Orzeczenie · 2026-06-25

I SA/Wr 211/26VAT odliczenie fikcyjne transakcje transport miejski

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-25
NSAPodatkoweŚredniawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturyrzeczywistość gospodarczatransport pasażerskikontrola podatkowapostępowanie podatkoweodliczenie VAT

Przedmiotem skargi B. D. była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (DIAS) z 23 listopada 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świdnicy z 11 września 2018 r. w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2016 r. do czerwca 2017 r. Podatnik prowadził działalność w zakresie transportu pasażerskiego. Organy podatkowe zakwestionowały zaniżenie obrotu oraz nieujęcie w ewidencji sprzedaży transakcji dostawy złomu i braku deklaracji VAT-27. Ponadto, zakwestionowano prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur od dostaw części samochodowych i olejów od kontrahentów P.(1), P.(2) i A., uznając te faktury za niedokumentujące rzeczywiste transakcje gospodarcze i wystawione w celu sztucznego wykreowania wysokich wartości podatku naliczonego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po wcześniejszych uchyleniach wyroków i rozpoznaniu skargi kasacyjnej, oddalił skargę podatnika. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalony stan faktyczny został poczyniony z zachowaniem reguł procedury podatkowej. Sąd stwierdził, że w sprawie brak było możliwości precyzyjnego wyodrębnienia fikcyjnych dostaw części samochodowych i olejów silnikowych od ewentualnie zaistniałych faktycznych dostaw akcesoriów, co uniemożliwiło odliczenie podatku naliczonego zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Sąd uznał, że zarzuty skargi stanowiły polemikę z ustaleniami organów bez merytorycznego uzasadnienia i podania dowodów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w kontekście odliczania podatku naliczonego od faktur dokumentujących transakcje, których rzeczywistość jest kwestionowana, zwłaszcza gdy brak jest możliwości precyzyjnego wyodrębnienia transakcji faktycznych od fikcyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z transportem pasażerskim i dostawami części samochodowych. Kluczowe jest wykazanie przez organy braku możliwości precyzyjnego wyodrębnienia transakcji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury dokumentujące dostawy części samochodowych i olejów, w sytuacji gdy organy podatkowe kwestionują ich rzeczywisty charakter i związek z działalnością gospodarczą podatnika, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie jest możliwe precyzyjne wyodrębnienie czynności faktycznie dokonanych od fikcyjnych, a organy wykazały brak dowodów na rzeczywiste wykonanie transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, podatnik może obniżyć podatek naliczony tylko wtedy, gdy faktura dokumentuje rzeczywiste transakcje. W sytuacji braku możliwości precyzyjnego wyodrębnienia fikcyjnych dostaw od faktycznych, całkowite odliczenie podatku naliczonego jest niemożliwe, nawet jeśli część transakcji mogła być faktyczna.

Czy organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie, w tym zeznania świadków, faktury i inne dokumenty, przy ustalaniu stanu faktycznego dotyczącego rzeczywistości gospodarczej transakcji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy, a ocena tego materiału była obiektywna i zgodna z zasadami procedury podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe działały zgodnie z art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, a zgromadzony materiał dowodowy był wyczerpujący i poddany obiektywnej ocenie. Okoliczności istotne dla sprawy zostały szczegółowo opisane i ocenione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji.

Czy pismo pracownika firmy P. (tzw. 'donos') mogło stanowić podstawę rozstrzygnięcia organu podatkowego, jeśli nie odnosiło się wprost do przedmiotu postępowania VAT?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd uznał, że sporne pismo nie stanowiło głównego dowodu, a jego treść nie determinowała oceny zakwestionowanych transakcji. Potwierdziło ono jedynie wcześniej dostrzeżone nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko DIAS, że informacje zawarte w spornym 'donosie' nie odnosiły się wprost do przedmiotu postępowania VAT, a stanowisko organu było wynikiem wcześniej wykazanych nieprawidłowości. Dokument ten jedynie potwierdził te okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Przepis ten stanowi podstawę do odmowy odliczenia podatku naliczonego, gdy faktura stwierdza czynności, które nie zostały wykonane lub nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Odliczenie jest możliwe tylko w części dotyczącej czynności faktycznie dokonanych, jeśli można je precyzyjnie wyodrębnić.

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zakaz odliczenia podatku naliczonego, gdy faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Klauzula uzupełniona o możliwość odliczenia w części dotyczącej czynności faktycznie dokonanych, jeśli można je wyodrębnić.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, aby doprowadzić do wykonania decyzji bez przymusu.

o.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Decyzja administracyjna zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

u.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku zasadności zarzutów i naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktury od kontrahentów P.(1), P.(2) i A. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Brak możliwości precyzyjnego wyodrębnienia fikcyjnych dostaw od faktycznych uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego w całości. • Organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalony stan faktyczny został poczyniony z zachowaniem reguł procedury podatkowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym błędnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, prowadzenia postępowania z naruszeniem zasad legalizmu i budzenia zaufania. • Zarzuty dotyczące nieprawidłowego, niespójnego i wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. • Zarzuty dotyczące pozorne przeprowadzenie postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

faktury nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych i były wystawiane wyłącznie celem sztucznego wykreowania u Strony wysokich wartości podatku naliczonego • nie jest możliwe precyzyjne wyodrębnienie fikcyjnych dostaw części samochodowych oraz olejów silnikowych od ewentualnie zaistniałych w sprawie faktycznych dostaw akcesoriów samochodowych • zarzuty podnoszone przez Stronę, bez jednoczesnego przedstawienia dowodów prowadzących do odmiennego ustalenia w sprawie, stanowią zwykłą polemikę z ustaleniami zawartymi w decyzji, bez merytorycznego uzasadnienia i podania dowodów uzasadniających stanowisko Strony

Skład orzekający

Iwona Solatycka

przewodniczący sprawozdawca

Dagmara Stankiewicz-Rajchman

sędzia

Łukasz Cieślak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT w kontekście odliczania podatku naliczonego od faktur dokumentujących transakcje, których rzeczywistość jest kwestionowana, zwłaszcza gdy brak jest możliwości precyzyjnego wyodrębnienia transakcji faktycznych od fikcyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z transportem pasażerskim i dostawami części samochodowych. Kluczowe jest wykazanie przez organy braku możliwości precyzyjnego wyodrębnienia transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które mogą nie dokumentować rzeczywistych transakcji. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują dowody w takich przypadkach.

VAT od fikcyjnych faktur: Kiedy można odliczyć podatek, a kiedy nie?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst