Orzeczenie · 2023-01-24

I SA/Wr 296/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2023-01-24
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychodówfaktury VATnierzetelne fakturyprzedawnieniezawieszenie biegu terminu przedawnieniapostępowanie karne skarboweinstrumentalne wszczęcie postępowaniauchwała NSA

Sprawa dotyczyła skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. w kwocie 180.752 zł. Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami mechanicznymi, rozliczając podatek na zasadach art. 30c u.p.d.o.f. Organy podatkowe zakwestionowały faktury VAT dokumentujące zakup pojazdów od spółek B, A i R2 oraz usługi transportowe od A, uznając je za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji organy zakwestionowały zaliczenie tych faktur do kosztów uzyskania przychodów, co doprowadziło do znaczącego zwiększenia dochodu Skarżącego. Kluczowym zarzutem podniesionym w skardze, a następnie rozpatrzonym przez Sąd, był zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe twierdziły, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powołując się na uchwałę NSA (I FPS 1/21), stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały w uzasadnieniu decyzji, iż wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, czyli nie zostało podjęte wyłącznie w celu przedłużenia terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa obejmuje również ocenę, czy takie postępowanie nie było pozorowane. Z uwagi na brak wystarczającego uzasadnienia w tym zakresie, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów proceduralnych (art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.), nie odnosząc się do meritum sprawy. Wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ musi wykazać, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego było uzasadnione i nie miało charakteru instrumentalnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest wykazanie przez organ podatkowy braku instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie kwestia przedawnienia nie jest głównym zarzutem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy podatkowe prawidłowo zawiesiły bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wszczynając postępowanie karne skarbowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podatkowe nie wykazały w uzasadnieniu decyzji, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru, czyli nie zostało podjęte wyłącznie w celu przedłużenia terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, opierając się na uchwale NSA, stwierdził, że samo formalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie jest wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Organy podatkowe muszą wykazać w uzasadnieniu decyzji, że postępowanie to nie było pozorne i miało na celu faktyczne wyjaśnienie sprawy, a nie tylko uniknięcie przedawnienia. W tej sprawie organ nie przedstawił wystarczających dowodów i chronologii czynności karno-procesowych, aby to udowodnić.

Czy zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zawierała wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie było wadliwe, ponieważ nie zawierało okoliczności istotnych dla oceny, czy nie doszło do instrumentalnego wykorzystania art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że uzasadnienie decyzji administracyjnej musi zawierać nie tylko opis stanu faktycznego i podstawę prawną, ale także wyjaśnienie, dlaczego organ przyjął dane ustalenia i jak ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym kwestię ewentualnego instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Brak takiego wyjaśnienia skutkuje naruszeniem art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.

Czy faktury VAT dokumentujące zakup pojazdów od spółek B, A i R2 oraz usługi transportowe od A, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów?

Odpowiedź sądu

Nie zostało rozstrzygnięte przez Sąd w tym orzeczeniu, ponieważ sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd nie badał meritum sprawy dotyczącego rzetelności faktur i zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, gdyż sprawa została uchylona z powodu wadliwości proceduralnych związanych z przedawnieniem i uzasadnieniem decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu została uchylona w całości z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących uzasadnienia decyzji i kwestii przedawnienia.

Przepisy (14)

Główne

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 303

Kodeks postępowania cywilnego

k.k.s. art. 113 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego z powodu braku wykazania przez organ podatkowy, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało instrumentalnego charakteru. • Brak wystarczającego uzasadnienia decyzji organu podatkowego w zakresie stosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Godne uwagi sformułowania

nie można pomijać zagadnienia merytorycznego - czy na tle okoliczności danej sprawy podatkowej, związanych z bytem zobowiązania podatkowego, wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie miało pozorowanego charakteru i nie służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje okoliczności istotnych dla oceny czy powołanie się na art. 70 § 6 pkt 1 O.p. miało czy też nie instrumentalny charakter. • Sąd nie może zastąpić organu podatkowego w wyjaśnieniu i przedstawieniu przesłanek zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c O.p. w stanie faktycznym sprawy.

Skład orzekający

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

sprawozdawca

Daria Gawlak-Nowakowska

przewodniczący

Piotr Kieres

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której kluczowe jest wykazanie przez organ podatkowy braku instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie kwestia przedawnienia nie jest głównym zarzutem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przedawnieniem zobowiązań podatkowych i potencjalnym nadużywaniem przez organy instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wyrok NSA stanowi istotny precedens w tej dziedzinie.

Czy postępowanie karne skarbowe może być 'hakiem' na przedawnienie podatkowe? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst