I SA/Wa 1785/22

I SA/Wa 1785/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Gabriela Nowak /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1285/23 - Wyrok NSA z 2025-02-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 5 maja 2022 r. nr KOA/3486/Pd/20 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2022 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium", "organ") na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia J.M. (dalej: "skarżący") na postanowienie Burmistrza Gminy [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie wstępnego projektu podziału nieruchomości, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 15 czerwca 2020 r. (data nadania 24 czerwca 2020 r.) Burmistrz Gminy [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...], w związku z realizacją celu publicznego związanego z wydzieleniem gruntu pod drogę gminną, ulicę [...], zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Burmistrz Gminy [...] pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału ww. nieruchomości, wykazany w załączniku mapowym stanowiącym integralną część postanowienia. J.M. został pouczony o możliwości wniesienia zażalenia na ww. postanowienie, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Postanowienie zostało nadane w dniu [...] lipca 2020 r. (data stempla pocztowego).
Pismem z 5 sierpnia 2020 r. Burmistrz Gminy [...] (na podstawie art. 9 k.p.a.) poinformował J.M., że przesyłki zawierające zawiadomienie z [...] czerwca 2020 r. oraz postanowienie z [...] lipca 2020 r. zostały niepodjęte. Wskazał, że zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) (...)." Jak stanowi zaś art. 44 § 2 k.p.a. "Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata." Z kolei według § 3 "W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Jak stanowi zaś z art. 44 § 4 k.p.a. "Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy." Powołując się na art. 11 k.p.a. Burmistrz Gminy [...] przesłał J.M. kopie ww. dwóch pism, wcześniej niepodjętych we właściwym trybie.
Pismem z 21 sierpnia 2020 r. skierowanym do Burmistrza Gminy [...], skarżący "zastrzegł sobie prawo do niewyrażenia zgody na podział jego nieruchomości" oraz poinformował, że prowadzone są czynności sprawdzające terminowość i rzetelność dostarczania korespondencji przez Pocztę Polską.
Pismem z 18 września 2020 r. Poczta Polska S.A. wyjaśniła, że zapisy w systemie informatycznym wskazują, że dwie przesyłki zostały zwrócone do nadawcy, tj.: 1) przesyłka nr [...] (I awizo [...] czerwca 2020 r., II awizo [...] lipca 2020 r., zwrot do nadawcy [...] lipca 2020 r.); 2) przesyłka nr [...] (I awizo [...] lipca 2020 r., II awizo [...] lipca 2020 r., zwrot do nadawcy [...] sierpnia 2020 r.).
Pismem z 13 października 2020 r. J.M. wniósł zażalenie na postanowienie z [...] lipca 2020 r. w przedmiocie wstępnego podziału nieruchomości. Zażalenie zostało nadane w dniu [...] października 2020 r. (data stempla pocztowego).
Przekazując stanowisko w sprawie (na żądanie Kolegium z [...] sierpnia 2021 r.), Burmistrz – w piśmie z 24 sierpnia 2021 r. - wyjaśnił, że postanowienie z [...] lipca 2020 r. zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Jak wskazał Burmistrz pierwsze awizo nastąpiło w dniu [...] lipca 2020 r., drugie awizo w dniu [...] lipca 2020 r., zaś zwrot do nadawcy, z uwagi na niepodjęcie w terminie, nastąpił w dniu [...] sierpnia 2020 r. (daty wskazane na kopii potwierdzenia odbioru przesyłki o nr ([...]).
Powołanym na wstępie postanowieniem z [...] maja 2022 r. Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ podniósł, że przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wstępne jednoznacznie wskazuje, że zażalenie złożone przez J.M. zostało wniesione po upływie ustawowego terminu 7 dni wskazanego w pouczeniu postanowienia, przewidzianego do wniesienia zażalenia. Zdaniem organu termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu [...] sierpnia 2020 r., natomiast zażalenie złożono w dniu [...] października 2020 r. Zatem, jak wynika z powyższego, zażalenie w niniejszej sprawie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. do jego wniesienia. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 58 § 2 możliwość zwrócenia się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium wskazało, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, z których wynika, iż strona nie otrzymała awiza, jak również wyjaśnienia strony wskazujące na to, że strona ma wiedzę, że składa zażalenie z uchybieniem terminu. Jak wskazało Kolegium w żadnym jednak z dokumentów nie wniesiono o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Kolegium stwierdziło, że terminy do wnoszenia zażalenia są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, są terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Zatem, biorąc pod uwagę powyższe Kolegium podkreśliło, że wniesienie zażalenia po terminie w sytuacji, gdy wnoszący zażalenie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 58 § 2), tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, powoduje skutek procesowy w postaci wydania przez organ odwoławczy postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego.
Skargę na postanowienie Kolegium z [...] maja 2022 r. wniósł J.M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia bez uprzedniego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, który został zawarty w treści zażalenia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pomimo podwójnej awizacji przesyłka nie została odebrana przez adresata. Wskazał, że przesyłki urzędowe odbiera na bieżąco, próbował wyjaśnić sprawę w Poczcie Polskiej, składając reklamację, która nie została uwzględniona. Poczta Polska wprawdzie nie przyznała się do nieprawidłowości w doręczeniu, ale nie zaprzeczyła twierdzeniom, że listonosz obsługujący rewir, w którym doręczano przesyłki, nie wykonywał swojej pracy rzetelnie i nie wrzucał do skrzynek druków awizo. W ocenie skarżącego, w takiej sytuacji, wątpliwości co do doręczenia powinny być zinterpretowane na jego korzyść.
Dalej skarżący wskazał, że organ administracyjny stosując zasadę, że organy administracji podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, powinien potraktować zażalenie także jako wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, a gdy miał co do tego wątpliwości, powinien wezwać skarżącego do wskazania, czy składa taki wniosek.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu - zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] maja 2022 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Burmistrza Gminy [...] z [...] lipca 2020 r. opiniującego pozytywnie wstępny podział nieruchomości położonej w miejscowości [...] gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...].
Podstawę prawną zaskarżonego w sprawie postanowienia Kolegium stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wskazany przepis na podstawie art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do zażaleń (albowiem zgodnie z jego treścią, w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań).
Przytoczony art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesiony środek zaskarżenia (odwołanie, zażalenie) jest dopuszczalny oraz, czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w art. 134 k.p.a.
Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy postanowienie Burmistrza Gminy [...] z [...] lipca 2020 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone oraz czy zażalenie skarżącego na ww. postanowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Podzielić należy stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie ustawowy siedmiodniowy termin nie został dotrzymany przez stronę wnoszącą zażalenie, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o stwierdzeniu uchybienia terminu w trybie art. 134 k.p.a.
I tak, z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kwestionowane postanowienie Burmistrza Gminy [...] zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego z art. 44 § 4 k.p.a. - w dniu [...] lipca 2020 r. (nie, jak stwierdziło Kolegium w dniu [...] sierpnia 2020 r., aczkolwiek nie ma to wpływu na wynik sprawy). Zgodnie z tym przepisem doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Według zaś art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). Według natomiast § 3 "W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Z adnotacji dokonanej na kopercie - przesyłka nr ([...]) - zawierającej postanowienie z [...] lipca 2020 r. (co potwierdził także operator pocztowy w trakcie postępowania reklamacyjnego) wynika, że pierwsze awizo miało miejsce w dniu [...] lipca 2020 r., drugie awizo w dniu [...] lipca 2020 r., zaś zwrot do nadawcy – w dniu [...] sierpnia 2020 r. Na powyższe wskazują także adnotacje dokonane na kopercie. Biorąc pod uwagę powyższe terminy awizacji i zasady wynikające z art. 44 k.p.a. w sprawie doręczeń, należy uznać że postanowienie zostało doręczone z dniem [...] lipca 2020 r. Upływ terminu do wniesienia zażalenia nastąpił więc w dniu [...] sierpnia 2020 r. Tym samym, zażalenie na ww. postanowienia (nadane [...] października 2020 r.) zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Prawidłowo także Kolegium stwierdziło, że z treści zażalenia jak i akt sprawy (wbrew twierdzeniu skarżącego) nie wynika aby wraz z zażaleniem skarżący wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Kierując się powyżsym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.