I SA/Wr 278/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2022-03-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Daria Gawlak-Nowakowska /sprawozdawca/ Iwona Solatycka Jarosław Horobiowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatek od nieruchomości Sygn. powiązane III FSK 1261/22 - Wyrok NSA z 2023-01-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 3 pkt 1-2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1170 art. 1a ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Horobiowski Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Asesor WSA Iwona Solatycka po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 grudnia 2020 r., nr SKO 4121/550/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. oddala skargę w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. D. (dalej: strona, skarżący, podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) z dnia 15 grudnia 2020 r., nr SKO 4121/550/2020 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: organ I instancji) z dnia 15 września 2020 r., nr RFN.3123.137.2020 ustalającą skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w kwocie 38.469 zł. Organ I instancji wezwał podatnika do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz informacji o gruntach w celu ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi podatnik pismem z dnia 16 czerwca 2020r. poinformował, iż nieruchomość jest wyłączona z użytkowania oraz nie jest wykorzystywana na cele zgodne z jej przeznaczeniem, w związku z czym nie podlega obowiązkowi podatkowemu. W związku z niezłożeniem przez podatnika ww. informacji organ I instancji postanowieniem z dnia 29 czerwca 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Następnie wskazaną na wstępie decyzją (nakazem płatniczym) z dnia 15 września 2020 r. organ I instancji działając na podstawie art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm., dalej: O.p.), art. 6c ust. 1 w zw. z art. 1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 6a ust. 1, 4a, 6 i 10 a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 ze zm.), komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2018 roku w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019 (M. P. z 2018 r. poz. 1004), art. 6 ust. 7 i 11a w zw. z art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2019 r. oraz zwolnień z tego podatku (Dz. Urz. Woj. Doi. z 2018 r. poz. [...]) ustalił skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2019 r. w kwocie 38.469 zł. Opodatkowaniem objęto: 1) w przypadku podatku od nieruchomości: budynki pozostałe o powierzchni użytkowej [...] 2² oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m² 2) W przypadku podatku rolnego: użytki rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji gminny organ I instancji wyjaśnił, że aktem notarialnym Rep. A numer [...] z dnia [...] maja 2009 r. skarżący nabył od Powiatu Z. następujące nieruchomości: działkę nr [...] położoną w K. [...] o pow. [...] ha, sklasyfikowaną jako Bi, zabudowaną budynkami: "pozostałe budynki niemieszkalne, budynki szpitali i inne budynki opieki zdrowotnej"; działkę niezabudowaną nr [...] położoną w K. [...] pow. [...] ha, sklasyfikowaną jako dr; działkę niezabudowaną nr [...] położoną w K. [...] o pow. [...] ha, sklasyfikowaną jako Bi; działkę niezabudowaną nr [...] położoną w K. [...] o łącznej pow. [...] ha, sklasyfikowaną jako: Rlllb ([...]ha), S-RlIIb ([...] ha), Tr ([...]); działkę niezabudowaną nr [...] położoną w K. o pow. [...] ha, sklasyfikowaną jako Wp; ½ udziału w nieruchomości niezabudowanej położonej w K. - działka nr [...] o pow. [...] m²; działka sklasyfikowana jako dr. Podatek od działki [...] ustalony został w odrębnej decyzji. Z zapisów danych w ewidencji gruntów i budynków wynika, iż skarżący jest nadal właścicielem wyżej wymienionych nieruchomości. Jest on osobą fizyczną, nie prowadzącą działalności gospodarczej (brak wpisu w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej). Po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego organ podatkowy I instancji uznał, iż nieruchomości będące własnością podatnika podlegają opodatkowaniu. Podatek rolny, jak i podatek od nieruchomości - w zakresie klasyfikacji nieruchomości został naliczony w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w Z.(1). Powierzchnia użytkowa budynków, odnośnie której został naliczony podatek od nieruchomości wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 23 września 2019 r. i wynosi [...] m2. Przy ustalaniu powierzchni uwzględniono wysokość pomieszczeń oraz ich stan techniczny. Przy pomiarach obecny był podatnik, który nie wnosił zastrzeżeń i uwag do dokonanych pomiarów. Organ podatkowy I instancji uznał,, że bez znaczenia dla opodatkowania nieruchomości jest podnoszony przez podatnika argument nie spełnienia przez budynki cech obiektu budowlanego. Stwierdził, że opodatkowane nieruchomości spełniają cechy budynku zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane: są trwale związane z gruntem, wydzielone są z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundament i dach (jak wynika z protokołu oględzin, metraż części budynków posiadających znaczne ubytki w zadaszeniu nie został uwzględniony w pomiarach). Na obecny stan budynków wpływ ma przede wszystkim fakt, iż od momentu zakupu nieruchomości, tj. od 2009 r. na terenie nieruchomości nie były prowadzone prace remontowe, co prowadzi do dalszego pogorszenia stanu nieruchomości. Nie dokonano również zmiany klasyfikacji opodatkowanych budynków, co wynika z zapisów ewidencji gruntów i budynków. Ponadto nieruchomości będące własnością podatnika nie są wpisane do rejestru zabytków, w związku z czym również nie podlegają zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust.1 pkt 6 u.p.o.l. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zaskarżył ww. nakaz płatniczy w części ustalającej podatek od nieruchomości od budynków pozostałych w kwocie 38.469,00 zł. Zarzucił rażące naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a także błędne odwoływanie się przy klasyfikacji przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości do art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przy czym przepis ten nie został już przywołany w podstawie prawnej decyzji. Nadto zarzucił naruszenie art. 121, 122 , 123, 124 i 125 O.p. w sposób mający wpływ na istotę rozstrzygnięcia. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego nakazu poprzez uchylenie go w części ustalającej podatek od "budynków pozostałych łącznie" w kwocie 38.469,00 zł i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 grudnia 2020 r organ II instancji, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przywołując treść art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. i art. 2 ust.1 pkt 2 u.p.o.l. organ odwoławczy wskazał, że nieruchomości należące do skarżącego wyczerpują zawartą w u.p.o.l. definicję podlegającego opodatkowaniu budynku. Zgodnie z tą definicją budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Niezbędnym elementem tej definicji nie jest możliwość użytkowania budynku (ze sprawnymi instalacjami) zgodnie z przeznaczeniem. W rozpatrywanej sprawie ww. przesłanki ustawowe uznania spornych budynków za budynek w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 1 u.p.o.l. zostały spełnione, tj.: obiekty są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Okoliczności te nie są w sprawie sporne i potwierdza je strona w odwołaniu. Podkreślił organ odwoławczy, że przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do przepisów prawa budowlanego jedynie w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. Odesłanie to ma ograniczony zakres, dotyczy jedynie rozumienia pojęcia obiektu budowlanego, jednakże w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesienia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest (co jest oczywiste i nie budzi żadnych wątpliwości), że opodatkowane budynki są obiektami budowlanymi. Z akt sprawy nie wynika również, by przedmiotowe budynki były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, do działalności medycznej czy też zamieszkiwania ludzi. Strona wprost w odwołaniu oświadczyła, że budynki się do tego nie nadają i są wyłączone z użytkowania. Potwierdza to treść protokołu oględzin i dokumentacja zdjęciowa. SKO zwróciło uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest podgląd, iż ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Wbrew więc wywodom strony stan techniczny budynku, jego remont, czy też np. zdewastowanie, nie mają wpływu na to, czy jest on budynkiem, czy też nie, w rozumieniu przepisów u.p.o.l., a w konsekwencji, czy podlega opodatkowaniu. Braku w obiekcie budowlanym elementów niezbędnych do uznania go za budynek nie można utożsamiać ze złym stanem technicznym budynku np. brakiem sprawnych instalacji zapewniających możność użytkowania budynku zgodnie z przeznaczeniem. Obiekt budowlany pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów u.p.o.l. nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji. Niemniej jednak musi spełniać wszystkie warunki, o których mowa w definicji budynku. Bez znaczenia w sprawie pozostaje także, zdaniem organu odwoławczego, dołączony do odwołania wniosek z 2 marca 2012 r. o zmianę sposobu użytkowania budynków. Wniosek ten, na co strona sam wskazuje, nie został uwzględniony przez odpowiedni organ. W kartotece budynków nadal figurują zapisy, że budynki należą do kategorii budynków niemieszkalnych; nie można ich uznać za budynki mieszkalne (i opodatkować przewidywaną w przepisach niższą stawką podatkową). Z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Dopiero zmiana zapisów w ewidencji gruntów i budynków (dokonana przez uprawnione do tego organy geodezyjne) będzie mogła stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania wymiarowego. Zatem to, że strona zamierza przeznaczyć od chwili zakupu budynek na cele mieszkaniowe nie ma znaczenia dla sprawy. Dodał również, że strona nie złożyła informacji podatkowej w sprawie podatku od nieruchomości (zgodnie z art. 6 ust.6 u.p.o.l.) w którym wykazała by budynki mieszkalne lub ich części. Odnośnie określenia powierzchni opodatkowanych budynków w oparciu o pomiary dokonane podczas oględzin organ odwoławczy uznał je za prawidłowe. Podkreśliło SKO, że podczas oględzin i pomiarów był obecny podatnik i nie wniósł do protokołu zastrzeżeń. Wyjaśnił organ, że dokonując pomiaru powierzchni użytkowej budynku lub jego części organy podatkowe zobligowane są dokonać tego w sposób, o którym mowa w art. 1a pkt 5 u.p.o.l. Za bezzasadne uznał zarzuty odwołania, że podczas wykonywania pomiarów do powierzchni były brane pomieszczenia do których dojście jest bardzo utrudnione, nie odpowiadają one żadnym normą i w świetle obecnych przepisów nigdy nie będzie wydane pozwolenie na ich użytkowanie. Po remoncie będą one zabudowane bez możliwości do nich dojścia. Zdaniem organu odwoławczego z treści art. 1a ust.1 pkt 5 u.p.o.l. nie wynika aby z powierzchni użytkowej budynku były wyłączone inne pomieszczenia np. takie do których dojście jest bardzo utrudnione. Strona takich pomieszczeń podczas oględzin nie wskazała, jak też nie sprecyzowała o które pomieszczenia chodzi. Dodał organ, że w protokole oględzin w przypadku budynku gospodarczego (magazynu) do pomiaru powierzchni użytkowej przyjęto tylko drugą część budynku (drugie pomieszczeni) posiadają strop betonowy (nie uszkodzony). Natomiast nie przyjęto do opodatkowania część tego budynku posiadającą uszkodzony dach (widoczne dziury i prześwity z tego pomieszczenia). W ocenie organu odwoławczego treść protokołu oględzin z dnia 23 września 2019 r. jest czytelna - możliwa do odczytania i zapoznania się z jego treścią. Podkreślił, że protokół zawiera szczegółowe dane dotyczące powierzchni użytkowej pomieszczeń o numerach do 1 do 184. Powierzchnia użytkowa pomieszczeń była "mierzona po wewnętrznej długości ścian w układzie jednokondygnacyjnym". Metodyka pomiarów przyjęta przez organ l instancji była prawidłowa a pomiary te należy uznać za miarodajne dla ustalenia powierzchni użytkowej przedmiotowych budynków przy określaniu podstawy opodatkowania. Przeprowadzenie pomiarów powierzchni użytkowej pomieszczeń było kwestią techniczną i wymagało jedynie zmierzenia ich długości, szerokości i wysokości. Ustalenie tych parametrów z pewnością nie wymagało wiadomości specjalnych. Wbrew zatem zarzutom odwołania, ustalenie powierzchni użytkowej pomieszczeń budynków nie przekraczało umiejętności organu i zbędne było dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety. Dodał, że wiadomości specjalne to wiadomości wykraczające poza zakres tych, jakimi dysponuje ogół osób inteligentnych i ogólnie wykształconych. W tym zakresie wskazał na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 1975 r., sygn. akt I CR 331/75, LEX nr 7729). W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił organom naruszenie naruszyli art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. przez dokonanie błędnej wykładni wskazanych przepisów. Wniósł o uchylenie decyzji SKO w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części zaskarżonej do SKO. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że ustawodawca ustanawiając w art. 1a ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. definicję budynku, nakazuje dla celów podatkowych rozumieć budynek jako: "obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego". Prawo budowlane z kolei definiuje obiekt budowlany jako: "budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem materiałów budowlanych" (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Dokonując prawidłowej wykładni literalnej przepisu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definicja ustawowa budynku w rozumieniu tegoż przepisu powinna brzmieć: "budynek - budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z materiałów budowlanych, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Po dokonaniu prawidłowej wykładni literalnej art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. to na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części tylko i wyłącznie w przypadku nie budzącego wątpliwości ustalenia przez organ podatkowy, że budynek posiada instalacje zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. W sprawie, organy podatkowe nie wykazały, że budynki posiadają wszystkie wymagane instalacje (elektryczną, kanalizacyjną, wodociągową, wentylacyjną, grzewczą) zapewniające możliwość użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Natomiast z protokołu oględzin wynika jasno, że budynki nie posiadają wymaganych instalacji i nie można ich użytkować. Skarżący zarzucił ponadto, że organy podatkowe nie wykazały charakteru budynków i ich przeznaczenia w okresie, za który objęły je podatkiem od nieruchomości. Pierwotne i nie zmienione do dziś przeznaczenie budynków - to prowadzenie w nich działalności z zakresu opieki zdrowotnej. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawa została skierowana do rozpoznania w powyższym trybie na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374). Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi. W sprawie, niesporna pomiędzy stronami pozostała kwestia opodatkowania użytków rolnych oraz gruntów pozostałych. Niesporne pomiędzy stronami pozostały także ustalone w sprawie okoliczności faktyczne dotyczące powierzchni użytkowej oraz stanu technicznego opodatkowanych budynków. Strony zgadzają się, że budynki w badanym okresie były w złym stanie technicznym; nieremontowane; nie była w nich prowadzona w nich żadna działalność; nie były użytkowane, nie posiadały sprawnych instalacji. Sporne między stronami było natomiast to, czy budynki, w tak określonym stanie mogą zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Skarżący zarzuca również, że organy podatkowe nie wykazały charakteru budynków i ich przeznaczenia. Ze skargi wynika, że skarżący skonstruował własną definicję budynku poprzez "wklejenie" do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. definicji "obiektu budowlanego" z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej P.b.). Skarżący wskazał, że definicja budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. powinna być odczytywana następująco: "budynek to (tu skarżący "wkleja" definicję obiektu budowlanego z art. 3 pkt 1 P.b.) - budynek, budowla bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z materiałów budowlanych - (tu skarżący kontynuuje definicję z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.) który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Zdaniem skarżącego aby budynek podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości musi posiadać "instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem". Dokonując oceny zasadności spornych kwestii w punkcie wyjścia należy zdefiniować pojęcie budynku w ujęciu podatkowym. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. budynkiem jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Taki kształt definicji oznacza, że pomimo odniesienia się do przepisów ustawy- Prawo budowlane, ustawodawca samodzielnie definiuje pojęcie budynku, jako przedmiotu opodatkowania. Przepis art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. odsyła do przepisów prawa budowlanego jedynie w zakresie ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. Odesłanie to ma ograniczony zakres, dotyczy jedynie rozumienia pojęcia obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, że dokonywanie prawnopodatkowej kwalifikacji danego przedmiotu opodatkowania należy opierać na regulacjach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jedynie pomocniczo na przepisach prawa budowlanego. To na podstawie definicji ustawy podatkowej rozstrzygamy więc, czy dany obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego jest budynkiem w rozumieniu u.p.o.l. (tak też: prawomocny wyrok WSA w Kielcach z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 172/12, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 784/17 – skarga kasacyjna oddalona wyrokiem NSA z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 1605/18; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w bazie orzeczeń NSA na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Innymi słowy, ustawodawca "przejmuje" na użytek podatkowy znaczenie obiektu budowlanego wprost z ustawy - Prawo budowlane, jednakże w dalszej części definicji wprowadza elementy pojęcia budynku bez odniesienia do wskazanej ustawy, tj. trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu. Podsumowując, ściśle określony zakres odesłania z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. pozwala na sięgnięcie do ustawy - Prawo budowlane tylko w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym. W tym miejscu kończy się "granica" odesłania". Poza kryterium obiektu budowlanego wprowadza się w definicji budynku pewne cechy - elementy, których łączne występowanie świadczy o istnieniu budynku w konkretnym przypadku. Te cechy to trwałe związanie z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentu i dachu. Wszystkie - są konieczne i muszą wystąpić łącznie, aby uznać dany obiekt za budynek. W związku z tym, to techniczna konstrukcja całego obiektu powinna stanowić miarodajne kryterium i punkt odniesienia dla ustalenia, czy dany obiekt budowlany - dla celów jego opodatkowania – jest, czy nie jest budynkiem. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest podgląd, iż ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Wielokrotnie wskazywano, że obiekt budowlany, mieszczący się w ww. zwięzłej definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu tej ustawy i podlega opodatkowaniu nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z przeznaczeniem. Konieczność remontu budynku oraz fakt jego przebudowy i rozbudowy nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cechy budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Pozostaje budynkiem nawet wówczas, gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 1955/15). Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne budynki spełniają wymogi definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt u.p.o.l. Wymienić tu należy: informację z ewidencji gruntów i budynków wg stanu 1 stycznia 2017 r. - 1 stycznia 2020 r. z której wynika, że na działce nr [...] będącej własnością strony znajduje się 5 budynków: nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] pozostały budynek niemieszkalny, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej, nr [...] budynek szpitala i inne budynki opieki zdrowotnej. Ten stan rzeczy potwierdza również protokół oględzin z dnia 23 września 2019 r. i dokumentacja fotograficzna. Ze wszystkich tych dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, że sporne obiekty budowlane są trwale związane z gruntem, wydzielone z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadają fundamenty i dach. Formułowane w tym zakresie wypowiedzi strony o nieużytkowaniu budynków z powodu ich złego stanu technicznego, braku sprawnych instalacji, konieczności przeprowadzenia kapitalnego remontu - pozostają bez wpływu na kwalifikację obiektu budowlanego według kryteriów wynikających z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego. Nieużytkowanie budynku nie ma wpływu na obowiązek podatkowy. Dopiero rozebranie spornych budynków i zgłoszenie tej okoliczności miałoby wpływ na podatek od nieruchomości. Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje nieruchomość, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt II FSK 959/06). Podkreślić należy, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. W wyroku z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 500/08, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie (...), jest to podatek o charakterze majątkowym, obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana". Odnosząc się do zarzutów skargi, które w świetle wyżej powiedzianego uznać należy za niezasadne, to wskazać należy, że również z definicji "obiektu budowlanego" wskazanej w art. 3 pkt 1 P.b. nie wynika, że: 1) budynek, 2) budowla, 3) obiekt małej architektury – aby zostały za takie uznane w myśl przepisu, muszą posiadać "instalacje zapewniające możliwość użytkowania". Ujęcie przez ustawodawcę do ww. art. 3 ust. 1 P.b. stwierdzenia: "wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania", ma jedynie zapewnić, że instalacje techniczne w 1) budynkach, 2) budowlach, 3) obiektach małej architektury, nie będą przez urzędników traktowane jako odrębne przedmioty, wymagające np. odrębnego pozwolenia na budowę lub podlegające odrębnemu opodatkowaniu. Brak jednak instalacji technicznych w budynku, budowli lub obiekcie małej architektury nie powoduje, że przedmioty te przestają wypełniać definicję budynku, budowli lub obiektu małej architektury. Także w orzecznictwie dotyczącym prawa budowlanego zauważa się, że o zakwalifikowaniu do kategorii obiektu budowlanego w rozumieniu art. 1 P.b. i art. 3 pkt 1 P.b. nie przesądza fakt posiadania instalacji – urządzeń technicznych. Niewyposażenie obiektu w niezbędne do jego funkcjonowania instalacje i urządzenia może być co najwyżej uznane za uchybienie wymogom techniczno-budowlanych dla określonej kategorii obiektu, lecz w żadnym wypadku nie świadczy o braku możliwości zakwalifikowania do kategorii obiektu budowlanego. Przy odmiennym rozumowaniu budowa budynku bez jakichkolwiek instalacji i urządzeń możliwa byłaby bez jakichkolwiek rygorów prawnych i w celu obejścia prawa wystarczające byłoby niewyposażenie budynku, nawet o tradycyjnych fundamentach, w instalacje i urządzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 905/15). Nietrafny jest także zarzut skarżącego, że organy podatkowe nie wykazały charakteru budynków i ich przeznaczenia w okresie, za który objęły je podatkiem od nieruchomości. Na podstawie wypisu z ewidencji gruntów i budynków budynków ustalono bowiem, że budynki te należą do kategorii "innych budynków niemieszkalnych" i zastosowano adekwatną do tej kategorii stawkę podatkową. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; dalej: p.g.k.) podstawę wymiaru podatków (...) stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Prawidłowo w tym zakresie wskazał organ odwoławczy, że zwrot zawarty w art. 21 ust. 1 p.g.k. należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Konkludując, z przyczyn podanych powyżej, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów postępowania podatkowego oraz przepisów prawa materialnego. Prawidłowo organy podatkowe ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. Z uwagi na powyższe, w oparciu o postanowienia art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku
Pełny tekst orzeczenia
I SA/Wr 278/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.