I SA/Wr 208/16

I SA/Wr 208/16 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /sprawozdawca/
Maria Tkacz-Rutkowska
Marta Semiczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1140/16 - Wyrok NSA z 2018-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
*Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 3 poz 11
art. 100  ust. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant sekretarz sądowy Anna Terlecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej we W. (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. (dalej: Naczelnik UC, organ podatkowy) z dnia [...] października 2015 r. (nr [...]), określającą K. C. (dalej: podatnik, strona, skarżący) zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Ranault Megane w wysokości 351,00 zł.
W dniu [...] stycznia 2011 r. K. C., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A nabył samochód marki Renault Megan o nr nadwozia: [...]. Następnie, samochód ten został zarejestrowany w dniu [...] lutego 2011 r. w Urzędzie Miejskim w G..
Mając na uwadze, że od wewnątrzwspólnotowego nabycia tego samochodu nie została złożona deklaracja podatkowa oraz nie uiszczono podatku akcyzowego, a ww. pojazd ze względu na markę i model mógł – w chwili tego nabycia – posiadać cechy samochodu osobowego, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Naczelnik UC we W. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym.
W dniu [...] września 2015 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego pojazdu, w wyniku których stwierdzono pojazd trzydrzwiowy, całkowicie oszklony z pojedynczą zamkniętą przestrzenią dla kierowcy, pasażerów i towarów. Przestrzeń wewnętrzna wykazuje obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym (pasy bezpieczeństwa) dla czterech pasażerów i kierowcy. Wnętrze samochodu wyposażone jest w górne oświetlenie dla pasażerów pierwszego i drugiego rzędu siedzeń, radio stereo z odtwarzaczem CD, wentylację, dywaniki, wykładzinę podłogową i boczną, cztery poduszki powietrzne oraz zaślepione punkty do mocowania uchwytów górnych dla pasażerów.
W toku postępowania ustalono, że w chwili wewnątrzwspólnotowego nabycia samochód posiadał jeden rząd siedzeń, pełne przeszklenie, jednolitą podsufitkę i wykładzinę podłogową na całej długości pojazdu z oświetleniem górnym w części przedniej i środkowej. W drzwiach zainstalowany system elektrycznego sterowania szyb. Pojazd posiadał częściową przegrodę metalową do połowy wysokości pojazdu za przednimi fotelami. W części bagażowej była plastikowa zabudowa. Zmiany konstrukcyjne polegały na demontażu zabudowy plastikowej wraz z metalową przegrodą i zamontowaniu w tym miejscu tylnej kanapy 3 miejscowej z pasami bezpieczeństwa, przy czym samochód posiadał fabrycznie zainstalowane punkty kotwiczenia siedzeń i pasów bezpieczeństwa. W następstwie tych wszystkich czynności, dokonano przerejestrowania samochodu z ciężarowego na samochód osobowy.
Naczelnik UC we W., uznał, że nabyty przez podatnika samochód jest samochodem osobowym, a zatem, jego wewnątrzwspólnotowe nabycie stanowiło czynność opodatkowaną podatkiem akcyzowym. W związku z poczynionymi ustaleniami, organ ten, działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.), oraz, art. 100 ust. 1 pkt 2) i ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1), art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2) i ust. 12, art. 105, art. 106 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., Nr 3, poz. 11, dalej -u.p.a.), decyzją z dnia [...] października 2015 r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 351 zł.
Podstawę obliczenia podatku akcyzowego stanowiła wartość rynkowa samochodu, ustalona na podstawie systemu Info-Expert.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że nie złożył deklaracji AKC-U z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu Renault Megane, albowiem, na dzień dokonania tej czynności (zakupu) samochód ten posiadał homologację ciężarową, a nadto, zasadniczą funkcją tego pojazdu na dzień wewnątrzwspólnotowego nabycia był przewóz towarów, a nie osób. O takiej funkcji świadczyło ówczesne wyposażenie tego samochodu w jeden tylko rząd siedzeń, brak miejsc kotwiczenia tylnych siedzeń i wyposażenia tylnej części w pasy bezpieczeństwa, obecność ściany grodziowej, wyposażenie komory towarowej oraz proporcja ładowności towarowej do ładowności pasażerskiej. Kwestionując zasadność klasyfikacji tego pojazdu jaką przyjęto w zaskarżonej decyzji (do grupy pojazdów osobowych) podatnik zarzucił, że zasadniczo klasyfikacja ta opierała się na fakcie wyprodukowaniu tego pojazdu na nadwoziu osobowym, przy jednoczesnym pominięciu przesłanki zasadniczego, ciężarowego przeznaczenia tego samochodu, jak również, takiej właśnie klasyfikacji tego pojazdu wedle francuskich dokumentów urzędowych – dowodu rejestracyjnego. Zdaniem podatnika, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało, czy zmiana przeznaczenia tego samochodu z ciężarowego na osobowy wymagała zmian konstrukcyjnych, a wnioski w tym zakresie oparto jedynie na domniemaniach, wynikających z oceny cech zewnętrznych samochodu oraz wyglądu pojazdu (na podstawie dokumentacji zdjęciowej) po tej przeróbce.
Dyrektor IC utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podkreślił na wstępie, że zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2) u.p.a., wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju stanowi czynność opodatkowaną podatkiem akcyzowym, wedle reguł z art. 101 ust. 2 pkt 1), art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 2), art. 105 i art. 106 ust. 2 u.p.a. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.a. , do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej CN, zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 7 września 1987 r., str. 1 ze zm.: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm.). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 100 ust. 4 u.p.a., samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją CN 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Wskazał, że treść art. 100 ust. 4 u.p.a. koresponduje z opisem kodu CN 8703 Nomenklatury Scalonej, zawartym w załączniku 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
Jednocześnie, powołując się na Noty Wyjaśniające do Systemu Zharmonizowanego, zawarte w załączniku do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej (Monitor Polski Nr 86, poz. 880: dalej – rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006 r.) wyjaśnił, że dla pozycji CN 8703 określenie "samochody osobowo-towarowe" oznacza pojazdy przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Dodał, że klasyfikacja pojazdów według tej pozycji wyznaczana jest przez pewne cechy, które wskazują, że te pojazdy są głównie przeznaczone raczej do przewozu osób, niż do transportu towarów. Wskazał, że do tej kategorii włączone są pojazdy mechaniczne powszechnie znane, jako pojazdy "wielozadaniowe" (np. pojazdy typu van, suv, niektóre pojazdy typu pickup).
Nawiązując do cech projektowych, charakterystycznych dla pojazdów przynależnych do kodu CN 8703, organ odwoławczy wymienił:
- obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym;
- obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli;
- obecność przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi;
- brak stałego panelu lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenią tylną, która może być używana do przewozu osób i towarów;
- wyposażenie wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (dywaniki, wentylacja, oświetlenia, popielniczki).
Wyjaśnił, że z kolei klasyfikacja pojazdów do pozycji CN 8704 zazwyczaj przeprowadzana jest według pewnych cech, które wskazują na to, że pojazdy te są przeznaczone głównie do transportu towarów, a nie do transportu osób. Do cech charakteryzujących tę grupę pojazdów organ odwoławczy zaliczył następujące przesłanki konstrukcyjne:
- siedzenia-ławki bez wyposażenia zabezpieczającego (np. pasów bezpieczeństwa lub punktów do zamocowania pasów bezpieczeństwa i potrzebnego do tego wyposażenia), ani bez wyposażenia kojarzonego z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów w części tylnej znajdującej się za siedzeniem kierowcy i przednimi siedzeniami pasażerów; siedzenia zwykle składane tak, aby możliwe było pełne wykorzystanie tylnej części pojazdu (van-y) lub naczepy (pojazdy typu pickup) do transportu towarów;
- oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładaną klapą (pojazdy typu pickup);
- brak okien na bokach pojazdu; obecność przesuwnych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi bez okien na bokach pojazdu lub z tyłu, przeznaczonych do załadunku lub rozładunku towarów (van-y);
- zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną;
- brak wyposażenia części załadunkowej pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki).
Odnosząc powyższe wytyczne do okoliczności spornych w sprawie organ odwoławczy zaznaczył na wstępie, że przy klasyfikacji określonego pojazdu do właściwego kodu CN nie chodzi o sposób jego wykorzystania przez właściciela, lecz o "zasadnicze przeznaczenie pojazdu", na które wskazują jego główne cechy konstrukcyjne. Owo przeznaczanie, podkreślił organ, winno być zatem rozumiane jako kategoria obiektywna, ocenia z punktu widzenia cech dominujących. Wskazując na powyższe organ odwoławczy uznał na tle zgromadzonego materiału dowodowego, że nabyty przez podatnika wewnątrzwspólnotowo samochód posiada cechy konstrukcyjne pojazdu kojarzone z samochodem osobowym, a zatem, prawidłowo został on przypisany przez organ pierwszej instancji do kodu CN 8703. Do cech tych organ odwoławczy zaliczył:
- wygląd zewnętrzny pojazdu, typowy dla samochodów osobowych;
- pojedynczą, zamknięta przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i pasażerów, która jest konstrukcyjnie i zasadniczo przeznaczona dla przewozu osób;
- pełne przeszklenie pojazdu – okna na bocznych panelach i w drzwiach bagażnika;
- standard wyposażenia wewnętrznego kojarzony z samochodem osobowym;
- obecność stałych punktów kotwiących umożliwiających zamontowanie siedzeń w dwóch rzędach;
- punkt mocowania pasów bezpieczeństwa dla pasażerów drugiego rządu siedzeń.
Zwrócił również uwagę organ odwoławczy, że samochód ten posiada typowe i charakterystyczne dla pojazdów osobowych podwozie, nadwozie i silnik wraz z elementami jezdnymi. Podkreślił, że płyta podłogowa pojazdu jest tożsama z płytami pojazdów wyposażonych jak osobowe, tak jak i jak zawieszenie. Prawidłowość przyporządkowania spornego pojazdu do kodu CN 8703, a nie jak twierdził podatnik CN 8704 potwierdza, zdaniem organu odwoławczego, oprócz wymienionych cech konstrukcyjnych, także opis dokonanych w pojeździe przeróbek z którego jednoznacznie wynika, osadzenie tylnej kanapy i pasów w fabrycznych otworach. Wskazał także na informację od przedstawiciela producenta z której wynika, że czwarty znak VIN o –litera C oznacza, że samochód posiada karoserię samochodu osobowego.
Nie kwestionując faktu, że w chwili dokonania wewnątrzwspólnotowego nabycia sporny pojazd posiadał jeden rząd siedzeń oraz przegrodę oddzielającą przestrzeń pasażerską od ładunkowej organ odwoławczy podkreślił (ze wskazaniem na "łatwość" dokonanych przeróbek), że sporny pojazd nie mógł zostać uznany za ciężarowy w rozumieniu kodu CN 8704, a jedynie co najwyżej uznany za dostosowany do przewozu ładunku. Wyjaśnił w tym kontekście, że zarówno krajowe jak i wspólnotowe przepisy akcyzowe za pojazd ciężarowy uznają tylko taki samochód, którego towarowe przeznaczenie nie może zostać zmienione na osobowe na skutek dopuszczalnych przez producenta zmian konstrukcyjnych. Pojazdy te nie posiadają, bowiem możliwości zamontowania dodatkowego wyposażenia. Są to samochody, których surowe wnętrze wskazuj na jedyne i niepodlegające zmianie towarowe przeznaczenie. Brak okien na bokach pojazdu, zamontowany na stałe panel lub przegroda pomiędzy częścią dla kierowy i pasażerów siedzących z przodu a częścią tylną, oddzielna kabina dla kierowcy i pasażerów oraz oddzielna otwarta naczepa z panelami bocznymi i nakładaną klapą są to elementy stałe, które nie mogą być dowolnie zmieniane czy to przez producenta czy też użytkownika i w zasadzie to one decydować będą właśnie o ciężarowym przeznaczeniu pojazdu.
Oceniając charakter przeróbek, jakie zostały dokonane w spornym pojeździe (już po wewnątrzwspólnotowym nabyciu) organ odwoławczy uznał, że zmiany te nie ingerowały w cechy konstrukcyjne pojazdu i wynikały z przywrócenia temu pojazdowi funkcji przewozu osób. Podkreślił, że konstrukcyjnie pojazd ten został wyposażony w punkty kotwiące, umożliwiające montaż tylnej kanapy oraz uchwyty umożliwiające montaż tylnych pasów bezpieczeństwa. Demontaż zaś przegrody oddzielającej przód od tyłu pojazdu nie wiązał się z żadnym uszkodzeniem jego konstrukcji. Z powyższego wywiódł organ, że sporny samochód został fabrycznie przystosowany do przewozu osób.
Jako bez znaczenia dla prawnopodatkowej oceny stanu faktycznego sprawy uznał Dyrektor IC sposób, w jaki sporny pojazd został zakwalifikowany według francuskich dokumentów rejestracyjnych, oraz, przez producenta auta. Podobnie, jako niemogącą mieć znaczenia w sprawie uznał okoliczność, że pierwotnie, także w kraju samochód ten został zarejestrowany, jako ciężarowy. Zdaniem organu odwoławczego, skoro w przepisach u.p.a. ustawodawca, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, wprost odsyła do klasyfikacji wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), to tę klasyfikację należało przyjąć jako miarodajną dla oceny charakteru spornego pojazdu. Dodatkowo podniósł, że definicja samochodu osobowego zawarta w przepisach z innych gałęzi prawa, w tym ustawy prawo o ruchu drogowym, nie ma w sprawie charakteru wiążącego.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów procedury podatkowej w zakresie sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego, organ odwoławczy nie podzielił ich zasadności uznając, że końcowa ocena tego materiału uwzględniała wszystkie okoliczności znane w sprawie, a samo postępowanie przeprowadzono w sposób wyczerpujący.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący K. C. domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora IC we W. z dnia [...] grudnia 2015r., oraz, poprzedzającej ją decyzji Naczelnik UC we W. z dnia [...] paźdzeirnika 2015 r.
Zasadność skargi skarżący wywiódł z naruszenia następujących przepisów prawa:
- art. 100 ust. 1 pkt 2) u.p.a. przez jego zastosowanie w sprawie dotyczącej samochodu ciężarowego;
- art. 100 ust. 4 u.p.a. przez przyjęcie, że w sprawie przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia był samochód osobowy objęty pozycją Nomenklatury Scalonej CN 8703;
- art. 100 ust. 4 w zw. z art. 3 u.p.a. przez błędną wykładnię w świetle Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej;
- art. 100 ust. 4 u.p.a. w zw. z załącznikiem II pkt A.2 oraz C.3 do Dyrektywy 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r., ustanawiającej ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, w świetle motywu drugiego tej Dyrektywy, przez nałożenie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu, który został zarejestrowany przez właściwy organ państwa pochodzenia, jako samochód ciężarowy;
- art. 2 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 10 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie wspólnej taryfy celnej 2008/C 133/01 w związku z ich niezastosowaniem;
- art. 122 w zw. z art. 180, art. 187 § 1 i art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.: dalej – O.p.) przez brak wyczerpującego zeznania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego;
- art. 191 O.p. przez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz pominięcie części dowodów.
W ich rozwinięciu skarżący, kwestionując prawidłowość przyporządkowania nabytego wewnątrzwspólnotowego samochodu do kodu CN 8703, zarzucił, że organy podatkowe rozstrzygnięcie w sprawie oparły jedynie na wyjaśnieniach do Taryfy Celnej, a pominęły zmiany dotyczące Not Wyjaśniających do kodu CN 8703. W kontekście tym skarżący zarzucił, że w następstwie rzeczonych zmian uściślono, że kod 8703 obejmuje "pojazdy wielofunkcyjne" takie jak pojazdy mechaniczne, które mogą przewozić zarówno osoby, jak i towary: "pojazd typu van z więcej niż jednym rzędem siedzeń musi spełniać wskazania podane w Notach Wyjaśniających HS do pozycji 8703. Jednakże pojazd typu van z jednym rzędem siedzeń i nieposiadający żadnych stałych punktów ich kotwiczenia oraz urządzeń do instalowania siedzeń i bez wyposażenia bezpieczeństwa, znajdujących się w tylnej części pojazdu, ma być klasyfikowany do pozycji 8704 nawet, jeśli posiada stałą płytę lub przegrodę pomiędzy przestrzenią dla osób a powierzchnią ładunkową lub okna w panelach bocznych". Wskazując na powyższe skarżący podobnie, jak na etapie odwołania, utrzymywał, że nabyty przez niego wewnątrzwspólnotowo samochód marki Renault Megane powinien zostać zaklasyfikowany do kodu CN 8704, albowiem na dzień dokonania zakupu pojazd ten posiadał tylko jeden rząd siedzeń (w części przedniej), nie posiadał stałych punktów kotwiczenia tylnej kanapy (tylnych siedzeń) oraz był bez wyposażenia bezpieczeństwa w tylnej części pojazdu.
W dalszej części skargi skarżący nawiązał do cechy "zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób" jako przesłanki przynależności do kodu CN 8703 wyrażając pogląd, że określenie to powinno być odnoszone do stanu istniejącego, a nie hipotetycznego założenia, czy dany pojazd samochodowy można przerobić na samochód osobowy. Powyższe uzupełnił skarżący stwierdzeniem, że ustalenie zasadniczego przeznaczenia samochodu powinno odbywać się w oparciu o całokształt okoliczności konkretnej sprawy, w tym, w oparciu o wszystkie istniejące dokumenty, odnoszące się również do okresu sprzed nabycia prawa do rozporządzania jak właściciel. Podkreślił, że szczególnie istotne w tym względzie jest przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu.
Aprobując pogląd, że użytkownik samochodu, decydując o sposobie jego wykorzystania, może dokonywać w nim określonych przeróbek, skarżący jednocześnie wyraził pogląd, że w przypadku spornego pojazdu, dokonanie zmiany jego przeznaczenia na samochód osobowy wiązałoby się ze zmianą konstrukcji tego pojazdu.
Uzupełniająco dodał skarżący, że przeznaczenie ciężarowe spornego auta potwierdza homologacja jego producenta, francuski dowód rejestracyjny, a także, jego cechy konstrukcyjne, wśród których skarżący szczególne znaczenie przypisał faktowi, że w tylnej części, pojazd ten nie posiadał typowych okien. Do innych istotnych cech konstrukcyjnych skarżący zaliczył: wyposażenie w jeden rząd siedzeń, w części pojazdu przeznaczonej dla przewozu towarów brak siedzeń i brak możliwości zamontowania pasów bezpieczeństwa, zamontowana przegroda pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów siedzących z przodu, a tylną częścią pojazdu, brak wyposażenia części załadunkowej w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów. Nadto, zwrócił uwagę na niski standard jego wykończenia i wyposażenia, odpowiadający charakterowi i funkcji właściwej dla przewożenia towarów, czyli pojazdu ciężarowego.
Wskazując na powyższe zaznaczył skarżący, że wymienione cechy odpowiadają cechom, które zgodnie z Notami Wyjaśniającymi do Systemu Zharmonizowanego (HS) decydują o przynależności do kodu CN 8704.
Skarżący powołał się również na przesłankę jednolitego stosowania przepisów prawa wspólnotowego zarzucając, że ten sam samochód na terenie Francji i Polski powinien być jednolicie klasyfikowany. Dodał, że różnicowanie tej klasyfikacji w zależności od kraju członkowskiego Unii Europejskiej narusza zakaz podatkowego dyskryminowania przez państwo członkowskie Unii towarów pochodzących z innych państw członkowskich (art. 110 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej).
W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący rozwinął podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, dotyczące w szczególności sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Stwierdził, że dokonana przez organy podatkowe ocena stanu faktycznego jest dowolna, albowiem nie uwzględnia całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym, dokumentów wydanych przez administrację francuską (dowodu rejestracyjnego) oraz przez producenta spornego pojazdu (homologacji na samochód ciężarowy).
Niezależnie od powyższego zarzucił także, że organy podatkowe orzekające w sprawie nie podjęły żadnych starań w celu ustalenia, jakie faktycznie cechy, nadane mu przez producenta, posiadał sporny pojazd w chwili jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Podkreślił, że możliwość taka na drodze prawnej istniała przy wykorzystaniu procedur wymiany informacji podatkowych pomiędzy państwem Francji a Polski. Zarzucił również, że składane przez niego wnioski o przeprowadzenie oględzin spornego pojazdu z udziałem rzeczoznawcy samochodowego organy obu instancji uznały za zbędne, co wobec wydania rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o niezweryfikowane oświadczenie kolejnego nabywcy pojazdu budzi poważne wątpliwości procesowe.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej we W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie upsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) upsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów o postępowaniu.
Przedmiotem sporu w sprawie jest opodatkowanie wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu. Istotną okolicznością sporną jest typ samochodu. W ocenie skarżącego w chwili nabycia był to samochód ciężarowy. W ocenie organu posiadał on w tym momencie zasadnicze cechy samochodu osobowego.
W myśl przepisów u.p.a., akcyzie podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdów samochodowych oraz innych pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób (innych niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, klasyfikowanych do pozycji PKWiU 34.10.2. oraz do pozycji CN 8703, niezarejestrowanych na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. art. 2 pkt 1 u.p.a. i w zw. z pozycją 59 załącznika nr 1 do tej ustawy oraz art. 80 ust. 1 u.p.a.).
Do celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym ma zastosowanie klasyfikacja wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze (CN) - art. 3 ust. 2 u.p.a., co oznacza, że wbrew podnoszonej przez stronę argumentacji, dla grupowania i klasyfikowania pojazdów i nadawania im poszczególnych kodów CN nie mają wiążącego charakteru dowody wymagane przez przepisy o ruchu drogowym, takie jak: opinia diagnosty, wpis w dowodzie rejestracyjnym czy wyciąg ze świadectwa homologacji, a jedynie klasyfikacja dokonywana w oparciu o CN (v. wyrok NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 257/11, wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 1208/11; wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1358/12 i nast.; publ. na stronie NSA: https://cbois.nsa.gov.pl). Dlatego irrelewantne z tego punktu widzenia jest np. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, którego podstawowym celem jest sprawdzenie, czy pojazd spełnia warunki określone w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zarejestrowanie samochodu, jako ciężarowy, czy to poza granicami kraju, czy też na jego terytorium. W podobny sposób należy też odnieść się do zaświadczenia producenta. Zawarte w tym zaświadczeniu informacje techniczne o pojeździe są udzielane dla celów homologacji, która jest urzędowym potwierdzeniem, że dany typ pojazdu z punktu widzenia bezpieczeństwa może uczestniczyć w ruchu drogowym. Stąd też, z uwagi na wprowadzony przez ustawodawcę polskiego dualizm pojęciowy oraz wobec faktu, że prawo podatkowe jest w dużym stopniu autonomiczne wobec innych działów prawa, w praktyce może dochodzić do rozbieżności między określeniem pojazdu dla celów dopuszczenia do ruchu drogowego, a dla celów podatku akcyzowego.
W stanie faktycznym sprawy klasyfikacja taryfowa pojazdu objętego postępowaniem została przeprowadzona na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87.
Interpretacja przepisów klasyfikacyjnych, w przeciwieństwie do innych norm prawnych, została uregulowana w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS) stanowiących element załącznika do rozporządzeń zmieniających Taryfę celną.
Zgodnie z regułą 1. ORINS dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami, tj. regułami od 2. do 6., według kolejności ich występowania.
Ze względu na istotę sporu w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie mają dwie pozycje taryfowe, tj.:
- pozycja CN 8703 (wskazana przez organ podatkowy), która obejmuje pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi oraz
- pozycja CN 8704 (wskazana przez stronę), która obejmuje pojazdy mechaniczne do transportu towarów.
Analiza brzmienia tych pozycji prowadzi do wniosku, że taryfikacja do tych pozycji jest oparta na kryterium przeznaczenia pojazdu.
Pozycja CN 8703 obejmuje pojazdy zasadniczo przeznaczone do przewozu osób, co nie oznacza, że tymi pojazdami nie jest możliwy przewóz towaru, a jedynie to, że przewóz towaru ma marginalne znaczenie.
Natomiast do pozycji CN 8704 są klasyfikowane pojazdy, których zasadniczą funkcją jest transport towaru.
Zatem prawidłowa klasyfikacja taryfowa pojazdu jest uzależniona od stanu pojazdu, a więc od jego ogólnych cech projektowych świadczących o jego zasadniczym przeznaczeniu (osobowym bądź towarowym).
W tym zakresie nie ma zgodności między stronami postępowania.
W ocenie skarżącego nabyty wewnątrzwspólnotowo pojazd służył zasadniczo do przewozu towaru (podgalający klasyfikacji do pozycji CN 8704), na co wskazuje obecność jednego rzędu siedzeń i ściany grodziowej (zamontowanej na stałe) oraz wyposażenie komory towarowej – pojazd nie posiadał elementów tapicerowanych, a elementy wyposażenia różniły się od wersji osobowej. Pojazd ten został wyprodukowany jako ciężarowy, co zdaniem strony uniemożliwiało bezpośredni montaż pasów bezpieczeństwa i kanapy pasażerskiej bez dodatkowej ingerencji w elementy konstrukcyjne pojazdu. Podniósł też, że demontaż zabudowy ciężarowej nie jest łatwy i prosty jak podnosi organ i wymaga poddania pojazdu zmianom technologicznym.
Natomiast według organu podatkowego, pojazd ten posiadał cechy projektowe charakterystyczne dla samochodów osobowych (pozycja CN 8703), a modyfikacje wprowadzone przez producenta w jego wnętrzu nie naruszają zasadniczej konstrukcji pojazdu i nie uzasadniają zaliczenia go do pojazdów ciężarowych (pozycja CN 8704).
W ocenie Sądu dokonana przez organ ocena stanu faktycznego jest w niniejszej sprawie prawidłowa i wynika ze zgromadzonych dowodów. Dokonując porównania przykładowo wskazanych cech projektowych w Notach wyjaśniających pojazdów klasyfikowanych do wskazanych pozycji z ustaleniami, jakie miały miejsce w sprawie, należy stwierdzić, że organ wykazał, że przedmiotowy pojazd był przeznaczony raczej do przewozu osób, co by uzasadniało jego klasyfikację do pozycji CN 8703. Z utrwalonego orzecznictwa NSA (patrz wyroki I GSK 727/14; I GSK 370/14 z 05.02.2015,) wynika, że w przypadku tzw. samochodów osobowo – towarowych konieczne jest wykazanie, że wnętrze pojazdu za kierowcą jest przystosowane do przewozu osób, a także, że jest takie, jak to, które posiadają kabiny samochodów osobowych, co wymaga stwierdzenia chociażby obecności siedzeń z pasami bezpieczeństwa, czy też możliwość ich prostego zamontowania (bez potrzeby ingerowania w konstrukcję pojazdu). Z wyjaśnień kolejnego nabywcy samochodu wynikało, że dostosowanie pojazdu do przewozu towaru nie zmieniło w istocie jego osobowego charakteru, dokonane zmiany nie wymagały ingerencji w konstrukcję pojazdu i nie miały trwałego charakteru. Natomiast z opisu spornego pojazdu wynika, że w chwili wewnątrzwspólnotowego nabycia samochód posiadał jeden rząd siedzeń, pełne przeszklenie, jednolitą podsufitkę i wykładzinę podłogową na całej długości pojazdu z oświetleniem górnym w części przedniej i środkowej. W drzwiach zainstalowany system elektrycznego sterowania szyb. Pojazd posiadał częściową przegrodę metalową do połowy wysokości pojazdu za przednimi fotelami. W części bagażowej była plastikowa zabudowa. Zmiany konstrukcyjne polegały na demontażu zabudowy plastikowej wraz z metalową przegrodą i zamontowaniu w tym miejscu tylnej kanapy 3 miejscowej z pasami bezpieczeństwa, przy czym samochód posiadał fabrycznie zainstalowane punkty kotwiczenia siedzeń i pasów bezpieczeństwa. W następstwie tych wszystkich czynności, dokonano przerejestrowania samochodu z ciężarowego na samochód osobowy.
Zatem wygląd oraz wyposażenie kabiny tego pojazdu pozwalał na jednoznaczne zaklasyfikowanie pojazdu do pozycji CN 8703 a dokonane w niej zmiany te nie miały charakteru trwałego.
Podsumowując, przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe wyjaśniało w sposób jednoznaczny kluczową kwestię jaką było "zasadnicze przeznaczenie pojazdu". Jak wynika z Not wyjaśniających, dla oceny charakteru pojazdu istotne znaczenie ma wygląd i wyposażenie wnętrza pojazdu z punktu widzenia pełnionej przez ten pojazd funkcji czy to towarowej czy to osobowej i na tym powinny skupić się działania organu. W kontekście dokonanych ustaleń nie można uwzględnić zarzutów nie wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych. Organ bowiem jednoznacznie wykazał, że
-samochód ma szereg cech wskazujących na osobowy charakter
- użycie fabrycznych punktów kotwiących do montażu siedzeń i pasów bezpieczeństwa jest konstrukcyjnie możliwe bez skomplikowanych zbiegów technicznych;
- demontaż przegrody nie wymagał cięcia ani zastosowania znacznej siły, co wskazuje na jej nietrwały charakter.
Jednocześnie Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, że samochód poddany był jakimkolwiek zmianom konstrukcyjnym, zaś twierdzenia o braku miejsc kotwienia tylnych siedzeń i miejsc stanowiących zaczepy dla pasów bezpieczeństwa (tylna kanapa) nie potwierdził zebrany w sprawie materiał dowodowy. Skarżący nie przedstawił tez żadnych dowodów uzasadniających zakwalifikowanie pojazdu do kodu CN 8704. Tym samym niezasadne są zarzuty naruszenia art. 100 ust. 1 pkt 2 oraz art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a.
Wbrew zarzutom skargi, brak jest podstaw prawnych do kontaktowania się przez polskie organy podatkowe z francuskimi organami celnymi, ponieważ krajowe organy podatkowe posiadają samodzielne uprawnienia do klasyfikacji pojazdów do odpowiedniego kodu CN, ponadto pojazd został nabyty w Belgii i posiadała włoski dowód rejestracyjny.
Za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., albowiem organ podatkowy dokładnie ustalił stan faktyczny sprawy i uwzględnił całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym również wyjaśnienia skarżącego. Natomiast odmienna od przedstawianej przez Skarżącego ocena materiału dowodowego, przy prawidłowo wyprowadzonych wnioskach przez organ podatkowy nie świadczy o pominięciu dowodów powoływanych przez Stronę, a tym samym nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej ani zasady swobodnej oceny dowodów. Organ podatkowy nie naruszył przez przepisów prawa materialnego, dokonał ich prawidłowej wykładni i prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie, w tym klasyfikując nabyty przez Skarżącego wewnątrzwspólnotowo pojazd do kodu CN 8703.
Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, w związku z czym skargę – na podstawie art. 151 p.p.s.a należało oddalić.