I SA/Wa 1701/23

I SA/Wa 1701/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Lenart
Łukasz Trochym /przewodniczący sprawozdawca/
Nina Beczek
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Nina Beczek, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 22 czerwca 2023 r. nr DO-II.7610.110.2023.BK w przedmiocie odmowy nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2023 r., nr [...], Ministra Rozwoju i Technologii (dalej również jako "Minister/organ"), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] (dalej również jako "Skarżąca/[...] SA"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej również jako "Wojewoda/organ I instancji") z [...] maja 2023 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w Warszawie (dalej również jako "[...]"), prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [..] m2, nr [...] o pow. [...] m2, oznaczonych na k. m. [...] oraz działki nr [...] o pow. [...] m2, oznaczonej na k. m. [,,,], uregulowanych w księdze wieczystej nr [...].
Zaskarżona decyzja Ministra wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm.), decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w [...], prawa użytkowania wieczystego opisanych powyżej gruntów.
Pismem z [...] maja 2023 r. [...] SA złożyło odwołanie od ww. decyzji Wojewody z podnosząc, że wydana decyzja pozostaje nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ I instancji podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy oraz dokonał właściwej oceny stanu faktycznego sprawy a także ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] SA, Minister uznał, że decyzja Wojewody jest prawidłowa i z tego powodu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W pierwszej kolejności Minister Rozwoju wskazał, że zgodnie z art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Organ ustalił, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] maja 2022 r., nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), prawa własności przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. W ocenie organu oznacza to, że zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r., przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa, ponieważ zostały skomunalizowane z dniem 27 maja 1990 r., a tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej. Minister wyjaśnił przy tym, że ewentualne pozostawanie przedmiotowej nieruchomości w posiadaniu [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia skoro sporne nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Organ w uzasadnieniu decyzji podkreślił, że skoro przedmiotowe działki nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak i na dzień 27 października 2000 r., to Minister jest obowiązany utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...].
Na ww. decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło [...] SA, zaskarżając ją w całości. Decyzji zarzucono natomiast:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy;
2) art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy z dnia z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz [...] SA z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości.
Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i załatwienie sprawy zgodnie z wnioskiem Skarżącej, jak też o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm prawem przepisanych.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi stwierdziła, że na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organ był zatem zobowiązany do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak by na jego podstawie możliwe było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Tymczasem organ w swojej decyzji spoczął na samym tylko założeniu, jakoby nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak i na dzień 27 października 2000 r. W takiej sytuacji, zdaniem Skarżącej, wydana decyzja pozostaje nieprawidłowa i nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również pozwalającego na stwierdzenie, że organ dokonał właściwej oceny okoliczności stanu faktycznego oraz ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej niniejszej sprawy.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jest przepis art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm., dalej jako "ustawa"). Zgodnie z brzmieniem art. 34 ust. 1 ustawy, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (tj. z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Nabycie ww. praw nie może naruszać praw osób trzecich. Stosownie natomiast do treści art. 35 ust. 1 ustawy, nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3, potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez [...] lub [...] SA.
Cytowany powyżej przepis art. 34 ust. 1 ustawy określa zatem trzy przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest nabycie przez [...] z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów i własności znajdujących się na nim naniesień. Są to: 1) przysługiwanie Skarbowi Państwa prawa własności do gruntu; 2) posiadanie przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. tego gruntu oraz; 3) brak po stronie [...] dokumentów o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to czy Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do gruntów, które zostały objęte wnioskiem uwłaszczeniowym [...] SA.
Z ustaleń dokonanych przez organy, na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów bezspornie wynika, że Wojewoda [...] ostateczną decyzją z [...] maja 2022 r., nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę [...], na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), prawa własności przedmiotowej nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, czyli działek ewidencyjnych o uwłaszczenie których [...] SA wystąpiła. Skoro tak, to nie można twierdzić, że Skarb Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. mógł być właścicielem tego mienia. Podobnie nie był właścicielem (Skarb Państwa) spornych działek również 27 października 2000 r., czyli w dniu wejścia w życie ustawy.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, zarówno organ I instancji, jak i Minister zasadnie przyjęły, że brak było podstaw do stwierdzenia nabycia przez skarżącą spółkę powstania z mocy prawa (ex lege) prawa użytkowania wieczystego gruntów opisanych we wniosku. Jeżeli bowiem sporne grunty stały się przedmiotem prawa własności jednostki samorządu terytorialnego z dniem 27 maja 1990 r., to niezasadnie [...] SA argumentuję, że organy popełniły błąd odmawiając wydania pozytywnej dla [...] SA decyzji w niniejszej sprawie.
Przepis art. 34 ust. 1 ustawy wymaga bowiem expressis verbis, aby grunty podlegające uwłaszczeniu na rzecz [...] w dacie 5 grudnia 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa. Jedynie bowiem grunty stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być przedmiotem użytkowania wieczystego [...] SA. Prezentowany przez Skarżącą odmienny pogląd byłby zatem wprost sprzeczny z normą wyrażoną w art. 34 ust. 1 ustawy.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy przeprowadziły w niniejszej sprawie prawidłowe badanie spełnienia przesłanek uwłaszczenia. Wynik tego badania nie pozostawia natomiast wątpliwości, że zarówno 5 grudnia 1990 r., jak i 27 października 2000 r., przedmiotowe nieruchomości, oznaczone jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], nie były własnością Skarbu Państwa.
Zdaniem Sądu niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Przepis art. 7 k.p.a. statuujący zasadę prawdy obiektywnej stanowi nakaz skierowany do organu administracji państwowej zobowiązując organ do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Formułuje w ten sposób ogólną zasadę, nie precyzując jednak, o jakie konkretnie czynności chodzi. Ich zakres każdorazowo zależy od rodzaju sprawy, przesłanek wynikających z prawa materialnego, wyznaczających zakres postępowania wyjaśniającego. Formułując zarzut naruszenia tej zasady należy zatem wskazać jakie okoliczności wymagały w sprawie ustalenia i określić zaniechania, które spowodowały niedostateczne ustalenie stanu faktycznego. Kwestia prowadzonego postępowania dowodowego oraz jego wyniku, a w szczególności ustalenie kluczowych kwestii koniecznych do wydania rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że organ wprawdzie nie zgromadził dowodów na potwierdzenie istnienie pozostałych przesłanek nabycia prawa w trybie art. 34 ust. 1 ustawy, tj. posiadania przez [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. tego gruntu oraz braku po stronie [...] dokumentów o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Niemniej jednak wobec niewątpliwej okoliczności niespełnienia przesłanki własności Skarbu Państwa do gruntu, zdaniem Sądu, ustalanie spełnienia pozostałych przesłanek jest bezcelowe, ponieważ muszą być one spełnione łącznie, aby mogło dojść do uwłaszczenia w trybie art. 34 ust. 1 ustawy. Skuteczne powołanie się na naruszenie art. 7 k.p.a. może odnieść skutek jedynie w sytuacji, kiedy miałoby to wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżąca też nie wykazała takiej okoliczności. Powyższe potwierdza ugruntowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2020 roku, sygn. akt I OSK 445/19, Lex nr 3020326).
Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozstrzygnięcia organów obydwu instancji są prawidłowe, ponieważ nie naruszają obowiązującego prawa i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.