I SA/WA 2734/19

I SA/Wa 2734/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Dariusz Pirogowicz
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 505/22 - Wyrok NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art 134, 159, 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia (...) października 2019 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z (...) października 2019 r., nr (...) Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku H. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z (...) września 2019 r., nr (...) odmawiającym wstrzymania wykonania decyzji Wojewody (...) z (...) listopada 2017 r., nr (...) utrzymującej w mocy decyzję Starosty (...) z (...) września 2017 r., nr (...) orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że postanowieniem z [...] września 2019 r., Minister Inwestycji i Rozwoju odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody (...) z (...) listopada 2017 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty (...) z (...) września 2017 r. orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej współwłasność W. L. w (...) części i H. S. w (...) części, położonej w obrębie (...), gmina (...), poprzez udzielenie zezwolenia [...] S.A. w (...) na założenie i przeprowadzenie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia [...] kV (...) – (...) wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działce nr (...), arkusz mapy [...], w obrębie (...)
Pismem z [...] października 2019 r. H. S. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem.
Po rozpatrzeniu wniosku oraz zbadaniu akt sprawy Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie zaś do art. 144 kpa do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Wskazane wyżej przepisy obligują organ rozpatrujący środek odwoławczy (w niniejszej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) do badania w pierwszej kolejności dopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Minister wyjaśnił, że niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przede wszystkim przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Zatem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem od którego przepisy kpa nie przewidują środka zaskarżenia jest niedopuszczalny.
Stosownie do zasady wyrażonej w art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie może być wniesione jedynie na postanowienia enumeratywnie wymienione w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli przepis będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji nie przewiduje zażalenia w stosunku do danego postanowienia, to środek ten nie przysługuje.
Minister wskazał, że zgodnie z art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie (art. 159 § 2 Kpa).
Zatem, a contrario, z treści art. 159 § 2 kpa wynika, że na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zażalenie nie przysługuje. Postanowienie to jest więc niezaskarżalne. Zatem nie można przyjąć, że w przypadku, gdy postanowienie takie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze będzie ono podlegało zaskarżeniu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Różnicowanie bowiem możliwości zaskarżenia tego postanowienia w zależności od organu, który je wydał jest niedopuszczalne (wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1794/11). Jednakże do tego rodzaju niezaskarżalnych postanowień wydanych przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze zastosowanie ma art. 142 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, a więc strona może je zaskarżyć we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionym od decyzji merytorycznej tych organów.
Przenosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Minister wyjaśnił, że w kontrolowanej sprawie ma miejsce przypadek przedmiotowej niedopuszczalności środka zaskarżenia w związku z tym, że przepisy prawa nie przewidywały możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem odmawiającym wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem organu taka sytuacja obliguje go do wydania, na podstawie art. 134 kpa w zw. 127 § 3 kpa i art. 144 kpa postanowienia o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] września 2019 r.
Skargę na postanowienie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z (...) października 2019 r. złożyła H. S.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 142 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, poprzez niezastosowanie przepisu i błędne uznanie, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy był niedopuszczalny, podczas gdy skarżąca uprawniona była do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym została pouczona w zaskarżonym postanowieniu z [...] września 2019 r.;
II. art. 156 § 1 kpa, poprzez błędne uznanie, że decyzja nie została obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 kpa, podczas gdy na tego rodzaju wadę wskazuje przedłożony w toku sprawy stan faktyczny i prawny.
Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o
1. zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, że wniesiony wniosek jest dopuszczalny, ewentualnie
2. uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie
3. uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzuty rozwinęła w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Postanowienie z (...) września 2019 r. od którego skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zostało wydane na podstawie art. 159 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1. Przy czym, stosownie do § 2 tego przepisu, na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że treść art. 159 § 2 kpa oznacza, że - a contrario - na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zażalenie nie przysługuje (wyrok NSA z 17 maja 2002 r., sygn. akt IV SA 2210/00). Postanowienie to jest więc niezaskarżalne odrębnym środkiem zaskarżenia, zaś jego kwestionowanie może być rozpatrzone dopiero w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) od decyzji merytorycznej - zgodnie z art. 142 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa. Wobec powyższego zarzut naruszenia powyższych przepisów jest chybiony.
Jak wyżej zaznaczono postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności (art. 159 § 1 kpa) nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Także w doktrynie jest przyjmowany pogląd o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji wydane na podstawie art. 159 § 1 kpa (zob. M. J., Komentarz aktualizowany do art. 159 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., teza 3; A. M., w: G. Ł., C. M., A. M., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, t. II, s. 387; R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 1101).
Wbrew twierdzeniom skargi skarżąca w postanowieniu z [...] września 2019 r. została prawidłowo pouczona, że postanowienie to jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.
Skoro skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy na postanowienie, które jest niezaskarżalne, to prawidłowo Minister wydał postanowienie na podstawie art. 134 kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zważyć należy, że art. 134 kpa nie wskazuje warunków, jakie decydują o dopuszczalności środka odwoławczego. Niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku możliwości wniesienia środka odwoławczego. Przesłanka podmiotowa oznacza złożenie środka odwoławczego przez podmiot nie mający do tego legitymacji. Przepis art. 134 kpa obliguje organ przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, m.in. do zbadania wniesionego środka odwoławczego pod kątem jego dopuszczalności. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie, ponieważ nie wszystkie czynności organu podlegają zaskarżeniu.
Odnosząc te przepisy do niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowo Minister uznał, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy od postanowienia z (...) września 2019 r. jest niedopuszczalny (niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych), gdyż postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji wydane na podstawie art. 159 § 1 kpa nie podlega zaskarżeniu.
Niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 kpa, bowiem organ wydając zaskarżone postanowienie przepisu tego nie stosował. Natomiast ocena, czy kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja była obarczona wadami wskazanymi w tym przepisie będzie możliwa w odrębnym postępowaniu.
Mając na względzie wszystkie wyżej przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art.119 pkt 3 ppsa.