I SA/Wa 2279/23

I SA/Wa 2279/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Marciniak
Elżbieta Lenart
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61  lit. a  par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z 21 września 2023 r. nr KOA/4517/Sr/23 po rozpatrzeniu zażalenia J. S. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z 21 lipca 2023 r. nr OPS.5210.284.2023.GP odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
J. S. 13 lipca 2023 r. wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.
Wójt Gminy [...] postanowieniem z 21 lipca 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że sprawa przyznania J. S. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności została już wcześniej ostatecznie zakończona.
J. S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznając spraw przytoczyło art. 61 § 1 kpa oraz art. 61a § 1 kpa i podkreśliło, że z treści art. 61a § 1 kpa wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadłe już rozstrzygniecie bądź gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.
SKO w [...] zaznaczyło, że w niniejszej sprawie ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z 15 marca 2023 r. nr OPS.5210.19.2023 odmówiono J. S. przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności.
J. S. występując z wnioskiem z 13 lipca 2023 r. oświadczył, że nie uległa zmianie jego sytuacja prawna mająca wpływ na ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (oświadczenie ustne, z którego sporządzono notatkę służbową). Ponadto organ I instancji samodzielnie zweryfikował w elektronicznej bazie EKSMoON, że nie zostało wydane inne orzeczenie o niepełnosprawności, niż to, które zostało przedłożone w postępowaniu zakończonym decyzją z 15 marca 2023 r.
Tym samym organ uznał, że nie jest możliwe ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz J. S., skoro wniosek z 13 lipca 2023 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie. W konsekwencji zasadnym jest wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 61a § 1 kpa. Postanowienie Wójta Gminy [...] z 21 lipca 2023 r. jest więc prawidłowe.
J. S. wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że jest ono krzywdzące.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania, w rozumieniu art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak słusznie zaznaczył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powołany przepis wprowadza dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 kpa do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalone zostało stanowisko, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest m.in. ponowne żądanie jego wszczęcia w sprawie już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Bezspornie bowiem ta sama sprawa administracyjna nie może być rozstrzygana kilka razy.
W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa muszą być oczywiste, dostrzegalne, obiektywne - których ustalenie i wskazanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa organ nie może zatem formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.
W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej odmówiły wszczęcia postępowania z wniosku J. S. z 13 lipca 2023 r. w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności wskazując, że sprawa przyznania tego świadczenia została już rozstrzygnięta merytorycznie, co oznacza że kolejne postępowanie w tej samej sprawie jest niedopuszczalne.
Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z 15 marca 2023 r. nr OPS.5210.19.2023 po rozpoznaniu wniosku z 27 grudnia 2022 r. odmówiono J. S. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Świadczenie to co do zasady jest świadczeniem ustalanym na czas nieokreślony.
Następnie J. S.13 lipca 2023 r. ponownie wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Jednocześnie, jak wynika z notatki służbowej z 13 lipca 2023 r., skarżący oświadczył, że nie ma żadnych nowych dokumentów mających wpływ na ustalenie prawa do wnioskowanego świadczenia, niż te które zostały załączone do wniosku z 27 grudnia 2022 r. Weryfikacja dokonana przez organ w elektronicznej bazie EKSMoON potwierdziła, że nie zostało wydane inne orzeczenie o niepełnosprawności, niż to, które zostało przedłożone w postępowaniu zakończonym decyzją z 15 marca 2023 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, że zarówno przedmiotowa sprawa, jak i sprawa zainicjowana wnioskiem z 27 grudnia 2022 r. są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Słusznie zatem organy administracji stwierdziły, że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa.
Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W rozpoznawanej sprawie – jak wskazano wyżej - w obu wnioskach skarżący występował o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Do wniosku z 13 lipca 2023 r. skarżący nie załączył innych dokumentów niż te, które były podstawą wydania ostatecznej decyzji z 15 marca 2023 r. Nie doszło też do zmiany stanu prawnego i niezmieniony pozostaje stan faktyczny obu spraw. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji są więc zgodne z prawem i nie można organom orzekającym zarzucić naruszenia art. 61a § 1 kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.