I SA/Wa 1355/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2022 r., które utrzymało w mocy postanowienie SKO z dnia [...] stycznia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] września 1951 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Skarżąca zarzucała SKO naruszenie przepisów KPA, w tym art. 61a § 1, art. 28, art. 158 § 3 oraz art. 61 § 3 KPA, kwestionując zastosowanie 30-letniego terminu do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, wprowadzony nowelizacją KPA z dnia 11 sierpnia 2021 r. Podnosiła również zarzuty konstytucyjne dotyczące niezgodności art. 158 § 3 KPA z Konstytucją RP. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było wejście w życie w dniu 16 września 2021 r. nowelizacji KPA, która wprowadziła art. 158 § 3 KPA, stanowiący, że jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Sąd uznał, że niezależnie od daty zainicjowania postępowania nadzorczego, w aktualnym stanie prawnym kontynuowanie postępowania dotyczącego orzeczenia z 1951 r. nie jest możliwe. Sąd odrzucił również zarzuty konstytucyjne, wskazując, że nowelizacja miała na celu dostosowanie prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wprowadzenie stabilizacji prawnej, a przyjęte rozwiązanie spełnia zasadę proporcjonalności. Podkreślono, że przedawnienie roszczeń jest powszechnym mechanizmem prawnym, a wprowadzenie 30-letniego terminu było konieczne w realiach powszechnego negowania prawidłowości starych orzeczeń administracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r. wprowadzającej 30-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a także ocena zgodności tego przepisu z Konstytucją RP.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i postępowaniami o stwierdzenie nieważności decyzji sprzed wielu lat. Stosowanie do innych spraw może wymagać analizy kontekstu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 158 § 3 KPA, wprowadzający 30-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, może być stosowany do postępowań wszczętych przed jego wejściem w życie, ale niezakończonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowelizacja KPA z 2021 r. wprowadziła przepisy przejściowe, zgodnie z którymi do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w nowym brzmieniu, co oznacza umorzenie postępowania wszczętego po upływie 30 lat od doręczenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej KPA, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy (16 września 2021 r.), umarza się z mocy prawa. Wprowadzenie art. 158 § 3 KPA miało na celu stabilizację porządku prawnego i ochronę zasady pewności prawa.
Czy art. 158 § 3 KPA, wprowadzający 30-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odrzucił zarzuty konstytucyjne, uznając, że nowelizacja KPA, w tym art. 158 § 3 KPA, jest zgodna z Konstytucją RP, ponieważ równoważy potrzebę stabilizacji stanów prawnych z konstytucyjnymi wartościami, takimi jak zasada praworządności i pewność prawa.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił zarzuty konstytucyjne, wskazując, że nowelizacja KPA była odpowiedzią na wyrok TK z 2015 r. i miała na celu dostosowanie prawa do zasady państwa prawnego, wprowadzając ograniczenia czasowe dla stwierdzania nieważności decyzji w celu zapewnienia stabilności prawnej i ochrony zaufania obywatela do państwa. Przyjęte rozwiązanie spełnia zasadę proporcjonalności.
Czy skarżąca posiada interes prawny do zainicjowania postępowania nadzorczego w stosunku do orzeczenia z 1951 r.?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że z akt nie wynika w sposób oczywisty, czy skarżąca posiada interes prawny warunkujący zainicjowanie postępowania nadzorczego.
Uzasadnienie
Rozważania w tym zakresie stały się jednak bezprzedmiotowe w świetle przepisów nowelizacji KPA wprowadzającej 30-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.
Przepisy (27)
Główne
k.p.a. art. 158 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2021, poz. 1491 art. 1 § pkt 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2021, poz. 1491 art. 2 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. 2021, poz. 1491 art. 2 § ust. 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 109 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 112
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 120
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.k. art. 101 § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja KPA z 2021 r. wprowadziła art. 158 § 3 KPA, który stanowi, że jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Postępowania wszczęte po tym terminie i niezakończone przed wejściem w życie nowelizacji podlegają umorzeniu z mocy prawa. • Wprowadzenie 30-letniego terminu do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodne z Konstytucją RP, ponieważ służy stabilizacji porządku prawnego i ochronie zasady pewności prawa, równoważąc inne wartości konstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 158 § 3 KPA narusza prawo, ponieważ przepis ten został wprowadzony po dacie wszczęcia postępowania. • Zastosowanie art. 158 § 3 KPA jest niekonstytucyjne, narusza zasady zaufania obywatela do państwa, równości, ochrony prawa do własności oraz prawa dziedziczenia. • Stan faktyczny sprawy nie odpowiada hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 158 § 3 KPA, ponieważ orzeczenie z 1951 r. nie zostało doręczone poprzednikowi prawnemu skarżącej. • Niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i wadliwa ocena, iż nie udowodniono współwłasności nieruchomości przez poprzednika prawnego skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
w aktualnym stanie prawnym nie jest możliwe merytoryczne kontynuowanie postępowania nadzorczego co do orzeczenia z 1951 r. • postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 16 września 2021r. ostateczną decyzją - umarza się z mocy prawa. • ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. • nie jest też żadnym nowym zjawiskiem zmiana prawa w trakcie trwania stosunku prawnego • ww. regulacja była wręcz konieczna w realiach coraz bardziej powszechnego negowania prawidłowości orzeczeń administracyjnych nawet z połowy ubiegłego wieku
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Anna Fyda-Kawula
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r. wprowadzającej 30-letni termin do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a także ocena zgodności tego przepisu z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i postępowaniami o stwierdzenie nieważności decyzji sprzed wielu lat. Stosowanie do innych spraw może wymagać analizy kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilności prawnej i ograniczeń czasowych w postępowaniu administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu obywateli i prawników. Wyjaśnia też kontekst historyczny i prawny związany z dekretami warszawskimi.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed 70 lat? Sąd administracyjny wyjaśnia nowe ograniczenia czasowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.