Orzeczenie · 2026-08-04

I SA/Wr 280/26Uchylenie decyzji VAT przedawnienie postępowanie karne skarbowe 8

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-08-04
NSAPodatkoweWysokawsa
VATprzedawnieniepostępowanie karne skarboweinstrumentalnośćuchylenie decyzjiWSA WrocławOrdynacja podatkowakontrola skarbowa

Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług (VAT) za poszczególne miesiące 2011 roku przez spółkę J.SPA Sp. z o.o. Organy podatkowe, Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, wydały decyzje określające spółce zobowiązanie podatkowe. Spółka zaskarżyła te decyzje, podnosząc szereg zarzutów, w tym kluczowy zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, wskazujący na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Sąd pierwszej instancji, w poprzednim wyroku z dnia 28 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Wr 256/21), uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność ponownego zbadania, czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które miało zawiesić bieg terminu przedawnienia, nie miało charakteru instrumentalnego. Sąd podkreślił, że organy muszą wykazać, iż postępowanie karne skarbowe było prowadzone w celu realizacji jego ustawowych celów, a nie jedynie w celu przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W obecnym postępowaniu, Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie wykazały w sposób przekonujący braku instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Analiza akt sprawy, w tym dokumentów wyłączonych z jawności, nie dostarczyła dowodów na istnienie uzasadnionego podejrzenia popełnienia umyślnego przestępstwa skarbowego w momencie wszczęcia postępowania. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż postępowanie karne skarbowe było prowadzone w sposób realny i celowy, a jego zawieszenie i brak podjęcia dalszych czynności przez ponad 9 lat, w połączeniu z wątpliwościami co do podstaw wszczęcia postępowania karnego skarbowego w zakresie wykraczającym poza pierwotne ustalenia kontrolne, świadczą o jego instrumentalnym charakterze. W konsekwencji, Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie został skutecznie zawieszony, a zobowiązanie uległo przedawnieniu. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego, zasądzając jednocześnie na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz konsekwencji przedawnienia w przypadku uznania tego postępowania za instrumentalne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a następnie uznane za instrumentalne. Wymaga szczegółowej analizy okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, mające na celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne, jeśli nie służy realizacji celów tego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli postępowanie karne skarbowe nie jest prowadzone w celu realizacji jego ustawowych celów, a jedynie w celu przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może być uznane za instrumentalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały braku instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Brak dowodów na realną aktywność organów w tym postępowaniu przez ponad 9 lat, wątpliwości co do podstaw jego wszczęcia oraz fakt, że postępowanie kontrolne i karne skarbowe były prowadzone w ramach tego samego organu, wskazują na jego instrumentalny charakter.

Czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które okazało się instrumentalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe zostało uznane za instrumentalne, zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie nastąpiło skutecznie, a zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Skoro postępowanie karne skarbowe zostało uznane za instrumentalne, nie wywołało ono skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W związku z tym, zobowiązanie podatkowe za 2011 r. uległo przedawnieniu, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organów podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2026 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu z dnia 31 lipca 2025 r. zostały uchylone w całości.

Przepisy (6)

Główne

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Sąd bada, czy wszczęcie takiego postępowania nie miało charakteru instrumentalnego.

O.p. art. 70 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, rozstrzygając sprawę, stosuje przepisy ustawy oraz przepisy powszechnie obowiązującego prawa.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Pomocnicze

k.k.s. art. 56 § § 1 i § 2

Kodeks karny skarbowy

Przepisy dotyczące oszustwa podatkowego, polegającego na podaniu nieprawdy lub zatajeniu prawdy w deklaracji podatkowej, przez co naraża się podatek na uszczuplenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instrumentalny charakter wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na nieskuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazać, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego • brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania • samo podejrzenie, że z prawnopodatkowego punktu widzenia po stronie Skarżącej istniała zaległość podatkowa, w szczególności wobec zbliżającego się terminu przedawnienia, nie może stanowić argumentu za brakiem instrumentalności wszczęcia postępowania karnego • organy obu instancji faktycznie uchyliły się bowiem od nakazanej im analizy okoliczności wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe, stwarzając w praktyce jedynie jej pozór

Skład orzekający

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Horobiowski

sędzia

Tomasz Trybuszewski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie instrumentalnego charakteru wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz konsekwencji przedawnienia w przypadku uznania tego postępowania za instrumentalne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a następnie uznane za instrumentalne. Wymaga szczegółowej analizy okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie intencji organów państwa i jak skomplikowane mogą być procedury podatkowe i karne skarbowe, prowadząc do przedawnienia zobowiązań. Jest to przykład walki podatnika z aparatem państwowym.

“Instrumentalne postępowanie karne skarbowe: jak spółka obroniła się przed przedawnionym VAT-em?”

Dane finansowe

WPS: 100 546 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst