I SA/Wr 385/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) orzekającą o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki G. Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) za 2016 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Skarżący podnosił, że organy wadliwie ustaliły datę właściwą do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, co powinno go zwalniać z odpowiedzialności. Kwestionował również odmowę przeprowadzenia dowodów z umów pożyczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że egzekucja wobec spółki była bezskuteczna, co potwierdzały m.in. umorzenie postępowania egzekucyjnego i brak majątku spółki poza nieruchomością obciążoną hipoteką znacznie przewyższającą jej wartość. Sąd stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez wierzyciela w 2013 r. był przedwczesny, gdyż spółka nie była jeszcze niewypłacalna w rozumieniu przepisów. Właściwy termin na złożenie wniosku o upadłość, liczony od drugiej wymagalnej zaległości w VAT za październik 2013 r., upłynął 9 grudnia 2013 r., a skarżący nie złożył takiego wniosku. Sąd podkreślił, że nawet istnienie jednego wierzyciela nie zwalnia z obowiązku złożenia wniosku o upadłość, a wcześniejszy wniosek wierzyciela, złożony przed wystąpieniem niewypłacalności, nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej. Odmowę przeprowadzenia dowodów z umów pożyczek uznał za zasadną, wskazując, że regulowanie jednych zobowiązań przy jednoczesnym niewykonywaniu innych (podatkowych) nadal świadczy o niewypłacalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'właściwego czasu' na złożenie wniosku o upadłość w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, a także definicja bezskuteczności egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez wierzyciela, który został oddalony jako przedwczesny, zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek złożony przed wystąpieniem niewypłacalności nie jest złożony we właściwym czasie i nie zwalnia z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o upadłość złożony w 2013 r. był przedwczesny, ponieważ spółka nie była jeszcze niewypłacalna. Właściwy termin na złożenie wniosku upływał później, a skarżący go nie dochował. Ponadto, zachowanie skarżącego w toku postępowania upadłościowego nie czyniło zadość celowi tego postępowania.
Czy egzekucja jest bezskuteczna, jeśli majątek spółki jest obciążony hipoteką znacznie przewyższającą jego wartość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, egzekucja jest bezskuteczna, jeśli nie ma możliwości zaspokojenia wierzyciela z majątku spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał egzekucję za bezskuteczną, wskazując na brak majątku spółki poza nieruchomością, której wartość zabezpieczenia hipotecznego przekraczała jej wartość rynkową, a próba egzekucji sądowej zakończyła się fiaskiem.
Czy regulowanie niektórych zobowiązań (np. pożyczek) przy jednoczesnym niewykonywaniu innych (podatkowych) świadczy o niewypłacalności spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadal stanowi podstawę do uznania spółki za niewypłacalną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odmowa przeprowadzenia dowodów z umów pożyczek była zasadna, ponieważ regulowanie części zobowiązań nie wyklucza niewypłacalności w kontekście zaległości podatkowych.
Czy istnienie tylko jednego wierzyciela spółki zwalnia członka zarządu z obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość istnieje niezależnie od liczby wierzycieli.
Uzasadnienie
Sąd podzielił utrwalony pogląd orzecznictwa, że dla uwolnienia się od odpowiedzialności nie ma zasadniczego znaczenia kwestia istnienia jednego wierzyciela. Celem przepisu jest obciążenie członków zarządu obowiązkiem wyrównania uszczerbku.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 116 § § 1 pkt 1 lit a)
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w tym obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.
o.p. art. 116 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dzieli przesłanki odpowiedzialności na pozytywne (muszą być spełnione) i negatywne (nie mogą zaistnieć).
p.u.n. art. 11
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Definiuje niewypłacalność dłużnika.
p.u.n. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organom podejmowanie wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zupełności materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawy prawne uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Oddalenie skargi nieuzasadnionej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit a) o.p. przez wadliwą wykładnię i niezastosowanie, mimo że w dacie ustalonej przez organy jako właściwa dla zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, toczyło się już takie postępowanie. • Zarzut naruszenia przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w związku z art. 116 § 1 pkt 1 lit a) i b) o.p. przez wadliwą wykładnię obowiązku zgłoszenia wniosku o upadłość. • Zarzut naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym (art. 122, 180, 187, 191, 188 o.p.) przez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z dokumentów pożyczkodawcy. • Zarzut naruszenia art. 122 o.p. przez zaniechanie przez organ podatkowy czynności w celu zebrania relewantnego materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 233 § 2, 229 i 127 o.p. przez utrzymanie decyzji Organu I instancji w mocy mimo niewykonania wytycznych z decyzji kasatoryjnej DIAS.
Godne uwagi sformułowania
Sąd przyznaje rację Skarżącemu, że dla zachowania przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności członka zarządu w postaci złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości może nie mieć znaczenia, czy taki wniosek składa wierzyciel spółki dłużnika, czy też członek zarządu niewypłacalnej spółki. • Sąd uznaje jednakże, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie oznacza, że taki wniosek nie tylko nie może być złożony za późno ale i nie może być złożony za wcześnie, a więc przed wystąpieniem niewypłacalności. • Przesłanka niewypłacalności z art. 116 o.p., w związku z art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego ziściła się zaś dopiero po dacie płatności kolejnego zobowiązania w podatku od towarów i usług tj. za miesiąc październik 2013 r., tak więc przyjąć należało że najpóźniej 9 grudnia 2013 r. zarząd Spółki (...) winien zgłosić stosowny wniosek do sądu upadłościowego. • Z niewypłacalnością dłużnika (...) mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspokaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność.
Skład orzekający
Piotr Kieres
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Haberka
sędzia
Iwona Solatycka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'właściwego czasu' na złożenie wniosku o upadłość w kontekście odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe, a także definicja bezskuteczności egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z odpowiedzialnością osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółek kapitałowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za długi spółki, co jest częstym problemem w biznesie. Wyjaśnia kluczowe pojęcia jak 'właściwy czas' na złożenie wniosku o upadłość i 'bezskuteczność egzekucji'.
“Czy możesz odpowiadać za długi spółki, jeśli wniosek o upadłość złożono 'za wcześnie'?”
Dane finansowe
WPS: 16 551 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.