I SA/Wa 756/26Odrzucenie skargi na rozporządzenie zmiana nazwy miejscowości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Sołectwa na rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych. Skarga dotyczyła zmiany nazwy miejscowości w Podkarpackiem. Sąd, działając na posiedzeniu niejawnym, postanowił odrzucić skargę. Pierwszą podstawą odrzucenia było uznanie, że zaskarżone rozporządzenie jest aktem normatywnym, wydanym na podstawie art. 92 Konstytucji RP i ustawy, a nie indywidualnym aktem administracyjnym. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują m.in. decyzje i postanowienia administracyjne, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, ale nie akty normatywne o charakterze powszechnie obowiązującym, takie jak rozporządzenia wydawane przez ministrów. Sąd podkreślił, że rozporządzenie jest przejawem działalności legislacyjnej, a nie jurysdykcyjnej. Drugą, niezależną podstawą odrzucenia skargi było stwierdzenie braku legitymacji skargowej po stronie skarżącego. Sąd wskazał, że sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy, nie posiada osobowości prawnej ani zdolności sądowej. W związku z tym nie może samodzielnie występować w obrocie prawnym, inicjować postępowań administracyjnych ani być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Również sołtys, jako organ wykonawczy sołectwa, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi w imieniu sołectwa. W konsekwencji, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska w przedmiocie niedopuszczalności zaskarżenia rozporządzeń ministrów do sądów administracyjnych oraz braku zdolności sądowej jednostek pomocniczych gminy.
Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia rozporządzenia dotyczącego nazw miejscowości przez sołectwo. Ogólne zasady dotyczące zaskarżania aktów normatywnych i legitymacji jednostek pomocniczych są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozporządzenie Ministra wydane na podstawie ustawy w celu jej wykonania, dotyczące ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw miejscowości, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozporządzenie wydane przez ministra na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, jako akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozporządzenie jest aktem normatywnym, stanowiącym przejaw działalności legislacyjnej ministra, a nie aktem dotyczącym działalności z zakresu administracji publicznej w indywidualnej sprawie. Konstytucja RP ustanawia zamknięty system źródeł prawa, a rozporządzenia są objęte tą konstrukcją, nie mieszcząc się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 P.p.s.a.
Czy sołectwo, jako jednostka pomocnicza gminy, posiada zdolność sądową i legitymację do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sołectwo, jako jednostka pomocnicza gminy, nie posiada osobowości prawnej ani zdolności sądowej, co wyklucza możliwość samodzielnego występowania w obrocie prawnym i wnoszenia skarg do sądu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym sołectwo nie jest samodzielnym podmiotem prawa i obowiązków, nie posiada zdolności sądowej ani umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. W związku z tym nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym ani wnieść skargi.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa odrzucenia skargi z powodu braku właściwości sądu.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa odrzucenia skargi z powodu braku legitymacji skargowej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b, 5, 6, 7, 8, 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Katalog spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych, wyłączający rozporządzenia.
P.p.s.a. art. 3 § § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 58 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie sądu w przedmiocie odrzucenia skargi.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Źródła powszechnie obowiązującego prawa w Polsce.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa wydawania rozporządzeń przez organy wskazane w Konstytucji.
Dz.U. 2000 nr 102 poz. 1094 art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Ogłaszanie aktów normatywnych.
Dz.U. 2000 nr 102 poz. 1094 art. 9 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Ogłaszanie aktów normatywnych w Dzienniku Ustaw.
Dz.U. 2019 poz. 1443 art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych
Ustalanie, zmiana i znoszenie urzędowych nazw miejscowości przez ministra.
u.s.g. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Tworzenie jednostek pomocniczych gminy.
u.s.g. art. 36 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Organ uchwałodawczy i wykonawczy w sołectwie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie Ministra jest aktem normatywnym, a nie indywidualnym aktem administracyjnym, co wyłącza jego zaskarżalność do sądu administracyjnego. • Sołectwo, jako jednostka pomocnicza gminy, nie posiada zdolności sądowej ani legitymacji do samodzielnego wniesienia skargi.
Godne uwagi sformułowania
Skarga podlega odrzuceniu. • Przedmiotem niniejszej skargi jest akt wykonawczy - Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji... • Przepisy ustawy – P.p.s.a. nie przewidują możliwości skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego rozporządzenia wydanego przez ministra na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. • Wydanie rozporządzenia jest efektem finalnym zdeterminowanego prawnie procesu legislacyjnego... • Skarga na rozporządzenie, o którym mowa w art. 92 Konstytucji RP, nawet jeżeli jej zakresem objęte są normy indywidualno-konkretne zawarte w tym akcie, nie należy do kategorii spraw, do których rozpoznania właściwy jest sąd administracyjny. • Sołectwo będące jedynie jednostką pomocniczą nie jest kolejną jednostką samorządu terytorialnego, a stanowi część większej struktury jaką jest gmina. • Same jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. • Brak osobowości prawnej i umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym skutkuje uznaniem, że sołectwo nie ma zdolności sądowej, a więc nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także nie może wnieść skargi do sądu.
Skład orzekający
Przemysław Żmich
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska w przedmiocie niedopuszczalności zaskarżenia rozporządzeń ministrów do sądów administracyjnych oraz braku zdolności sądowej jednostek pomocniczych gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zaskarżenia rozporządzenia dotyczącego nazw miejscowości przez sołectwo. Ogólne zasady dotyczące zaskarżania aktów normatywnych i legitymacji jednostek pomocniczych są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym: właściwości sądu do kontroli aktów normatywnych oraz legitymacji procesowej jednostek pomocniczych gminy. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można zaskarżyć rozporządzenie ministra? Sąd administracyjny odpowiada: nie zawsze!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.