I SA/Wr 3390/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2005-07-11
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługeksport usługtransport międzynarodowyspedycjastawka 0%przewoźnik zagranicznyuprawniony przewoźnikrozporządzenie Ministra Finansówustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że usługi spedycyjne związane z transportem międzynarodowym wykonywanym przez zagranicznych przewoźników podlegają stawce VAT 0%.

Sprawa dotyczyła opodatkowania usług spedycyjnych związanych z transportem międzynarodowym, gdzie przewoźnikami byli zagraniczni przewoźnicy. Skarżąca stosowała stawkę 0% VAT, jednak organy podatkowe uznały, że stawka ta przysługuje tylko w przypadku usług świadczonych przez krajowych przewoźników. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że interpretacja przepisów przez organy była błędna i ograniczała pojęcie 'uprawnionego przewoźnika drogowego' wbrew prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę L. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia kwoty różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za lipiec 2002 roku. Spór dotyczył zastosowania 0% stawki VAT do usług spedycyjnych związanych z transportem międzynarodowym, gdzie przewoźnikami byli zagraniczni (głównie litewscy) przewoźnicy drogowy. Organy podatkowe uznały, że stawka 0% przysługuje tylko w przypadku usług świadczonych przez krajowych przewoźników, co skutkowało określeniem podatku należnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego, argumentując, że zagraniczni przewoźnicy posiadali wymagane zezwolenia i byli uprawnieni do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Sąd przychylił się do skargi, stwierdzając, że organy podatkowe błędnie ograniczyły pojęcie 'uprawnionego przewoźnika drogowego' do krajowych przewoźników, ignorując przepisy ustawy o transporcie drogowym oraz umowy międzynarodowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że usługi spedycyjne związane z transportem międzynarodowym wykonywanym przez zagranicznych, uprawnionych przewoźników, powinny być opodatkowane stawką 0% VAT. Wskazano również na potrzebę zbadania spełnienia warunków dotyczących dokumentacji transportowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli zagraniczni przewoźnicy są 'uprawnionymi przewoźnikami drogowymi' w rozumieniu przepisów, nawet jeśli nie są krajowymi przewoźnikami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie ograniczyły pojęcie 'uprawnionego przewoźnika drogowego' do przewoźników krajowych, podczas gdy przepisy ustawy o transporcie drogowym i umowy międzynarodowe dopuszczają wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego przez zagranicznych przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenia. Usługi spedycyjne związane z takim transportem powinny być traktowane jako eksport usług i opodatkowane stawką 0% VAT.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u.i.p.a. art. 39 § ust. 1 pkt 1, ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Rozszerza pojęcie eksportu usług o niektóre usługi świadczone w kraju, w tym usługi transportu międzynarodowego.

rozp. MF z 22.03.2002 § § 53 ust. 3, § 54 ust. 1 pkt 1, § 56 ust. 1 pkt 1, § 60 ust. 1 pkt 11

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Określa zakres usług transportu międzynarodowego uznawanych za eksport usług oraz warunki ich opodatkowania stawką 0% VAT, w tym wymóg posiadania przez przewoźnika statusu uprawnionego.

u.t.d. art. 4 § pkt 16, pkt 18, art. 28 ust. 1, art. 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Definiuje pojęcia 'zagraniczny przedsiębiorca' i 'zezwolenie' oraz reguluje wymogi dotyczące wykonywania międzynarodowego transportu drogowego.

Pomocnicze

o.p. art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje przekazanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do rozpoznania przez WSA.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. c

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie o wykonaniu decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagraniczni przewoźnicy drogowy, posiadający zezwolenia wydane przez właściwe władze, są 'uprawnionymi przewoźnikami drogowymi' w rozumieniu przepisów. Usługi spedycyjne związane z transportem międzynarodowym wykonywanym przez takich przewoźników podlegają stawce VAT 0% jako eksport usług. Organy podatkowe błędnie ograniczyły pojęcie 'uprawnionego przewoźnika' do przewoźników krajowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów podatkowych, że stawka 0% VAT przysługuje tylko w przypadku usług świadczonych przez krajowych przewoźników drogowych.

Godne uwagi sformułowania

Zasadny jest więc zarzut skargi, że w przepisie jest mowa o uprawnionym przewoźniku drogowym, a nie o 'uprawnionym krajowym przewoźniku drogowym'. Przepisy regulujące przewozy międzynarodowe realizowane pomiędzy Polską i Litwą zostały unormowane przez Rządy obu umawiających się państw w umowie bilateralnej z 18 marca 1992 r. Wprowadzenie przez organy - ograniczeń nie zapisanych w ustawie i wydanym na jej podstawie akcie wykonawczym (...) stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Mirosława Rozbicka-Ostrowska

przewodniczący

Andrzej Szczerbiński

członek

Jadwiga Danuta Mróz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'uprawnionego przewoźnika drogowego' w kontekście stosowania stawki VAT 0% do usług spedycyjnych związanych z transportem międzynarodowym wykonywanym przez zagranicznych przewoźników."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2002 roku i interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. oraz ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z międzynarodowym transportem i usługami spedycyjnymi, z praktycznymi implikacjami dla przedsiębiorców działających na rynku unijnym.

Zagraniczny przewoźnik a VAT 0%: Sąd wyjaśnia kluczowe zasady dla firm transportowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 3390/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2005-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Szczerbiński
Jadwiga Danuta Mróz /sprawozdawca/
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1192/05 - Wyrok NSA z 2006-09-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 27 poz 268
art. 53  ust. 3
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu W składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA - Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędzia NSA - Andrzej Szczerbiński Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mr-z (sprawozdawca) Protokolant: Robert Hubacz Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2005 r. sprawy ze skargi: L. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie: określenia za lipiec 2002 roku kwoty różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt I nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz skarżącej L. Ż. kwotę 1.439,10 (słownie: jeden tysiąc czterysta trzydzieści dziewięć 10/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sygn. akt I SA/ Wr 3390/
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...]
Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej w skrócie OP) uchylił w całości decyzję Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]nr [...] i na podstawie art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 5 i 6, art. 5 ust. 1, art.6 ust 8b pkt 5, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 3, art. 27 ust. 4, art. 39 ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 53 ust. 3, § 54 ust 1 pkt 1, § 56 ust.1 pkt 1, § 60 ust.1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług...(Dz. U. nr 27, poz. 268 ze zm.) określił L. Ż. prowadzącej Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A" w W. (NIP [...]) za lipiec 2002 roku kwotę różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...].
Podstawą podjęcia zaskarżonej decyzji, były ustalenia kontroli źródłowej i postępowania podatkowego w zakresie rozliczeń L. Ż. z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r.
Stwierdzono w nich, że Podatniczka:
1) stosowała preferencyjną 0 % stawkę podatku VAT do świadczonych przez siebie usług spedycji związanych z tranzytem towarów przez terytorium RP w sytuacji gdy transport wykonywany był przez przewoźników zagranicznych (traktując je jako eksport usług);
2) nie opodatkowała importu usług związanych z transportem towarów przez
terytorium RP w ramach tranzytu.
Zdaniem organu podatkowego I instancji w ustalonym stanie faktycznym brak było przesłanek do zastosowania przez Podatniczkę stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0 % w stosunku do świadczonych usług spedycji, lecz podlegały one opodatkowaniu w całości stawką podatku VAT 22 %, gdyż przewóz towarów przez przewoźników zagranicznych na terytorium RP stanowił dla Podatniczki import usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, zaś na odcinkach tras przebiegających poza granicami kraju brak było podstaw do zastosowania stawki VAT 0 % z mocy regulacji art. 18 ust. 3 ww. ustawy, gdyż prowadzona przez Podatniczkę ewidencja sprzedaży nie spełniała warunków ewidencji o której mowa w art. 27 ust. 4 tej ustawy. W rezultacie powyższych ustaleń organ podatkowy I instancji skorygował rozliczenie wykazane w deklaracji za m-c lipiec 2002 r. zmieniając wykazaną przez Stronę kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...]na kwotę zobowiązania w wysokości [...].
Decyzja ta została zakwestionowana przez Stronę w części dotyczącej określenia podatku należnego z tytułu usług spedycji w kwocie [...] z argumentacją, że organ I instancji niesłusznie odmówił prawa do 0 % stawki podatku VAT dla usług spedycji związanych z transportem międzynarodowym wykonywanym przez przewoźników zagranicznych.
W postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej we W., skarżoną obecnie decyzją zweryfikował sporne rozstrzygnięcie, określając kwotę różnicy podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...], czyli niższej o [...]od zadeklarowanej przez Podatniczkę. Organ odwoławczy uznał bowiem, że Stronie przysługuje uprawnienie do zastosowania stawki podatku VAT w wysokości 0 % na odcinku zagranicznym, natomiast dla tej części usług, które dotyczyły transportu przebiegającego przez terytorium RP, za właściwą przyjęły stawkę VAT - 22%.
Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnioskując uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji - zarzucając, iż zostały one wydane:
- z naruszeniem prawa procesowego: art. 121 § 2, art. 124 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Zdaniem Skarżącej, sporna decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego oraz w sposób ograniczony wyjaśnia przesłanki, którymi kierował się Dyrektor Izby Skarbowej przy jej podejmowaniu.
- z naruszeniem prawa materialnego: § 60 ust 1 pkt 11, § 53 ust 3, § 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług...(Dz. U. nr 27, poz. 268 ze zm.) w związku z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem Skarżącej treść § 60 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia o VAT potwierdza prawo Podatniczki do zastosowania stawki podatku w wysokości 0 % od całości świadczonych przez Nią usług spedycyjnych, gdyż wykonane na Jej zlecenie usługi transportowe miały charakter eksportu usług w rozumieniu § 54 ust. 1 ww. rozporządzenia.
Skarżąca podkreśla, iż kluczowym kryterium pozwalającym uznać usługi transportu międzynarodowego za eksport usług i uzasadniały opodatkowanie ich 0 % stawką podatku VAT, było posiadanie przez świadczący je podmiot statusu uprawnionego przewoźnika drogowego, przy czym nie musi to być przewoźnik krajowy. Skarżąca wskazuje, iż wszyscy zagraniczni przewoźnicy wykonujący na Jej rzecz usługi transportowe posiadali wymagane przepisami prawa zezwolenia, licencje wydane przez właściwe organy, byli uprawnieni do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego na podstawie przepisów obowiązujących w kraju ich siedziby. Byli zatem - zdaniem Strony - uprawnieni do wykonywania usług międzynarodowego transportu drogowego. Stąd wykonując usługi spedycji związane z tym transportem Skarżąca miała prawo opodatkować je preferencyjną stawką VAT w wysokości 0 %.
Na poparcie swojego stanowiska powołuje treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2000 r. sygn. akt III SA 1709/00, zapadłego w podobnej sprawie. Podnosi dodatkowo, iż przewoźnicy wykonujący na Jej zlecenie usługi transportowe posiadali status podatników VAT w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia o podatku od towarów i usług. Wskazała na brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 4 tej ustawy oraz regulacje zawarte w rozdz. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 22.03.2002 r.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z zarzutami Skarżącej, że w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono zasadności przesłanek oraz nie zawarto uzasadnienia prawnego będącego podstawą podjętego rozstrzygnięcia. Wskazał na tę część uzasadnienia, która wyjaśnia, że usługa spedycji może być uznana w świetle przepisu § 60 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia Ministra Finansów za eksport usług jedynie w przypadku, gdy ma związek z przewozem towarów również uznanym za eksport usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Sytuacja taka miałaby miejsce w przypadku, gdyby podmiot świadczący usługę przewozową był podatnikiem rozliczającym się w Polsce z podatku od towarów i usług na zasadach uregulowanych ustawą o VAT. Zaznaczono również, że niemożliwym jest nadanie litewskim przewoźnikom statusu eksporterów usług w świetle polskiej ustawy. Wszystkie przesłanki jakimi kierowały się organy - zostały wskazane w decyzji. Podstawowym zagadnieniem wpływającym na rozstrzygnięcie było ustalenie statusu litewskich przewoźników w świetle regulacji ustawy o podatku od towarów i usług, nie zaś w oparciu o ustawę o transporcie drogowym. W zakresie materialnych podstaw rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w pełni podtrzymał dotychczasową argumentację.
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższa skarga została wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w dniu 24 grudnia 2003 r. zatem powołany wyżej przepis uzasadnia jej rozpatrzenie przez WSA we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy objętej zarzutami skargi uznał, że skarga, zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej - obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i procesowym. Sąd rozpatrując według powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję, ważył formułowane wobec niej zarzuty i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym.
Istota sporu w powyższej sprawie sprowadza się do oceny legalności wydanej decyzji, w której zarzuty proceduralne i materialnoprawne podnoszone są w kontekście sporu o to, czy świadczone w kraju usługi spedycyjne opodatkowane są stawką podatku VAT w wysokości 0 %, jeżeli związane z nimi usługi transportu międzynarodowego na rzecz spedytora świadczy przewoźnik drogowy zagraniczny.
Jak wynika z niespornego między stronami stanu faktycznego, Skarżąca zajmuje się świadczeniem usług spedycji związanych z transportem międzynarodowym. Głównym przedmiotem działalności jest organizacja wysyłania i odbioru przesyłek oraz dokonywanie innych usług związanych z organizacją ich przewozu. Wykonując te usługi, Skarżąca korzysta też z usług zagranicznych (głównie litewskich) przewoźników drogowych, którzy przewożą towary z miejsca nadania za granicą, do miejsca przeznaczenia za granicą, podczas gdy trasa przejazdu przebiega na pewnym odcinku przez terytorium RP (tranzyt). Spór dotyczy tych właśnie usług świadczonych przez przewoźników zagranicznych, do których Skarżąca w całości stosowała stawkę 0 % podatku VAT. Organy kwestionują prawo do stosowania w tym przypadku stawki preferencyjnej uznając, że stawka ta przysługuje tylko, gdy usługa spedycji międzynarodowej związana jest z usługą transportu międzynarodowego świadczonego przez uprawnionego krajowego przewoźnika drogowego, będącego podatnikiem VAT.
Powstała na tle sporu kontrowersja - sprowadza się więc do kwestii, czy świadczone przez Skarżącą usługi są usługami spedycji międzynarodowej, związanymi z usługami transportu międzynarodowego objętymi zakresem działania przepisu § 53 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług....(Dz. U. Nr 27, poz. 268), uznawanymi za eksport usług o którym mowa w § 54 ust. 1 pkt 1 i w związku z tym, czy powinny być opodatkowane 0 % stawką podatku VAT na podstawie § 60 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia.
Przepisy art. 39 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) rozszerzają pojęcie eksportu usług, wychodząc poza definicję eksportu usług określoną w art. 4 pkt 6 ww. ustawy. Obejmują nim również niektóre usługi świadczone w kraju. Zgodnie z art. 39 ust.1 pkt 1 ustawy, eksportem usług są również usługi transportu międzynarodowego, przy czym na podstawie delegacji z ust. 2 Minister Finansów określił w rozporządzeniu zakres tych usług oraz warunki, jakie muszą spełnić podatnicy, aby świadczone przez nich usługi mogły być dla celów podatkowych, traktowane na równi z eksportem usług. Zakres usług transportu międzynarodowego w 2002 roku został określony w § 53 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług....(Dz. U. Nr 27, poz. 268). Za usługi transportu międzynarodowego uznano również wykonywane w kraju usługi pośrednictwa, rzeczoznawstwa i spedycji międzynarodowej, związane z usługami transportu międzynarodowego.
Nie wszystkie jednak usługi transportu międzynarodowego uznane zostały za eksport usług w świetle przepisów art. 39 ustawy. Zgodnie z § 54 ust. 1 ww. rozporządzenia, za eksport usług uznano usługi transportu międzynarodowego, polegające na przewozie towarów przez krajowego przewoźnika kolejowego, uprawnionego przewoźnika drogowego w rozumieniu przepisów o transporcie drogowym oraz przewoźnika żeglugi śródlądowej, jeżeli świadczyli oni usługi na podstawie dokumentów wymienionych w § 56 ust. 1 pkt 1 (dla transportu towarów przez przewoźnika lub spedytora - list przewozowy lub dokument spedytorski (...), stosowany wyłącznie w komunikacji międzynarodowej, lub inny dokument z którego jednoznacznie wynika, że przewóz odbywa się między miejscem nadania i miejscem przeznaczenia położonymi w różnych państwach, oraz faktura wystawiona przez przewoźnika/spedytora).
Organy podatkowe, wbrew treści przepisu § 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bezpodstawnie ograniczyły pojęcie uprawnionego przewoźnika drogowego - do krajowego przewoźnika drogowego, gdy użyte w przepisie określenie "krajowy" odnosi się jedynie do przewoźnika kolejowego. Zasadny jest więc zarzut skargi, że w przepisie jest mowa o uprawnionym przewoźniku drogowym, a nie o "uprawnionym krajowym przewoźniku drogowym", jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przepisy rozporządzenia, w zakresie uznania przewoźnika drogowego za "uprawnionego"- odsyłają do przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W stanie faktycznym sprawy, należało więc kierować się regulacjami zawartymi w ustawie z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) Zgodnie z art. 28 ust.1 tej ustawy "wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej". Pojęcie zezwolenia zostało z kolei zdefiniowane w przepisie art. 4 pkt 18 ustawy - jako "decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do spraw transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawiający przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego". W tej samej ustawie, w art. 4 pkt 16 określono pojęcie zagranicznego przewoźnika drogowego, którym jest "zagraniczny przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na podstawie przepisów obowiązujących w państwie, w którym znajduje się jego siedziba". Przepisy regulujące przewozy międzynarodowe realizowane pomiędzy Polską i Litwą zostały unormowane przez Rządy obu umawiających się państw w umowie bilateralnej z 18 marca 1992 r. o międzynarodowych przewozach drogowych (M.P. z 2001 r Nr 46, poz. 751) której art. 6 ust. 1 stanowi, że "...przewozy ładunków (...) mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń, wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony". W świetle powołanych wyżej regulacji, za uprawnionego przewoźnika drogowego należy uznać przedsiębiorców, którzy uzyskali licencję ministra właściwego do spraw transportu na zarobkowe wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju (art. 5 ustawy) oraz przedsiębiorców zagranicznych, którzy uzyskali zezwolenie na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium RP pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą (art. 28 w zw. z art. 4 pkt 16 ustawy o transporcie drogowym).
Wynika z tego, że przewozy towarów, których trasa przejazdu przechodzi przez terytorium RP, wykonywane przez przewoźników litewskich mogą być dokonywane na podstawie zezwoleń wydanych przez władze litewskie w imieniu polskiego ministra właściwego do spraw transportu. Posiadanie takiego zezwolenia uprawnia zatem do wykonywania na terytorium RP usług transportu międzynarodowego przez zagranicznego przewoźnika drogowego i czyni go uprawnionym przewoźnikiem drogowym stosownie do wymogów określonych w art. 28 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r o transporcie drogowym. Posiadanie takiego statusu przez przewoźnika litewskiego wykonującego przewóz towarów na podstawie dokumentów wymienionych w § 56 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, pozwala na zaliczenie związanych z tymi usługami transportu międzynarodowego (§ 54 ust.1 pkt 1) - usług spedycyjnych o których mowa w § 53 ust 3 rozporządzenia do usług transportu międzynarodowego, które na mocy § 60 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia korzystają z 0 % stawki podatku VAT.
Tymczasem organy podatkowe odmówiły Skarżącej prawa do preferencyjnej stawki VAT dla świadczonych przez nią usług spedycyjnych (związanych z usługami transportu międzynarodowego) podnosząc, że przewoźnicy litewscy świadczący usługi transportowe - nie są uprawnionymi krajowymi przewoźnikami drogowymi. Ograniczenie możliwości świadczenia usług w drogowym transporcie międzynarodowym - wyłącznie do przewoźników krajowych, nie ma oparcia w mających w sprawie zastosowanie przepisach prawa. W każdym razie, powołana w zaskarżonej decyzji przesłanka nie mogła stanowić podstawy do odmowy zastosowania 0 % stawki podatku VAT dla świadczonych przez Skarżącą usług spedycyjnych (związanych ze spornymi usługami). Wprowadzenie przez organy - ograniczeń nie zapisanych w ustawie i wydanym na jej podstawie akcie wykonawczym (§ 54 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia M.F. z 22 marca 2002 r.) stanowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to obliguje Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Interpretacja omawianych przepisów, jaką zastosowały orzekające w sprawie organy podatkowe, była już przedmiotem krytyki Naczelnego Sądu Administracyjnego w zapadłych w podobnych sprawach rozstrzygnięciach: np. w wyroku z dnia 5.09.2000 r. sygn. akt III SA 1709/99 i z dnia 11.09.2001 r. sygn. akt I SA/Łd 888/99.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, organy podatkowe winny zatem w pierwszej kolejności zbadać i odnieść się do zakresu pojęciowego "uprawnionego przewoźnika drogowego" o którym mowa w § 54 ust. 1 pkt 1 powołanego wcześniej rozporządzenia, uwzględniając przy tym regulacje zawarte w ustawie z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i Umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o międzynarodowych przewozach drogowych z dnia 18 marca 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz.751).
Jakkolwiek organy podatkowe nie kwestionowały dokumentów na podstawie których odbywał się transport (a przynajmniej w decyzji brak odniesienia się do tych kwestii), to z uwagi na zawarty w § 54 ust. 1 pkt 1 (in fine) ww. rozporządzenia, wymóg świadczenia usług transportu międzynarodowego na podstawie odpowiednich dokumentów (wymienionych w § 56 ust. 1 pkt 1), decyzja winna wskazywać, czy warunki te zostały spełnione. Aby rozstrzygnięcie mogło być w pełni ocenione według kryterium legalności, decyzja musi zawierać te wszystkie ustalenia stanu faktycznego, które istotne są dla dokonania subsumcji normy prawnej. Brak ustosunkowania się w decyzji do tych ustaleń faktycznych, kwalifikuje to uchybienie jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c ww. ustawy procesowej).
Ponieważ warunkiem prawidłowego określenia obowiązków podatkowych strony, jest kompletne wyjaśnienie stanu faktycznego, stąd pełna merytoryczna ocena decyzji będzie możliwa dopiero, gdy wątpliwości jakie ujawniły się w sprawie zostaną w pełni wyjaśnione.
Z podanych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję organu podatkowego II instancji. Orzeczenie w pkt. III uzasadnione jest treścią art. 200, zaś w przedmiocie wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy procesowej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI