I SA/Wr 241/26

I SA/Wr 241/26 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dagmara Dominik-Ogińska /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Cieślak
Marta Semiczek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 par. 2 pkt 1 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Łukasz Cieślak Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2026 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 0201-IEW1.7113.20.2025.3 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
1. Postępowanie przed organami administracyjnymi
1.1. Przedmiotem skargi B. G. (dalej Strona/Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej DIAS) z dnia 19 grudnia 2025 r. nr 0201-IEW1.7113.20.2025.3 utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Psie-Pole (dalej NUS/organ pierwszej instancji) z dnia 5 listopada 2025 r. nr 0226-SEW.720.1026.2025.2 o oddaleniu w całości zarzutu nieistnienia obowiązku oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia.
1.2. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że stawiane przez Skarżącą zarzuty w piśmie z dnia 20 października 2025 r. na podstawie art. 33 § 2 pkty 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r, poz. 132 ze zm.; dalej uPEA) są bezpodstawne, w związku z powyższym podtrzymano stanowisko organu pierwszej instancji oddalające ww. zarzuty.
Zobowiązanie objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym wobec Strony jako zobowiązanej, wynika z ostatecznej decyzji NUS z dnia 24 lipca 2025 r. nr 0226-SPM.4104.17.2025 ustalającej Stronie zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 621 687,00 zł, z tytułu dziedziczenia po zmarłym W. J. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 12 sierpnia 2025 r., w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.; dalej OP), awizowania miały miejsce w dniach: 29 lipca i 6 sierpnia 2025 r. W dniu 26 sierpnia 2025 r. decyzja zyskała walor ostateczności. Wobec nieuregulowania zobowiązania wynikającego z ww. decyzji. W dniu 9 września 2025 r. NUS wystawił upomnienie nr [...], które doręczono w dniu 1 października 2025 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm.; dalej KPA), awizowania miały miejsce w dniach 17 i 25 września 2025 r. W dniu 10 października NUS wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który w dniu 13 października 2025 r. wpłynął do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Strony, działającego jako organ egzekucyjny. Na podstawie tego tytułu organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Strony w P. SA, o którym powiadomił Stronę w dniu 22 października 2025 r.
Nie uwzględniono też stawianych w zażaleniu zarzutów dotyczących naruszenia art. 6 § 1 uPEA, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 KPA albowiem decyzja i upomnienie zostały doręczone odpowiednio w trybie art. 150 OP i art. 44 KPA na właściwy adres. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zasady proporcjonalności wyrażonej w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2016 r. C Nr 202, poz. 389; art. 52 ust. 1 Karty) oraz prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty), DIAS wyjaśnił, że kwestia nieproporcjonalności zastosowanego środka egzekucyjnego (tu: zajęcia rachunków bankowych Strony, przy przewidywanej kwocie zobowiązania 621.687,00 zł) nie może być przedmiotem analizy postępowania w sprawie zarzutów, bowiem takiego zarzutu nie przewiduje art. 33 § 2 uPEA. Strona może podnosić ten zarzut w odrębnym postępowaniu dotyczącym kwestionowania działań organu egzekucyjnego, w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Zarzut naruszenia prawa do dobrej administracji, w tym prawa do bycia wysłuchanym, wynikające z art. 41 Karty nie został naruszony w analizowanej sprawie.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono wskazane na wstępie postanowienie DIAS.
Zarzucono naruszenie:
I) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
- art. 34 § 2 pkt 1 uPEA w związku z art. 33 § 2 pkt 1 uPEA w związku z art. 21 § 1 pkt 2 OP, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia NUS oddalającego zarzut Skarżącej w całości, mimo że w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego obowiązek nie istniał z uwagi na brak skutecznego doręczenia Skarżącej decyzji w zakresie podatku od spadków i darowizn;
- art. 8 § 1 i art. 11 KPA w związku z art. 150 § 4 OP w związku z art. 6 § 1 oraz art. 18 pkt 1 i 2 uPEA, poprzez nieuprawnione podtrzymanie przez DIAS błędnego stanowiska organu pierwszej instancji oddalającego zarzuty Skarżącej złożone w związku z niezasadnie wszczętą egzekucją administracyjną poprzez błędne uznanie, że doręczenie decyzji w zakresie spadku i darowizn oraz upomnienia w trybie tzw. "fikcji doręczenia" umożliwiły NUS zasadne wszczęcie egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy wobec Skarżącej nie zostały zastosowane przez NUS działania informacyjne mające na celu dobrowolne wykonanie ciążącego na niej obowiązku, a z okoliczności sprawy nie wynika, żeby Skarżąca uchylała się od ciążących na niej obowiązków podatkowych;
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 1 i 2 uPEA, poprzez błędne uznanie przez DIAS, że w sprawie Skarżącej doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pomimo istotnych rozbieżności między twierdzeniami Skarżącej a NUS w zakresie prawidłowości procesu doręczenia pism podatkowych przez organ pierwszej instancji;
- art. 107 § 6 KPA, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne Postanowienia poprzez niepełne odniesienie się przez DIAS do zarzutów Skarżącej, które DIAS ograniczył jedynie do powtórzenia treści przepisów i stanowiska NUS, nie odnosząc się przy tym do zarzutów Skarżącej oraz do rzeczywistej analizy stanu faktycznego sprawy;
II) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
- dopuszczenie się błędu wykładni art. 6 § 1 uPEA polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że samo niewykonanie obowiązku w terminie jest równoznaczne z "uchylaniem się" Skarżącej od jego wykonania, podczas gdy "uchylanie się" wymaga istnienia elementu celowego ! świadomego działania zobowiązanego.
Wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano stanowiska zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
3.1. Skarga jest bezzasadna.
3.2. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej PPSA) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 PPSA). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 PPSA). Po myśli art. 119 pkt 3 PPSA sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3.3. Stosownie do treści art. 33 § 1 uPEA zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. (art. 33 § 2 uPEA): nieistnienie obowiązku (pkt 1); brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane (pkt 4). Zgodnie z art. 150 § 4 OP w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Podobna regulacja znajduje się w treści art. 44 KPA.
3.4. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku należy zauważyć, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 uPEA oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów (wyrok NSA z dnia 5 marca 2025 r. sygn. akt III FSK 1528/23, CBOSA). Zobowiązany, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 uPEA), winien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.
3.5. W piśmie z dnia 20 października 2024 r. zarzut nieistnienia obowiązku Skarżąca z brakiem doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatku od spadków i darowizn, a co za tym idzie zobowiązanie to nie mogło stać się wymagalne i być podstawą do dokonania przez organ czynności egzekucyjnych. Twierdzenia te powtórzono w skardze.
Zdaniem Sądu wbrew stanowisku Skarżącej akta sprawy dowodzą, że decyzja NUS z dnia 24 lipca 2025 r. ustalająca Skarżącej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 621 687,00 zł, z tytułu dziedziczenia po zmarłym W. J. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 12 sierpnia 2025 r., w trybie art. 150 OP, awizowania miały miejsce w dniach: 29 lipca i 6 sierpnia 2025 r. Okoliczność ta została potwierdzona również w piśmie P.(1) z dnia 10 grudnia 2025 r. (karta nr 81 akt).
Co się tyczy zarzutu brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, to również w tym względzie z akt sprawy wynika, że w dniu 9 września 2025 r. NUS wystawił upomnienie nr [...], które doręczono w dniu 1 października 2025 r., w trybie art. 44 KPA, awizowania miały miejsce w dniach 17 i 25 września 2025 r. Okoliczność ta została potwierdzona również w piśmie P.(1) z dnia 10 grudnia 2025 r. (karta nr 84 akt).
3.6. Stąd też nie można uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 34 § 2 pkt 1 uPEA w związku z art. 33 § 2 pkt 1 uPEA w związku z art. 21 § 1 pkt 2 OP albowiem zasadnie uznano bezpodstawność zarzutów zgłoszonych przez Skarżącą.
Nie doszło też do naruszenia art. 8 § 1 i art. 11 KPA w związku z art. 150 § 4 OP w związku z art. 6 § 1 oraz art. 18 pkt 1 i 2 uPEA albowiem organ miał prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 1 i 2 uPEA, art. 107 § 6 KPA. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikają niezbicie daty doręczenia ww. decyzji i upomnienia. Skarżąca zaś w skardze przyjęła postawę negującą ww. okoliczności i zarzuca, że brak jest dowodów potwierdzających prawidłowość doręczenia ww. przesyłek, czemu przeczą akta sprawy.
Nie sposób jest uznać, że w sprawie doszło do naruszenia art. 6 § 1 uPEA. Przepis ten w zdaniu pierwszym wskazuje, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zasadą wynikającą z art. 6 § 1 uPEA jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji – por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt II OSK 214/23, CBOSA). Zastosowany w przepisie art. 6 § 1 uPEA zwrot "uchylanie się od wykonania obowiązku" to niepodjęcie przez zobowiązanego działań zmierzających do jego wykonania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym jest to równoznaczne z niewywiązaniem się z niego w terminie z płatności (por. wyroki NSA z dnia: 19 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1957/10; 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 629/20; 24 czerwca 2025 r. sygn. akt III FSK 1329/24, CBOSA). Słusznie wskazał organ podatkowy, że zarzut naruszenia art. 6 § 1 uPEA nie mieści się w katalogu zarzutów postepowaniu egzekucyjnym.
3.7. Z tych też względów oddalono skargę w całości na podstawie art. 151 PPSA.
3.8. Wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 PPSA.