Orzeczenie · 2021-05-14

I SA/Wa 2552/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2021-05-14
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościuwłaszczenieprawo użytkowania wieczystegoPolskie Koleje PaństwoweSkarb Państwaposiadaniekomercjalizacja przedsiębiorstw państwowychsądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. (P. S.A.) na decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w B. Skarżąca spółka domagała się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", argumentując, że posiadała grunt w dniu 5 grudnia 1990 r. i był on zajęty pod infrastrukturę kolejową. Minister Rozwoju oraz Wojewoda uznali, że spółka nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy, w szczególności nie udowodniono posiadania gruntu w wymaganej dacie, a także, że grunt stanowił własność Skarbu Państwa i był zarządzany przez inne podmioty (Agencję Nieruchomości Rolnych). Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, podzielił stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że warunki określone w art. 34 ustawy muszą być spełnione łącznie, a kluczowe jest wykazanie faktycznego, wyłącznego posiadania gruntu przez P. w dniu 5 grudnia 1990 r. W ocenie Sądu, przedstawione przez spółkę dowody, takie jak wykaz środków trwałych (sieci trakcyjnej, linii kolejowej), potwierdzały jedynie posiadanie infrastruktury, a nie całego gruntu. Ponadto, dokumenty wskazywały, że grunt w kluczowych okresach należał do Skarbu Państwa i był zarządzany przez Agencję Nieruchomości Rolnych, co wykluczało wyłączne posiadanie przez P. Sąd stwierdził, że spółka nie sprostała ciężarowi dowodu w zakresie wykazania posiadania, co skutkowało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwa państwowe na podstawie ustawy o komercjalizacji, zwłaszcza w kontekście wykazania posiadania gruntu i praw osób trzecich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i uwłaszczeniem gruntów, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i dowodowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przedsiębiorstwo państwowe (obecnie spółka) może nabyć z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego gruntu, jeśli nie wykazało jego wyłącznego posiadania w dniu 5 grudnia 1990 r. i gdy grunt ten stanowił własność Skarbu Państwa zarządzaną przez inny podmiot?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji wymaga wykazania łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym wyłącznego posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo w dniu 5 grudnia 1990 r. Brak wykazania tej przesłanki uniemożliwia uwłaszczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka P. nie wykazała wyłącznego posiadania spornego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., ponieważ grunt ten należał do majątku innego przedsiębiorstwa państwowego, a następnie został przekazany Agencji Nieruchomości Rolnych. Posiadanie infrastruktury kolejowej na gruncie nie jest równoznaczne z posiadaniem samego gruntu.

Jaki jest zakres obowiązku organu administracji publicznej w zakresie zbierania dowodów w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, ale ciężar udowodnienia faktów uzasadniających wniosek spoczywa na stronie wnioskującej. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na potwierdzenie twierdzeń strony, zwłaszcza gdy strona sama nie przedstawia wystarczających dowodów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć organ musi działać zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, to strona wnioskująca o uwłaszczenie ma obowiązek przedstawić dowody potwierdzające spełnienie przesłanek z art. 34 ustawy. Brak takich dowodów ze strony spółki P. skutkował oddaleniem wniosku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Ministra Rozwoju w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.

Przepisy (13)

Główne

ustawa o komercjalizacji art. 34 § 1

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Przepis ten stanowi podstawę do nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe gruntów będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w jego posiadaniu, pod warunkiem braku dokumentów o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

ustawa o komercjalizacji art. 34 § 3

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Przepis ten reguluje nabycie własności budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie.

ustawa o komercjalizacji art. 34 § 4

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Przepis ten stanowi, że nabycie praw nie może naruszać praw osób trzecich.

ustawa o komercjalizacji art. 35

Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"

Kpa art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten określa możliwość utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa.

ustawa covidowa art. 15 zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna do orzekania na posiedzeniu niejawnym w związku z pandemią.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadania samoistnego i zależnego.

u.t.k. art. 4 § 1 i 8

Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym

Definicja infrastruktury kolejowej.

Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa

rozporządzenie art. 2 § 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach

Określa rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie gruntu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Grunt stanowił własność Skarbu Państwa i był zarządzany przez Agencję Nieruchomości Rolnych, co wykluczało wyłączne posiadanie przez P. S.A. • Spółka P. S.A. nie wykazała wyłącznego posiadania gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r., co jest warunkiem koniecznym do uwłaszczenia na podstawie art. 34 ustawy o komercjalizacji. • Posiadanie infrastruktury kolejowej na gruncie nie jest równoznaczne z posiadaniem samego gruntu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 kpa) poprzez brak podjęcia działań do wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie prawa materialnego (art. 34 ust. 1, 2, 3 ustawy o komercjalizacji) poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 34 ust. 4 ustawy o komercjalizacji poprzez jego zastosowanie i uznanie braku możliwości stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z uwagi na prawa osób trzecich.

Godne uwagi sformułowania

"warunki o jakich mowa w art. 34 ustawy o komercjalizacji muszą być spełnione łącznie" • "posiadanie P. o jakim mowa w art. 34 tej ustawy musi dotyczyć posiadania a więc faktycznego władania całą nieruchomością" • "nie mogła być jednocześnie w posiadaniu P. nawet gdyby P. posiadało jakiekolwiek prawo do infrastruktury trakcyjnej" • "ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne." • "poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu na którym zapada wyrok kontrola sądowa sprawowana na posiedzeniu niejawnym niczym nie różni się od kontroli na rozprawie."

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

sprawozdawca

Gabriela Nowak

przewodniczący

Monika Sawa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwa państwowe na podstawie ustawy o komercjalizacji, zwłaszcza w kontekście wykazania posiadania gruntu i praw osób trzecich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją przedsiębiorstw państwowych i uwłaszczeniem gruntów, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych i dowodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i prawie administracyjnym, ponieważ dotyczy złożonej interpretacji przepisów o uwłaszczeniu i ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym.

PKP nie uwłaszczyły się na gruncie: Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi posiadania nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst