I SA/Wr 1674/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów podatkowych odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, uznając, że polskie przepisy w tym zakresie naruszały prawo wspólnotowe.
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu, twierdząc, że został on pobrany sprzecznie z przepisami TWE. Organy podatkowe odmówiły, powołując się na krajowe przepisy ustawy o podatku akcyzowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że polskie przepisy dotyczące opodatkowania akcyzą używanych samochodów sprowadzanych z zagranicy naruszały art. 90 TWE, ponieważ mogły prowadzić do dyskryminującego opodatkowania w porównaniu do pojazdów krajowych.
Sprawa dotyczyła wniosku skarżącego M. G. o stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowo nabytego samochodu osobowego Volkswagen Passat. Skarżący opodatkował pojazd stawką 65%, a następnie wystąpił o zwrot części zapłaconego podatku, argumentując, że został on pobrany niezgodnie z przepisami Traktatu o UE (art. 90, 23, 25 TWE). Organy podatkowe obu instancji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, powołując się na przepisy krajowej ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia wykonawczego, które nie różnicowały towarów krajowych od importowanych, a opodatkowanie zależało od faktu rejestracji pojazdu. Sąd uznał jednak, że zaskarżone decyzje naruszają prawo. Powołując się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS), w szczególności wyrok w sprawie C-313/05, Sąd stwierdził, że art. 90 TWE wymaga, aby podatek akcyzowy nie obciążał produktów importowanych bardziej niż podobne produkty krajowe. Polskie przepisy, stosując wzór obliczeniowy stawki podatku akcyzowego, mogły prowadzić do sytuacji, w której używane samochody sprowadzane z innych państw członkowskich byłyby opodatkowane wyżej niż podobne pojazdy krajowe, co stanowi naruszenie zasady neutralności podatkowej i zakazu dyskryminacji. Sąd uchylił decyzje organów podatkowych, nakazując im ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni prowspólnotowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, polskie przepisy w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego na używane samochody sprowadzone z innych państw członkowskich przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, gdy był nowy, naruszają art. 90 TWE.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie ETS, które wskazuje, że podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów importowanych bardziej niż podobne produkty krajowe. Polskie przepisy, stosując wzór obliczeniowy stawki podatku akcyzowego, mogły prowadzić do wyższego opodatkowania pojazdów importowanych, co stanowi naruszenie zasady neutralności podatkowej i zakazu dyskryminacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 200
Pomocnicze
u.a. art. 80
Ustawa o podatku akcyzowym
u.a. art. 75 § ust. 1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.a. art. 75 § ust. 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.a. art. 81
Ustawa o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego § § 7 ust. 2
Op. art. 122
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy dotyczące opodatkowania akcyzą używanych samochodów sprowadzanych z zagranicy naruszają art. 90 TWE poprzez możliwość dyskryminującego opodatkowania w porównaniu do pojazdów krajowych.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe argumentowały, że polskie przepisy nie różnicują towarów krajowych od importowanych, a opodatkowanie zależy od faktu rejestracji, co jest zgodne z prawem krajowym i nie stanowi dyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe zasada neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej
Skład orzekający
Katarzyna Radom
przewodniczący sprawozdawca
Halina Betta
sędzia
Ewa Kamieniecka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą używanych samochodów sprowadzanych z innych państw członkowskich, zasada neutralności podatkowej i zakaz dyskryminacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po akcesji Polski do UE i specyfiki opodatkowania akcyzą samochodów używanych. Wymaga analizy porównawczej stawek podatku akcyzowego dla pojazdów krajowych i importowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sprowadzania samochodów z zagranicy i potencjalnej dyskryminacji podatkowej, co jest interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy sprowadzenie auta z zagranicy oznacza wyższy podatek? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 1674/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2007-03-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Ewa Kamieniecka Halina Betta Katarzyna Radom /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 80 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2004 nr 90 poz 864 art. 90 Traktatu o Unii Europejskiej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Sędziowie: S. WSA Halina Betta Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Katarzyna Motyl po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnatrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego Volkswagen Passat: I. Uchyla decyzję I i II instancji, II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego M. G. kwotę 719 zł (siedemset dziewiętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji odmawiające skarżącemu M. G. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego VW Passat. Jak wynikało z akt skarżący w dniu [...], w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem samochodu osobowego złożył uproszczoną deklarację i opłacił wynikający z niej podatek akcyzowy wg stawki 65%. Pismem z dnia [...] skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego we W. z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty ww. podatku, uzasadniając, iż został on pobrany sprzecznie z przepisami art. 90, art. 23 oraz art. 25 TWE. Rozpatrując wniosek skarżącego organ I instancji decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty. Na skutek złożonego odwołania sprawa stała się przedmiotem rozpatrywania przez Dyrektora Izby Celnej, który podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji. W uzasadnieniu powołał się na przepisy art. 10 art. 75 ust. 1 art. 80 i art. 81 ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm. – zwana w dalszej części u.a.) oraz wydane na mocy przepisu art. 75 ust. 3 u.a. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 87, poz. 825 ze zm.), w szczególności zaś na § 7 ust. 2 ww., wskazując, iż przepisy podatkowe nie różnicują – w sposób bezpośredni towarów krajowych od produktów wewnatrzwspólnotowych czy importowanych, jednakże tylko niektóre rodzaje towarów (przed pierwszą rejestracją) zostały opodatkowane. Kryterium to ma zastosowanie do wszystkich pojazdów na terenie Polski i zależy od cechy obojętnej z punktu widzenia pochodzenia towarów tj. rejestracji. Stwierdził także, iż w przepisach prawa wspólnotowego nie ma ograniczeń w zakresie nakładania podatku akcyzowego, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Rady Europy z dnia 25.02.1992 r. 92/12/EWG, Państwa Członkowskie mają prawo wprowadzania lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wymienione w ust. 1 (niezharmonizowane), pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu z Państwami Członkowskimi. Zdaniem organu odwoławczego obowiązujące przepisy nie nakładają na podatnika obowiązków, które mogłyby zniechęcić go do nabycia pojazdu w innym państwie czy też odbiegałyby od obowiązków podatnika w obrocie krajowym. Sporny podatek nie jest barierą w sprowadzaniu pojazdów, o czym świadczą statystyki i rosnąca liczba sprowadzanych pojazdów. Nałożenie ww. podatku jest wyrazem powszechności opodatkowania, a nie dyskryminacji. Wskazał także organ podatkowy na reguły stosowania prawa wspólnotowego, rolę orzeczeń ETS oraz związanie nimi organów i sądów krajowych, podnosząc, iż w zbliżonej sprawie toczone jest postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, ale wyrok jeszcze nie zapadł. W takiej sytuacji działanie organów musi opierać się na przepisach prawa, co wywiódł z zapisu art. 7 Konstytucji RP oraz uzasadnienia wyroku TK z dnia 6.03.2002 r. P 7/2000 i nie ma możliwości odmowy zastosowania przepisu uznając go za niezgody z prawem wspólnotowym, podważałoby to obowiązujący w Polsce porządek prawny. Ponadto powoływana przez skarżącego zasada nadrzędności prawa wspólnotowego miałaby zastosowanie w przypadku gdyby prawo krajowe nie uregulowało danego zagadnienia lub gdyby zaistniała niezgodność z prawem wspólnotowym. W rozpatrywanej sprawie strona zapłaciła podatek wynikający z obowiązujących przepisów i to w prawidłowej wysokości, tym samym brak podstaw do twierdzenia, iż istnieją podstawy do domagania się nadpłaty. Odnosząc się do powoływanych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów TWE, organ wskazał, iż przepis art. 90 TWE dotyczy nakładania podatków wewnętrznych i nakazuje jednakowe traktowanie podobnych produktów krajowych i importowanych. Polskie przepisy nie różnicują w sposób bezpośredni produktów krajowych i innych, podatkowi akcyzowemu są poddane jedynie niektóre rodzaje towarów – samochody przed pierwszą rejestracją na terenie kraju. W wyniku tego jedna grupa towarów jest korzystniej traktowana ponieważ na samochody zarejestrowane na terenie kraju, sprzedane po rejestracji nie jest nałożony podatek, któremu podlegają auta sprowadzone z zagranicy. Obowiązek podatkowy zależny jest nie od kraju pochodzenia ale faktu rejestracji, tak samo będą opodatkowane pojazdy krajowe sprzedawane na terenie kraju przed pierwszą rejestracją. Przy czym podatek ten wymagany jest na pewnym etapie obrotu, przed pierwsza rejestracją, a zatem w przypadku dalszej odprzedaży samochodów krajowych podatek ten zawarty jest w cenie sprzedawanego pojazdu. W tej sytuacji brak podstaw do twierdzenia, iż naruszony został zakaz dyskryminacji wynikający z ww. przepisu. Nie podzielił także organ podatkowy poglądu dotyczącego naruszenia art. 23 i art. 25 TWE uznając, iż sporny podatek nie jest cłem ani opłatą o równoważnym skutku. Nie dopatrzył się także organ odwoławczy naruszenia przepisów art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. DZ.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwanej dalej Op.), bowiem w prowadzonym postępowaniu uwzględniono wszystkie okoliczności, zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. W skardze na ww. decyzję strona wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisów prawa wspólnotowego tj. art. 23, art. 25 i art. 90 TWE oraz art. 122 Op. W uzasadnieniu powielił argumentację podnoszoną we wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz w odwołaniu, wskazując na mającą zastosowanie w rozpatrywanej sprawie zasadę bezpośredniego działania przepisów prawa wspólnotowego, co czyni nieprawidłowym odwoływanie się do przepisów prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów sprowadzanych z zagranicy. Za pozbawiony znaczenia uznał fakt braku rejestracji sprowadzanego pojazdu na terenie kraju, wynika to ze specyfiki tego towaru, nie może być jednocześnie zarejestrowany na terenie kraju i za granicą. Niezarejestrowane samochody sprowadzane z zagranicy nie mogą podlegać opłatom, którym nie podlegają samochody krajowe. Powołując się na orzecznictwo ETS stwierdził, iż przepis art. 90 TWE zabrania różnicowania stawek podatku nakładanego na samochody importowane z innych krajów członkowskich, będącego w istocie ukryta forma dyskryminacji. Pojazdy zakupione za granica i krajowe stanowią towary podobne a zatem regulacja art. 90 TWE i wynikający z niej zakaz dyskryminacji maja w tym przypadku zastosowanie. Wobec obowiązywania na gruncie ustawodawstwa polskiego norm prawa wspólnotowego błędem jest odwoływanie się jedynie do przepisów krajowych, systemy podatkowe państw członkowskich winny być kształtowane z uwzględnieniem zasad traktatowych. W celu ustalenia czy naruszono zasady niedyskryminacji należy ustalić czy po dacie akcesji wystąpił jakikolwiek przypadek zarejestrowania po raz pierwszy używanego samochodu osobowego zakupionego w kraju, brak tych ustaleń narusza zasadę prawdy obiektywnej. Niedopuszczalne jest także powoływanie się jedynie na przepisy Dyrektywy Rady z dnia 25.02.1992 r., bowiem wymienia on tylko jeden z warunków, którego spełnienie uniemożliwia nałożenie określonych danin, nie oznacza to jednak dowolności w tym względzie, należy bowiem respektować pozostałe zasady prawa wspólnotowego. Stosowanie prawa wspólnotowego odnosi także do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153. ze zm. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Na wstępie wskazać należy, iż zagadnienie będące przedmiotem rozważanego sporu było już rozpatrywane przez Wojewódzki sąd Administracyjny we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 21.02.2007 r. sygn. akt I SA/Wr 1827/06 (niepubl.) uchylił zaskarżoną decyzję jak i decyzję organu I instancji, w uzasadnieniu przedstawiając pogląd dotyczący kwestii spornych także i w niniejszej sprawie. Sąd w składzie rozpoznającym niemniejszą sprawę w pełni akceptuje i podziela stanowisko przedstawione w przywołanym wyżej orzeczeniu. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżący, uznały, iż zapłacony przez niego podatek jest należny i nie podlega zwrotowi. W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania. W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności). Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na, tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego. Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy stwierdzić, iż ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc zgodność przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z przepisami TWE. Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski. We wspomnianym orzeczeniu ETS nie stwierdził, aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji. Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków. Na organach podatkowych spoczywa, więc obowiązek zbadania, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Rzeczypospolita Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. W ramach tego postępowania organy muszą uwzględnić, po pierwsze, jednokrotność podatku akcyzowego dla wszystkich pojazdów, które są przeznaczone do zarejestrowania w Polsce, zarówno nowych, jak i używanych, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane na terytorium kraju, czy przywiezione z innych państw członkowskich. Po drugie, dokonać rozróżnienia na dwie kategorie pojazdów, a mianowicie na te, które są sprzedawane jako używane w okresie dwóch lat kalendarzowych od daty ich produkcji, przy czym rok ich produkcji uważa się za pierwszy rok kalendarzowy i z drugiej strony, na pozostałe. Jest to o tyle istotne, iż stawka podatku akcyzowego, która obciąża pojazdy używane sprzedawane po więcej niż dwóch latach od daty ich produkcji, jest obliczana zgodnie z wzorem przewidzianym w § 7 rozporządzenia. Stosowanie tego wzoru wprost prowadzi do wzrostu stawki wraz z wiekiem pojazdu. W świetle powyższych wywodów, a zwłaszcza z uwagi na fakt nie przeprowadzenia analizy porównawczej przez organy podatkowe, o jakiej mowa w wyroku ETS, decyzje obu instancji jako naruszające prawo podlegają wyeliminowania z obrotu prawnego. W ocenie Sądu, mimo wyraźnego w tej kwestii stanowiska Trybunału, brak jest jednak podstaw prawnych do prowadzenia postępowania przez sąd w zakresie, czy taki wzrost stawki dotyczy wyłącznie pojazdów używanych pochodzących z innego państwa członkowskiego niż Polska oraz czy z kolei w przypadku pojazdów używanych zarejestrowanych w Polsce jako nowe, stawka rezydualna podatku akcyzowego zawartego w wartości takiego pojazdu pozostaje niezmienna. Sąd administracyjny, na mocy przepisu art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) a także art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest bowiem kompetentny jedynie do kontroli zaskarżonych orzeczeń z punktu widzenia zgodności z prawem, a nie podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych o charakterze kształtującym. Podkreślenia wymaga także fakt, iż przyjęte przez ustawodawcę krajowego rozwiązanie mieści się w granicach autonomii proceduralnej państw członkowskich przyznanej przez prawo wspólnotowe i w tzw. "minimalnym standardzie ochrony" określonym przez ETS w orzecznictwie. Tym samym oznacza to brak podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy i ewentualnego zasądzenia wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Jednocześnie organ I instancji rozpatrując ponownie sprawę będzie zobowiązany do ustosunkowania się w kwestii nadpłaty. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego. Zastosowanie przepisów krajowego prawa materialnego nastąpiło jednak z naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego. Wskazane przepisy ustawy o podatku akcyzowym są bowiem niezgodne z art. 90 akapit pierwszy TWE, w zakresie, w jakim stawka podatku akcyzowego, według której jest on nakładany na używane samochody, sprowadzone z innych państw członkowskich, przewyższa ułamek odpowiadający rezydualnemu podatkowi zawartemu w wartości porównywalnego samochodu używanego, na który podatek został nałożony w Polsce, kiedy był on nowy. Tak, więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy obu instancji zobowiązane są do przeprowadzenia postępowania z zastosowaniem prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153. ze zm. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji i orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy zwrot kosztów postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI