I SA/Wa 1401/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. F., M. D. i S. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] lipca 2018 r., która odmawiała stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] maja 1955 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Skarżący zarzucali rażące naruszenie prawa, w tym prowadzenie postępowania wobec osoby zmarłej oraz niezgodność celu wywłaszczenia z narodowymi planami gospodarczymi. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja wywłaszczeniowa z 1955 r. nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Sąd podkreślił, że decyzja miała charakter rzeczowy, a jej wydanie w stosunku do zmarłego właściciela ujawnionego w księdze wieczystej nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a co najwyżej może być podstawą do wznowienia postępowania. Ponadto, sąd uznał, że cele wojskowe mieściły się w kategorii narodowych planów gospodarczych, a odniesienie się do art. 28 dekretu w kwestii ustalenia ceny nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Sąd zaznaczył również, że brak kompletnych akt archiwalnych po ponad 65 latach nie może prowadzić do domniemania wadliwości decyzji, a ocena wysokości odszkodowania w postępowaniu nieważnościowym jest ograniczona do materiału dowodowego z daty wydania decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach historycznych z brakami w dokumentacji. Ustalenie, że decyzje o charakterze rzeczowym mogą być wydane mimo śmierci strony ujawnionej w księdze wieczystej. Potwierdzenie, że cele wojskowe mieściły się w ramach narodowych planów gospodarczych w rozumieniu dekretu z 1949 r.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z okresu obowiązywania dekretu z 1949 r. i jego interpretacji w kontekście przepisów k.p.a. oraz utrwalonego orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (5)
Czy decyzja wywłaszczeniowa wydana w 1955 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w kontekście prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wywłaszczeniowa miała charakter rzeczowy, a jej wydanie w stosunku do zmarłego właściciela ujawnionego w księdze wieczystej nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja wywłaszczeniowa z 1955 r. miała charakter rzeczowy, a skutek prawny przeniesienia własności następował z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie, niezależnie od tego, kto był właścicielem w chwili orzekania. Pominięcie następców prawnych zmarłego właściciela może być co najwyżej podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Czy wywłaszczenie nieruchomości na potrzeby wojska mieściło się w ramach realizacji narodowych planów gospodarczych zgodnie z dekretem z 1949 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cele wojskowe mieściły się w kategorii celów związanych z realizacją narodowych planów gospodarczych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pojęcie narodowych planów gospodarczych było szerokie i obejmowało również cele wojskowe, które były integralną częścią planowania gospodarczego w tamtym okresie. Ocena niezbędności nieruchomości miała charakter sformalizowany.
Czy odesłanie do art. 28 dekretu z 1949 r. w wezwaniu do dobrowolnego zbycia nieruchomości stanowiło rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z uchwałą 7 Sędziów NSA, takie odesłanie nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA wyrażone w uchwale I OPS 2/08, zgodnie z którym samo odesłanie do przepisu określającego sposób ustalenia ceny nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Czy brak kompletnych akt archiwalnych po ponad 65 latach od wydania decyzji wywłaszczeniowej może prowadzić do domniemania jej wadliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak akt nie może prowadzić do domniemania zajścia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że w przypadku niemożności odnalezienia akt po tak długim okresie, braki należy interpretować na korzyść pozostawienia orzeczenia w obrocie prawnym, a rażące naruszenie prawa musi być ewidentne i wynikać wprost z akt.
Czy brak wskazania podstawy prawnej w decyzji z 1955 r. stanowi o jej nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ogólnikowe lub błędne powołanie podstawy prawnej nie jest równoznaczne z wydaniem decyzji bez podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza brak przepisu umocowującego organ do działania, a nie samo błędne lub ogólnikowe wskazanie podstawy prawnej. W tym przypadku dekret z 1949 r. stanowił podstawę prawną.
Przepisy (20)
Główne
Dekret z 1949 r. art. 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Cele wojskowe mieściły się w kategorii celów związanych z realizacją narodowych planów gospodarczych.
Dekret z 1949 r. art. 5 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Podpisanie zezwolenia przez Dyrektora Generalnego za Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Dekret z 1949 r. art. 8 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Odesłanie do art. 28 dekretu w wezwaniu do dobrowolnego zbycia nieruchomości nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Dekret z 1949 r. art. 17
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 1949 r. art. 18
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Dekret z 1949 r. art. 21
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Wydanie decyzji wywłaszczeniowej w sytuacji, gdy właściciel ujawniony w księdze wieczystej nie żył, nie oznacza rażącego naruszenia prawa.
Dekret z 1949 r. art. 40 § 1
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Orzeczenie o wywłaszczeniu przenosi prawo własności z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez WSA.
Pomocnicze
Dekret z 1949 r. art. 28
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych
Podstawa do ustalenia ceny wywłaszczenia.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, w tym niedoręczenie pism lub decyzji niektórym spadkobiercom.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej art. 6 § 2
Ustawa z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej art. 7
Ustawa z dnia 21 lipca 1950 r. o 6 letnim planie rozwoju gospodarczego i budowy podstaw socjalizmu na lata 1950-1955
Konstytucja PRL art. 3 § 3
Konstytucja PRL art. 7 § 3
Konstytucja RP art. 188 § 1
Nie ma zastosowania do oceny aktów prawnych uchylonych przed 17 października 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja wywłaszczeniowa z 1955 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. • Decyzja miała charakter rzeczowy, a jej wydanie w stosunku do zmarłego właściciela ujawnionego w księdze wieczystej nie stanowi rażącego naruszenia prawa. • Cele wojskowe mieściły się w ramach narodowych planów gospodarczych. • Odesłanie do art. 28 dekretu w wezwaniu do dobrowolnego zbycia nieruchomości nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. • Brak kompletnych akt archiwalnych po ponad 65 latach nie może prowadzić do domniemania wadliwości decyzji. • Brak wskazania podstawy prawnej w decyzji z 1955 r. nie stanowi o jej nieważności.
Odrzucone argumenty
Prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego z udziałem osoby nieżyjącej. • Wydanie decyzji z [...] maja 1955 r. na rzecz nieżyjącego byłego większościowego współwłaściciela W. D. • Rażące naruszenie art. 1 dekretu w zw. z art. 21 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP z 1997 r. - niezbadanie celu wywłaszczenia. • Rażące naruszenie art. 5 ust. 1 dekretu wobec braku zgody uprawnionego organu Państwa na przeprowadzenie wywłaszczenia. • Rażące naruszenie art. 8 ust. 1 dekretu - nieustalenie ceny oraz brak jej zatwierdzenia. • Wskazane w decyzji wywłaszczeniowej kwoty są rażąco zaniżone. • Brak wskazania w zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wywłaszczenia. • Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa) przez brak wszechstronnej analizy materiału dowodowego. • Przewlekłe prowadzenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa • termin 'rażący' winien być rozumiany w sposób powszechnie przyjęty. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego 'rażący', to 'dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży' • niezachowanie się akt wywłaszczeniowych po ponad 65 latach od wydania orzeczenia nie może prowadzić do domniemania, że dany dokument nie został nigdy sporządzony. • Takie domniemanie godziłoby bowiem w zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 k.p.a. • orzeczenie o wywłaszczeniu miało w istocie charakter deklaratoryjny • nie można domniemywać zajścia przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji w przypadku braku niezbitych dowodów na ich zaistnienie.
Skład orzekający
Iwona Kosińska
przewodniczący
Joanna Skiba
sprawozdawca
Dorota Apostolidis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach historycznych z brakami w dokumentacji. Ustalenie, że decyzje o charakterze rzeczowym mogą być wydane mimo śmierci strony ujawnionej w księdze wieczystej. Potwierdzenie, że cele wojskowe mieściły się w ramach narodowych planów gospodarczych w rozumieniu dekretu z 1949 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej z okresu obowiązywania dekretu z 1949 r. i jego interpretacji w kontekście przepisów k.p.a. oraz utrwalonego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wywłaszczenia nieruchomości sprzed ponad 60 lat, co samo w sobie jest interesujące. Dodatkowo, analiza prawna dotyczy interpretacji 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście historycznych braków dokumentacyjnych i specyfiki dawnych przepisów.
“Czy decyzja sprzed 60 lat może być unieważniona z powodu braków w dokumentach? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.