz samoistny ma pierwszeństwo w obowiązku podatkowym przed właścicielem. Jednakże, organy obu instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały kluczowego świadka D. R., co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenia przepisów postępowania, takie jak brak przesłuchania kluczowego świadka, nieprawidłowe zawiadomienie strony o terminach czynności procesowych oraz brak wyczerpującego uzasadnienia, miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie dopełniły obowiązków procesowych, co skutkowało wadliwością wydanych decyzji. W szczególności, brak przesłuchania D. R. oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 190 o.p.) stanowiły istotne uchybienia.

Czy organ odwoławczy rozpoznał sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, weryfikując prawidłowość ustaleń organu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób należyty, akceptując błędy organu pierwszej instancji i nie usuwając wątpliwości co do podstawy opodatkowania i stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że SKO nie przeprowadziło pełnej weryfikacji decyzji organu I instancji, nie ustosunkowało się do wszystkich zarzutów odwołania i zaakceptowało wadliwe ustalenia faktyczne oraz prawne.

Przepisy (662)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (uchylenie decyzji).

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego.

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada oficjalności postępowania dowodowego; obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu, chyba że okoliczności te są wystarczająco stwierdzone innym dowodem lub dotyczą tezy odmiennej.

o.p. art. 190 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków co najmniej na 7 dni przed terminem.

o.p. art. 190 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo strony do czynnego udziału w przeprowadzaniu dowodu z zeznań świadka, w tym zadawania pytań.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

o.p. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Elementy decyzji, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.

o.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymagania dotyczące uzasadnienia decyzji – jasność, spójność, wyczerpujące wyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej.

o.p. art. 123 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.

o.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady zasądzania kosztów postępowania.

p.u.s.a. art. 3 § 2