Orzeczenie · 2015-05-13

I SA/Wa 45/15Brak legitymacji likwidatora do stwierdzenia nieważności nacjonalizacji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2015-05-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
likwidacja spółkispółka jawnanacjonalizacjadecyzja nacjonalizacyjnastwierdzenie nieważnościlegitymacja procesowalikwidatorKodeks spółek handlowychKodeks postępowania administracyjnego

Sprawa dotyczyła skargi Fabryki [...] sp. j. w likwidacji na decyzję Ministra Gospodarki, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych z 1948 r. i 1950 r. dotyczących przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa. Spółka twierdziła, że likwidator miał legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, argumentując, że jest to niezbędne do ustalenia majątku spółki i dochodzenia wierzytelności. Minister Gospodarki oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali jednak, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności stanowi "nowy interes" spółki, wykraczający poza ustawowe czynności likwidacyjne określone w Kodeksie spółek handlowych (art. 77 § 1 Ksh). Sąd podkreślił, że celem likwidacji jest spieniężenie majątku i zakończenie bieżących interesów, a nie inicjowanie nowych postępowań, zwłaszcza gdy mogą one być postrzegane jako działanie w interesie spadkobierców byłych wspólników, a nie samej spółki. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o braku legitymacji likwidatora.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Określenie zakresu uprawnień likwidatora spółki w likwidacji w kontekście możliwości inicjowania postępowań nadzorczych dotyczących przeszłych decyzji administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych. Interpretacja przepisów Ksh może być różna w zależności od kontekstu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy likwidator spółki jawnej w likwidacji posiada legitymację prawną do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych dotyczących przedsiębiorstwa spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, likwidator nie posiada takiej legitymacji, ponieważ złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności stanowi "nowy interes" spółki, który wykracza poza zakres czynności likwidacyjnych określonych w Kodeksie spółek handlowych.

Uzasadnienie

Czynności likwidacyjne obejmują zakończenie bieżących interesów, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku. Inicjowanie nowego postępowania nadzorczego w celu stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnych nie mieści się w tych kategoriach i nie jest niezbędne do zakończenia spraw w toku.

Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych złożony przez likwidatora spółki jawnej działał w interesie spółki, czy też spadkobierców byłych wspólników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wniosek ten działał w interesie spadkobierców byłych wspólników, a nie w interesie samej likwidowanej spółki.

Uzasadnienie

Argumentacja likwidatora dotycząca kwestionowania własności nieruchomości wskazywała na działanie na rzecz spadkobierców, a nie na rzecz spółki, której celem jest likwidacja majątku, a nie jego odzyskiwanie w taki sposób.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Gospodarki o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń nacjonalizacyjnych.

Przepisy (9)

Główne

Kpa art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku, gdy wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne z innych przyczyn.

Ksh art. 77 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Określa zakres czynności likwidacyjnych: zakończenie bieżących interesów, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań, upłynnienie majątku. Nowe interesy tylko w celu ukończenia spraw w toku.

Ksh art. 78 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Likwidatorzy mają prawo prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania w granicach kompetencji określonych w art. 77 § 1 Ksh.

Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej

Podstawa prawna nacjonalizacji przedsiębiorstw.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Ksh art. 80

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy oceny dowodów przez organ.

Ksh art. 81

Kodeks spółek handlowych

Spółka jawna może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania.

Ksh art. 82

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy podziału pozostałego majątku spółki.

u.krs art. 14

Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym

Podmiot nie może powoływać się wobec osób trzecich na dane nie wpisane do KRS lub wykreślone.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Likwidator spółki w likwidacji nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych, gdyż czynność ta wykracza poza zakres czynności likwidacyjnych i stanowi "nowy interes" spółki. • Działanie likwidatora w tej sprawie było w istocie działaniem w interesie spadkobierców byłych wspólników, a nie w interesie likwidowanej spółki.

Odrzucone argumenty

Likwidator posiada legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, gdyż jest to niezbędne do ustalenia majątku spółki i dochodzenia wierzytelności wobec Skarbu Państwa. • Naruszenie przepisów Kodeksu spółek handlowych poprzez przyjęcie, że mienie Spółki jawnej było jednocześnie mieniem wspólników. • Naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie własności nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

"wystąpienie likwidatora z wnioskiem nieważnościowym w postępowaniu administracyjnym nie mieści się w ustawowej, zawartej w art. 77 Kodeksu spółek handlowych – zwanego dalej "Ksh", definicji czynności likwidacyjnych" • "wnioskowanie o wszczęcie postępowania nadzorczego nie jest czynnością mającą na celu zakończenie interesów bieżących spółki" • "złożenie przez likwidatora M.S. w imieniu skarżącej Spółki, wniosku o stwierdzenie nieważności wskazanych wyżej orzeczeń [...] należało zakwalifikować jako podjęcie przez likwidatora nowego interesu, niepowiązanego z będącą w toku sprawą tej Spółki."

Skład orzekający

Tomasz Szmydt

przewodniczący

Agnieszka Miernik

sędzia

Przemysław Żmich

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie zakresu uprawnień likwidatora spółki w likwidacji w kontekście możliwości inicjowania postępowań nadzorczych dotyczących przeszłych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w likwidacji i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych. Interpretacja przepisów Ksh może być różna w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznej nacjonalizacji i złożonych kwestii prawnych związanych z uprawnieniami likwidatora spółki. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie handlowym i administracyjnym.

“Czy likwidator spółki może kwestionować historyczną nacjonalizację? Sąd rozstrzyga o granicach jego uprawnień.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst