I SA/Wa 2050/19

I SA/Wa 2050/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz /przewodniczący/
Jolanta Dargas
Magdalena Durzyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 1805/20 - Wyrok NSA z 2022-09-29
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 3 ust. 15a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2004 nr 166 poz 1  art. 67 i  art. 68  ust. 1, 1a i 2
Rozporządzenie  Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia  społecznego (Tekst mający znaczenie dla EOG i dla Szwajcarii).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją [...] z [...] lipca 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 17 pkt 2 a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej jako kpa) w związku z art. 3 ust. 15a, art. 16 ust. 1 i 2 oraz ust. 4, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 23a ust. 4, art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm. dalej jako ustawa) oraz na podstawie art. 1 lit. i oraz lit. z, art. 67, art. 68 oraz art. 69 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30 kwietnia 2004 r., ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze. zm.), a także art. 60 ust. 3, art. 61 oraz art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) Nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z 30 października 2009 r., ze zm.) i na podstawie § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa doświadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...], znak: [...] w sprawie odmowy przyznania E. M. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki E. M., ur. [...] grudnia 2004 r. w okresie od 1 stycznia
2019 r.
Gdy chodzi o stan faktyczny organ na podstawie oświadczeń wnioskodawczyni ustalił, że od 2009r. wraz z dziećmi mieszka ona w Polsce i nie pobiera świadczeń [...] we [...],skarżąca nie pracuje w Polsce, nie odprowadza żadnych świadczeń ani do ZUS ani do KRUS a jedynie od 2012r. po zmarłym we [...] mężu pobiera z [...] rentę.
Organ przytoczył treść przywołanych wyżej przepisów w szczególności przepisów ww rozporządzeń 883/2004 oraz 987/2009 dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, i wyjaśnił, że w sytuacji skarżącej krajem pierwszeństwa jest [...]. Wyjaśnił także, że miesięczna wysokość świadczeń rodzinnych przysługujących za granicą (tj. we [...]) przekracza wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Polsce, wobec tego skarżącej nie należy się także dodatek dyferencyjny, gdyż ten należny jest wówczas gdy w kraju pierwszeństwa świadczenia z pomocy społecznej z tego samego tytułu są niższe niż te przyznawane w Polsce. W tym zakresie powołując się na treść art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy oraz art. 16 ust. 3 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1497) w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny (...) organ podał, iż w Polsce wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi odpowiednio 184,42 zł miesięcznie od listopada 2018 r. do 31 października 2019 r. oraz 215,84 zł od 1 listopada 2019 r.
Organ wskazał na treść art. 1 lit. z rozporządzenia 883/2004, wg którego "świadczenie rodzinne" oznacza wszelkie świadczenia rzeczowe lub pieniężne, które mają odpowiadać wydatkom rodziny, z wyłączeniem zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych oraz specjalnych świadczeń porodowych i świadczeń adopcyjnych wspomnianych w załączniku I. Przywołał przy tym orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE (TSUE) z dnia 8 maja 2014 r. (C-347/12 - Wiering) i wyjaśnił, że we [...] świadczeniem o podobnym charakterze do wnioskowanego jest specjalny zasiłek dla niepełnosprawnych dzieci (allocation d'éducation de l'enfant handicapé, AEEH) wynoszący 131,81 EUR, co daje równowartość 564,26 zł i przekracza wysokość świadczeń możliwych do przyznania w Polsce. (Wskazano tu na decyzję Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego H3 z dnia [...] października 2009 r. dotyczącą daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Kurs wymiany, zgodnie z tą decyzją oznacza - w przypadku gdy zgodnie z krajowymi przepisami, dla celów ustalenia wysokości świadczenia instytucja bierze pod uwagę jedną kwotę - kurs wymiany opublikowany dla pierwszego dnia miesiąca bezpośrednio poprzedzający miesiąc, w którym przepis musi być zastosowany).
Wobec tego organ uznał, że zgodnie z art. 23a ustawy od 1 stycznia 2019 r. dla skarżącej zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z uwagi na to, że od 2012 r. do chwili obecnej ma prawo do renty po zmarłym mężu, które wypłaca jej właściwa instytucja [...]. W konsekwencji uznał, że na podstawie art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w Polsce skarżącej mógłby przysługiwać jedynie dodatek dyferencyjny ale tylko w sytuacji gdyby wysokość świadczenia rodzinnego przysługującego w Polsce była wyższa od odpowiedniego świadczenia przysługującego we [...], co nie ma miejsca.
W skardze na ww decyzję ministra skarżąca podniosła, że od 2009 r. mieszka w Polsce, wcześniej wraz z mężem K. M. oraz dwójką dzieci tj. synem G. M. oraz córką E. M. rodzina mieszkała we [...]. Podała, że jej mąż służył w [...], w związku z czym na siebie i dzieci pobiera po nim rentę z [...] oraz że w czasie gdy tam mieszkała pobierała świadczenie zbliżone do zasiłku pielęgnacyjnego tj. allocation d'éducation de l'enfant handicapé, AEEH ale że aktualnie go nie pobiera. Do akt dołączyła także e-mail z [...] instytucji potwierdzający, że skarżąca nie pobiera aktualnie żadnych świadczeń. W skardze skarżaca zarzuciła, że organ nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy, niezasadnie przyjął, iż wnioskowane świadczenie zależy od dochodu oraz że niezasadnie przyjął, iż skarżaca pobiera wyższe świadczenie z [...] a zatem nie należy się jej dodatek dyferencyjny. Podniosła, że wielokrotnie zwracała sie we [...] o świadczenia pielegnacyjne ale że spotkała się z odmową. Skarżaca wniosła o uchylenie decyzji ministra i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje :
Skarga nie jest zasadna.
Jak słusznie wskazał organ, zgodnie z art. 3 ust. 15a ustawy ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Przepisy te przewidują co do zasady zakaz kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym (art. 10 rozporządzenia 883/2004) a przy tym obowiązuje też zasada, że wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004 w przypadkach, w których na podstawie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny - zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na podstawie miejsca zamieszkania. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.
Skoro skarżąca na siebie i dzieci pobiera we [...] rentę po mężu i jest to jedyny kraj, w którym dla tej rodziny wypłacane są jakiekolwiek świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego (bo skarżąca nie podjęła jakiejkolwiek pracy w innym kraju członkowskim) – to zastosowanie znajdzie, jak zasadnie przyjął organ, art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 odwołujący się do art. 68 ust. 1 lit. a - określającego jako właściwe w drugiej kolejności (po kraju zatrudnienia) ustawodawstwo tego kraju, w którym pobierana jest emerytura lub renta.
Organ prawidłowo zastosował ww przepisy. Jeśli zgodnie z art. 67 rozporządzenia 883/2004, w instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, złożony zostaje wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych, ale nie z tytułu prawa pierwszeństwa wynikającego z przepisów art. 68 ust. 1 i 2 tego artykułu, to instytucja ta niezwłocznie przekazuje taki wniosek instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, informuje zainteresowanego i, bez uszczerbku dla przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących tymczasowego przyznawania świadczeń, zapewnia, jeżeli to konieczne, dodatek dyferencyjny (co w tej sprawie nie występuje z uwagi na różnice w wysokości świadczeń obu krajów). Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie z tytułu pierwszeństwa, rozpatruje ten wniosek, tak jak gdyby został on złożony bezpośrednio do niej, a dzień, w którym wniosek taki został złożony w pierwszej instytucji, uważa się za dzień złożenia wniosku w instytucji mającej pierwszeństwo.
Z akt sprawy wynika, iż organy zastosowały ww procedurę i wniosek skarżącej został przekazany do właściwego organu we [...], a niniejsza decyzja odmowna stanowi wyraz braku podstaw do wypłaty tego świadczenia w Polsce z uwagi na pierwszeństwo ustawodawstwa innego państwa członkowskiego i brak podstaw do wypłaty dodatku dyferencyjnego – z uwagi na to, że świadczenia przyznawane wg ustawodawstwa [...] są wyższe niż wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce.
Zaskarżona decyzja została szczegółowo i rzeczowo uzasadniona. Wskazano w niej niebudzący wątpliwości stan faktyczny, przywołano wiążące przepisy prawa, porównano wysokość świadczeń występujących w obu systemach (francuskim i polskim) i zastosowano odpowiednie procedury. Wbrew zarzutom skargi, organ wydając decyzję odmowną nie powoływał się na wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z tytułu renty po mężu, nie twierdził także, że skarżąca pobiera dodatek pielęgnacyjny czy też odpowiadające mu inne świadczenie we [...]. Twierdzeń odnośnie do braku uprawnień w określonym przez organ kraju pierwszeństwa skarżąca nie udowodniła, nie złożyła w szczególności żadnego dokumentu, który potwierdzałby brak podstaw prawnych do pobierania ww świadczenia z [...]. E-mail załączony do akt ( k. 21-23 ) świadczy jedynie o niepobieraniu świadczenia a nie o braku prawa do jego pobierania.
Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).