I SA/Wr 232/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2007-04-03
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowyprawo unijneart. 90 TWEdyskryminacja podatkowaETSnadpłata podatkustawka akcyzy

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając, że podatek akcyzowy od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego został naliczony prawidłowo i nie stanowi naruszenia prawa unijnego.

Podatniczka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym, w szczególności z art. 90 TWE, który zakazuje dyskryminacyjnego opodatkowania. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując na zgodność z krajowymi przepisami. Sąd administracyjny, analizując orzecznictwo ETS, uznał, że polskie przepisy dotyczące akcyzy od samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo, w tym zastosowana stawka 3,1% dla młodego pojazdu, nie naruszają art. 90 TWE, ponieważ podatek jest naliczany jednorazowo przy pierwszej rejestracji i stawka dla nowych samochodów jest taka sama.

Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Podatniczka twierdziła, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego są niezgodne z prawem unijnym, w szczególności z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), który zakazuje dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich. Argumentowała, że na używane samochody sprzedawane w Polsce nie nakłada się akcyzy, co tworzy dysproporcje w porównaniu do samochodów sprowadzanych z zagranicy. Organy podatkowe obu instancji uznały, że podatek został naliczony zgodnie z polską ustawą o podatku akcyzowym i rozporządzeniem Ministra Finansów, a stawka 3,1% zastosowana do samochodu marki Renault Modus (rok produkcji 2005, nabyty w 2007 r.) była prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w tym wyrok w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński, stwierdził, że polskie przepisy nie naruszają art. 90 TWE. Sąd wyjaśnił, że podatek akcyzowy jest nakładany jednorazowo na wszystkie samochody przeznaczone do rejestracji w Polsce, niezależnie od miejsca ich pochodzenia. W przypadku samochodów używanych, które zostały już opodatkowane przy pierwszej rejestracji w kraju, podatek nie jest nakładany ponownie. Ponieważ skarżąca nabyła samochód przed upływem dwóch lat od daty jego produkcji, zastosowana stawka 3,1% była taka sama, jak dla nowych samochodów sprzedawanych w kraju. Sąd uznał, że nie doszło do dyskryminacyjnego opodatkowania i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie przepisy nie naruszają art. 90 TWE, ponieważ podatek akcyzowy jest naliczany jednorazowo przy pierwszej rejestracji, a stawka zastosowana do młodego pojazdu nabytego wewnątrzwspólnotowo jest taka sama jak dla nowych samochodów sprzedawanych w kraju.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, które wskazuje, że art. 90 TWE jest naruszony, gdy podatek nakładany na towary przywożone jest wyższy niż na podobne produkty krajowe. W analizowanej sprawie stawka akcyzy dla samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo była taka sama jak dla samochodów sprzedawanych w kraju, co wyklucza dyskryminację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

upa art. 80 § 1-2

Ustawa o podatku akcyzowym

upa art. 75 § 1, 3

Ustawa o podatku akcyzowym

upa art. 81

Ustawa o podatku akcyzowym

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawki podatku akcyzowego § § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, § 7 ust. 1-3

Określa stawki akcyzy dla wyrobów sprzedawanych w kraju i nabywanych wewnątrzwspólnotowo, z uwzględnieniem wieku pojazdu.

Pomocnicze

upa art. 10

Ustawa o podatku akcyzowym

Konstytucja RP art. 9

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 91 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

PUSA art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

upsa art. 145 § 1 pkt 1 lit.a, lit.c i lit.b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, w tym zastosowana stawka 3,1% dla młodego pojazdu, nie naruszają art. 90 TWE, ponieważ podatek jest naliczany jednorazowo przy pierwszej rejestracji i stawka dla nowych samochodów jest taka sama jak dla młodych pojazdów sprowadzanych z UE. Sąd administracyjny jest zobowiązany do stosowania prawa wspólnotowego i wykładni ETS.

Odrzucone argumenty

Polskie przepisy podatkowe naruszają art. 90 TWE, ponieważ na używane samochody sprzedawane w Polsce nie nakłada się akcyzy, co tworzy dyskryminację w stosunku do samochodów sprowadzanych z zagranicy. Organy podatkowe miały obowiązek zastosowania przepisów prawa wspólnotowego, w szczególności art. 90 TWE.

Godne uwagi sformułowania

Podatek akcyzowy jest nakładany tylko raz na wszystkie pojazdy przeznaczone do zarejestrowania na terytorium Polski, zarówno nowe jak i używane, bez względu na miejsce ich produkcji. Kwota rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnych używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej w Polsce wraz ze spadkiem jego wartości maleje a nie rośnie. Odniesienie tego stwierdzenia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy czyni koniecznym rozważenie, czy nałożony na stronę skarżąca podatek akcyzowy odpowiada wysokości rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnych używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej na terytorium Polski.

Skład orzekający

Maria Tkacz-Rutkowska

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Kamieniecka

asesor

Anetta Chołuj

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście podatku akcyzowego od samochodów osobowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo, zasady stosowania prawa unijnego przez sądy krajowe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2007 roku. Interpretacja art. 90 TWE może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności krajowych przepisów podatkowych z prawem unijnym, co jest istotne dla wielu podatników. Analiza orzecznictwa ETS dodaje jej wartości.

Czy akcyza od sprowadzanego auta jest zgodna z prawem UE? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Wr 232/07 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj
Ewa Kamieniecka
Maria Tkacz-Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 80-82,  art. 75
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
art. 90
Traktatu o Unii Europejskiej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Sędziowie Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Anna Wojtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] A. M. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...], w związku z nabyciem na terytorium Francji w dniu [...] samochodu osobowego marki Renault Modus, rok produkcji 2005. Do wniosku podatniczka załączyła korektę deklaracji AKC-U oraz potwierdzenie zapłaty akcyzy. Wniosek swój uzasadniła niezgodnością polskich przepisów podatkowych, na podstawie których uiściła należny podatek akcyzowy, z prawem unijnym, w szczególności z art.23 ust. 1 i 2, art.25 i art.90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r., nr 90, poz. 864/2) – dalej w skrócie TWE. Zdaniem strony, przepisy TWE winny być bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich i nie wymagają włączenia do krajowego porządku prawnego, ponieważ przepisy prawa europejskiego są nadrzędne wobec przepisów krajowych. Obywatele mają prawo powoływać się na przepisy prawa europejskiego przed sądami i organami administracji i wywodzić z nich korzystne dla siebie skutki prawne.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w W. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Renault Modus. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że podatniczka postąpiła zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, dokonując opodatkowania czynności nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ podatkowy nie znalazł podstaw do stwierdzenia nadpłaty i dokonania zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego. Odnosząc się do zarzutu niezgodności przepisów prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego, organ wskazał na regulacje zawarte w art.3 ust.3 Dyrektywy Horyzontalnej Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. i stwierdził, że prawo wspólnotowe reguluje kwestie dotyczące konstrukcji podatku akcyzowego oraz kwestie mające zastosowanie do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, pozostawia natomiast państwom członkowskim swobodę w zakresie opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, do których należą m.in. samochody osobowe. Zdaniem organu, przepisy ustawy o podatku akcyzowym jednakowo traktują samochody osobowe nabywane wewnątrzwspólnotowo, jak i samochody sprzedawane w kraju przed ich pierwsza rejestracją. Jednolitość zasad odnosi się do stawki podatku, sposobu informowania organów podatkowych o powstaniu obowiązku podatkowego, a także momentu powstania obowiązku podatkowego.
Organ wyjaśnił też, iż nie posiada uprawnień do badania zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym.
W odwołaniu A. M. wniosła o uchylenie decyzji i zarzuciła naruszenie: art.23 ust.1 i 2, art.25 i art.90 TWE. Strona powołała się także na orzeczenie ETS z dnia 12 września 2002 r. w sprawie C-101/100 Tulliasiamies, Antki Siilin p/ko Finlandii, która dotyczyła szykanowania handlu autami używanymi. W orzeczeniu tym ETS uznał za niedopuszczalną sytuację, w której w cenie porównywalnego pojazdu na rynku wewnętrznym podatki stanowią 20%, a w cenie podobnych aut używanych sprowadzanych w imporcie prywatnym od 40% do 70%. Zdaniem strony, podobnie niedopuszczalne proporcje ustaliły się na rynku polskim, co jest naruszeniem zasad wynikających z art.90 TWE.
Dyrektor Izby Celnej we W., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż zgodnie z art.80 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.) – dalej: upa, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Polski, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą rejestracją na terytorium Polski oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnowtowego takich samochodów. W myśl art.81 upa, dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium Polski obowiązani są, po przywozie samochodu na terytorium kraju, złożyć deklarację oraz dokonać zapłaty podatku akcyzowego, nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu na terytorium Polski. Stawka podatku akcyzowego na wyroby niezharmoznizowane wynosi, zgodnie z art.75 ust.1 upa, 65% podstawy wymiaru określonej w art.10 tej ustawy. W ust.3 art.75 upa ustawodawca upoważnił Ministra Finansów do obniżenia stawki akcyzy określonej w ust.1 i 2 art.75 upa, a także do różnicowania stawki w zależności od rodzaju wyrobu. Korzystając z tego upoważnienia Minister Finansów w załączniku nr 2, poz. 21 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawki podatku akcyzowego (Dz. U. Nr.87, poz.825 ze zm.) dla samochodu, jaki nabyła strona tj. samochodu osobowego o pojemności silnika do 2000 cm³, ustalił stawkę akcyzy w wysokości 3,1% podstawy opodatkowania. Akcyzę wyliczoną według takiej stawki zapłaciła strona, przed pierwszą rejestracją samochodu na terytorium Polski.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. M. wniosła o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji i zarzuciła naruszenie:
- art.4 ust.1 pkt 5, art.75 ust.1 i 3 oraz art.82 ust.3 ustawy o podatku akcyzowym w związku z art.9, art.83, art.87 i art.91 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.90 TWE, przez ich błędną wykładnię prowadzącą do uznania iż przepisy umów międzynarodowych, w szczególności postanowienia TWE, zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich nie mają w niniejszej sprawie zastosowania.
Strona skarżąca wywodzi, iż organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie miały obowiązek zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego w szczególności art.90 TWE, który ustanawia bezwarunkowy i zupełny zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów innych państw członkowskich. Oznacza to, że podatki wewnętrzne nakładane na produkty innych państw członkowskich powinny być takie same jak nakładane na podobne produkty krajowe. Na używane samochody osobowe sprzedawane i wcześniej zarejestrowane w Polsce nie jest nakładany, ani podatek akcyzowy, ani inna podobnego typu opłata. System ten, zdaniem strony wyraźnie różnicuje produkty krajowe i sprowadzone z zagranicy, w tym z państw członkowskich UE. Wprowadzenie warunku opodatkowania, który nigdy nie może być spełniony przez produkt krajowy, zdaniem strony, powoduje naruszenie zakazu dyskryminacji określonego w art.90 TWE. Z tych względów strona za zasadne uznaje żądanie stwierdzenia nadpłaty zapłaconego podatku akcyzowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art.1 ust.2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kryterium legalności przewidziane w art.1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego – art.145 § 1 pkt 1 lit.a, lit.c i lit.b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie upsa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, po dniu 1 maja 2004 r., samochodu osobowego. Organy podatkowe obu instancji uznały, odmiennie niż skarżąca, że podatek akcyzowy zapłacony z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, w dniu [...], samochodu osobowego marki Renault Modus, rok produkcji 2005 r. jest należny i nie podlega zwrotowi.
W celu przesądzenia spornej kwestii na wstępie należy ustalić, czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego. Polska z dniem przystąpienia do grona państw członkowskich Unii Europejskiej, zobowiązana jest do przyjęcia i stosowania prawa wspólnotowego.
W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sądu Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności).
Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc, chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty, a także odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania - nota informacyjna, a niekiedy jest na tyle jednoznaczna lub dokładna, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego.
Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS, niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, rozstrzygające tożsamą kwestię tj. zgodność przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym z przepisami TWE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 TWE, art.28 TWE i art.90 TWE oraz art.3 ust.1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1).
Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego samochodu osobowego celem jego przywiezienia do Polski.
W orzeczeniu tym ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art.25 i art.28 TWE, gdyż podatek taki jak podatek akcyzowy, nie stanowi cła ani opłaty o równoważnym skutku, nie jest bowiem nakładany na towary w związku z przekroczeniem przez nie granicy. Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia przez organy podatkowe art.23 i art.25 TWE.
Udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art.90 TWE Europejski Trybunał Sprawiedliwości, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych z zagranicy art.90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym, a produktami przywożonymi z zagranicy.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma art.90 akapit pierwszy TWE, gdyż porównywane jest opodatkowania dwóch kategorii produktów podobnych w rozumieniu tego przepisu, tj. opodatkowanie samochodów osobowych znajdujących się już na rynku krajowym oraz samochodów używanych nabytych w innych państwach członkowskich (por. wyrok ETS C-313/05 w sprawie M.Brzeziński pkt 30 i 31). Jednocześnie należy wskazać, że przepis ten wywołuje bezpośrednie skutki w systemie państw członkowskich. Powołany art.90 akapit pierwszy TWE, jak wynika z wyroku ETS C-313/05, zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy. Zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym, a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Z powyższych rozważań wynika zatem, że art.90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art.90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż w myśl art.80 ust.1 upa, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Polski, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące sprzedaży samochodu osobowego przed pierwsza jego rejestracją na terytorium Polski oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.80 ust.1 i 2 upa). Z powyższych regulacji wynika, że podatek akcyzowy jest nakładany tylko raz na wszystkie pojazdy przeznaczone do zarejestrowania na terytorium Polski, zarówno nowe jak i używane, bez względu na miejsce ich produkcji. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od samochodów, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.2 pkt 11 upa) powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą rejestracji samochodu na terytorium Polski, zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym (art.80 ust.3 pkt 3 upa).
W myśl §2 ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. nr 87, poz.825 z późn. zm.) stawki akcyzy, określone m in. w art.75 ust.1 upa, obniżono do wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia - dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju i w załączniku nr 2 do rozporządzenia – dla wyrobów akcyzowych dostarczanych wewnątrzwspólnotowo, nabywanych wewnątrzwspólnotowo oraz importowanych. Zgodnie z §7 ust.1 ww. rozporządzenia stawki akcyzy określone w poz.27 załącznika nr1 do ww. rozporządzenia miały zastosowanie do każdej sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju, w trybie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 z późn. zm.), z zastrzeżeniem §7 ust.2 ww rozporządzenia. Ostatni z powołanych przepisów przewidywał w przypadku m.in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych, dokonanego po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji (wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy) zastosowanie procentowych stawek akcyzy, wyliczonych według zamieszczonego w tym przepisie wzoru. Wzór uwzględniał stawki akcyzy określone w poz.27 załącznika nr 1 od rozporządzenia (przy sprzedaży krajowej) oraz w poz.21 załącznika nr 2 do rozporządzenia (przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym) i wiek samochodu wyrażony w latach kalendarzowych liczonych począwszy od roku produkcji do roku dokonania nabycia wewnątrzwspólnotowego. Stawki ustalone zgodnie z wzorem z ust.2 §7 ww. rozporządzania wzrastały wraz w wiekiem samochodu. Nie mogły być jednak wyższe niż przewidziane w art.75 ust.1upa, tj. wyższe niż 65% podstawy opodatkowania (§7 ust.3 ww. rozporządzania).
Stawki akcyzy określone w poz.27 załącznika nr 1 i w poz. 21 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia były jednakowe, uzależnione od pojemności silnika i wynosiły: dla samochodów osobowych o pojemności silnika powyżej 2.000 cm³ - 13,6 %, dla pozostałych samochodów – 3,1 % podstawy opodatkowania.
Strona skarżąca nabyła w dniu [...] na terytorium Francji samochód osobowy marki Renault Modus, rok produkcji 2005 r. W związku z tym nabyciem zapłaciła podatek akcyzowy według stawki 3,1 %, wynikającej z poz. 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. Dokonana przez ETS, w wyroku C-313/05 M.Brzeziński, wykładnia przepisów prawa wspólnotowego prowadzi do wniosku, że co do zasady opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów pochodzących z innych państw członkowskich, przy zastosowaniu stawki rosnącej wraz z wiekiem pojazdu, jest prima facie niezgodne z art.90 TWE, gdyż kwota rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnego samochodu używanego zarejestrowanego wcześniej w Polsce wraz ze spadkiem jego wartości maleje a nie rośnie.
Odniesienie tego stwierdzenia do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy czyni koniecznym rozważenie, czy nałożony na stronę skarżąca podatek akcyzowy odpowiada wysokości rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości podobnych używanych samochodów zarejestrowanych wcześniej na terytorium Polski. Skarżąca nabyła samochód przed upływem 2 lat kalendarzowych od daty jego produkcji. Uwzględniając zatem wiek samochodu i pojemność silnika (1461 cm³), skarżąca zapłaciła akcyzę według stawki 3,1% tj. według takiej samej stawki, jaką płaci każdy dealer samochodowy dokonujący sprzedaży nowych samochodów na terytorium Polski. Brak zatem podstaw do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszającego art.90 TWE zróżnicowania zasad opodatkowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8.02.2007 r., sygn. akt ISA/Gd 674/06 niepublikowany).
Podsumowując należy stwierdzić, że uiszczony przez skarżącą podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego został pobrany należnie, tj. zgodnie z przepisami prawa krajowego (ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego), które w tym zakresie nie zostały uznane z naruszające przepisy prawa wspólnotowego, organy podatkowe zasadnie zatem odmówiły stronie skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym.
Twierdzenie strony, że na używane samochody osobowe sprzedawane i wcześniej zarejestrowane na terytorium Polski nie jest nakładany podatek akcyzowy i wywodzenie w tego faktu dyskryminującego charakteru tego opodatkowania w odniesieniu do samochodów nabywanych na terenie innych państw członkowskich UE, w ocenie Sądu, nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach. Elementem wyróżniającym, z którym wiąże się w tym przypadku podatek akcyzowy jest rejestracja samochodu osobowego na terytorium Polski. Podatek ten jest nakładany tylko raz. Na sprzedawane samochody używane, uprzednio zarejestrowane na terytorium Polski podatek ten został nałożony przed ich pierwszą rejestracją, dlatego też brak uzasadnienia dla ponownego ich opodatkowania.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI