I SA/Wa 2037/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Podstawą prawną było art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Sąd uznał, że choć nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i nie stanowiła własności gminy w dniu 31 grudnia 1998 r., to organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający przesłanki władztwa publicznoprawnego nad tą nieruchomością. Sąd podkreślił, że dla spełnienia tej przesłanki kluczowe jest wykonywanie faktycznych czynności związanych z utrzymaniem, naprawą czy remontem drogi, a nie tylko posiadanie gruntu. Organy oparły się głównie na oświadczeniach świadków i Wójta, które zdaniem sądu były niewystarczające i niepoparte innymi dowodami, zwłaszcza w kontekście braku odszkodowania dla byłych właścicieli. Sąd nakazał uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wykazania władztwa publicznoprawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykazanie przesłanki władztwa publicznoprawnego w sprawach o nabycie nieruchomości z mocy prawa pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną.
Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 1 stycznia 1999 r. oraz specyfiki spraw o nabycie nieruchomości pod drogi publiczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., nabyła z mocy prawa prawo własności ta jednostka, jeśli nie wykazano wystarczająco władztwa publicznoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie z mocy prawa nie następuje, jeśli nie zostanie wykazana przesłanka władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i nie była własnością gminy, to organy nie wykazały wystarczająco faktycznego władztwa publicznoprawnego (utrzymywanie, remonty drogi), opierając się na niewystarczających dowodach, co narusza konstytucyjne prawo własności.
Jakie dowody są wystarczające do wykazania przesłanki władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną w rozumieniu art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wystarczające są dowody dokumentujące faktyczne czynności związane z utrzymaniem, naprawą, remontem czy zarządzaniem drogą publiczną, a nie tylko oświadczenia czy dokumenty wskazujące na samo istnienie drogi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że oświadczenia świadków i organów, które nie są poparte innymi dowodami dokumentującymi bieżące czynności zarządcy drogi, są niewystarczające do wykazania władztwa publicznoprawnego, zwłaszcza w kontekście wywłaszczenia bez odszkodowania.
Przepisy (20)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości pozostające we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Kluczowe są przesłanki zajęcia pod drogę publiczną i władania przez podmiot publiczny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji, jeśli narusza prawo materialne lub procesowe.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty, jeśli pozwala na to zebrany materiał dowodowy.
p.p.s.a. art. 200 § par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem.
p.p.s.a. art. 76 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc dowodowa dokumentów urzędowych.
p.p.s.a. art. 80
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady oceny materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada legalizmu.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dopuszczalność wszelkich środków dowodowych.
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 2 § ust. 1 pkt 1-4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Kategorie dróg publicznych.
u.d.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Tryb zaliczania dróg do kategorii dróg publicznych.
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 103 § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Potwierdzenie statusu drogi gminnej z dniem 1 stycznia 1999 r.
Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia [...] marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez organy administracji przesłanki władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. • Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie zajęcia nieruchomości pod drogę. • Mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi dowód na zajęcie działki pod pas drogowy.
Godne uwagi sformułowania
nieruchomości zajęte pod drogi publiczne • władanie tym gruntem w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego • wykonywały faktyczne czynności, takie jak np. utrzymywanie nawierzchni, naprawa, remont, odśnieżanie itp. związane z szeroko rozumianym zarządzaniem drogą publiczną • Konstytucyjnie chronione prawo własności nie może być wykładane rozszerzająco.
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
członek
Łukasz Trochym
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanki władztwa publicznoprawnego w sprawach o nabycie nieruchomości z mocy prawa pod drogi publiczne na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego sprzed 1 stycznia 1999 r. oraz specyfiki spraw o nabycie nieruchomości pod drogi publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia własności nieruchomości pod drogi publiczne, które ma istotne implikacje dla właścicieli prywatnych i samorządów, a także porusza kwestię ochrony prawa własności.
“Czy gmina może przejąć Twoją ziemię pod drogę bez odszkodowania? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.