Orzeczenie · 2024-02-13

I SA/Wa 2581/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-02-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
IPNweteranigrobyewidencjaprawo administracyjneuchwała sąduhistoriapamięć narodowa

Skarżąca A. D. wniosła o wpisanie do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski grobu jej dziadka, W. B., który brał udział w wojnie obronnej 1939 r. i był więźniem obozów. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej odmówił wpisu, wskazując na negatywne przesłanki wynikające z dalszej części życiorysu W. B., mimo że ustawa o grobach weteranów nie przewiduje takich kryteriów. Kolegium IPN utrzymało w mocy decyzję Prezesa, powołując się na ogólne cele ustawy i przepisy o IPN, sugerując, że działalność powinna być oceniana jednoznacznie pozytywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że ustawa o grobach weteranów nie zawiera przepisów proceduralnych Kodeksu postępowania administracyjnego, ale jednocześnie nie przewiduje negatywnych przesłanek do wpisu do ewidencji. Jedyną negatywną podstawą jest sytuacja, gdy grób stanowi grób wojenny w rozumieniu innej ustawy. Sąd stwierdził, że Prezes IPN nie miał podstaw do badania innych okoliczności życiorysu zmarłego ani do powoływania się na przepisy ustawy o IPN. W związku z tym, uchylono zaskarżoną czynność oraz poprzedzającą ją informację Prezesa IPN, zobowiązując Prezesa IPN do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem, że brak jest przesłanek negatywnych do wpisu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, w szczególności brak możliwości stosowania negatywnych przesłanek życiorysowych przez Prezesa IPN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw związanych z wpisem do ewidencji grobów weteranów i interpretacją ustawy o grobach weteranów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Prezes IPN, rozpatrując wniosek o wpisanie grobu do ewidencji grobów weteranów, może odmówić wpisu na podstawie negatywnych przesłanek życiorysowych, które nie są wprost określone w ustawie o grobach weteranów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Prezes IPN nie może odmówić wpisu na podstawie negatywnych przesłanek życiorysowych, które nie są wprost określone w ustawie. Ustawa przewiduje jedynie pozytywne przesłanki do wpisu oraz jedną negatywną przesłankę dotyczącą grobów wojennych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o grobach weteranów nie zawiera negatywnych przesłanek życiorysowych, które pozwalałyby na odmowę wpisu. Jedyną negatywną przesłanką jest sytuacja, gdy grób stanowi grób wojenny w rozumieniu innej ustawy. Prezes IPN nie ma podstaw do badania innych okoliczności życiorysu zmarłego ani do powoływania się na przepisy ustawy o IPN.

Czy Prezes IPN może powoływać się na przepisy ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu przy rozpatrywaniu wniosku o wpis grobu do ewidencji grobów weteranów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa o grobach weteranów nie nawiązuje do przepisów ustawy o IPN, dlatego Prezes IPN nie może powoływać się na te przepisy ani na szeroką, nieokreśloną normatywnie argumentację ideologiczną.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ustawa o grobach weteranów nie zawiera żadnych odesłań do ustawy o IPN, co czyni argumentację Kolegium IPN opartą na tych przepisach nieuzasadnioną normatywnie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną czynność Kolegium IPN oraz informację Prezesa IPN z dnia 20 września 2022 r. o odmowie wpisania grobu do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżoną czynność na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych odmowy dokonania wnioskowanego wpisu.

u.g.w. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski

Sąd wskazał, że Prezes IPN bada wyłącznie pozytywne przesłanki określone w art. 2 ust. 1 ustawy, a jedyną negatywną przesłanką jest sytuacja, gdy grób stanowi grób wojenny w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych.

u.g.w. art. 3 § 8

Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski

Zgodnie z tym przepisem, Prezes IPN bada wyłącznie kwestię spełniania przez dany grób przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 i 2 ustawy.

Pomocnicze

u.IPN art. 1 § 6

Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Kolegium IPN błędnie powołało się na ten przepis, łącząc zadania Prezesa IPN wynikające z ustawy o grobach weteranów z celami ustawy o IPN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o grobach weteranów nie zawiera negatywnych przesłanek życiorysowych pozwalających na odmowę wpisu. • Prezes IPN nie ma podstaw do badania innych okoliczności życiorysu zmarłego niż te określone w ustawie. • Ustawa o grobach weteranów nie nawiązuje do przepisów ustawy o IPN, co wyklucza powoływanie się na nie przez Kolegium IPN.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 19 Konstytucji RP (nieuzasadniony).

Godne uwagi sformułowania

ustawa nie określa żadnych przesłanek negatywnych • jedyną określoną w ustawie negatywną podstawą do odmowy wpisu grobu do ww ewidencji • nie ma podstaw do badania żadnych innych okoliczności dotyczących życiorysu zmarłego • posłużenie się przez Kolegium IPN niedookreślonym normatywnie odesłaniem do ww aktu prawnego czy posługiwanie się szerszą, 'ideologiczną' acz nigdzie nieokreśloną ani niezdefiniowaną argumentacją, nie znajduje normatywnego uzasadnienia.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Jolanta Dargas

członek

Magdalena Durzyńska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, w szczególności brak możliwości stosowania negatywnych przesłanek życiorysowych przez Prezesa IPN."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw związanych z wpisem do ewidencji grobów weteranów i interpretacją ustawy o grobach weteranów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii pamięci narodowej i honorowania weteranów, a także interpretacji przepisów prawa administracyjnego przez pryzmat celów ustawy i konstytucyjnych zasad. Pokazuje, jak sądy weryfikują działania organów administracji w sprawach o znaczeniu symbolicznym.

Czy IPN może odmawiać wpisu grobu weterana do ewidencji z powodu "negatywnych" faktów z życia? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst