I SA/Wa 1303/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Podstawą prawną odmowy było ustalenie, że działka nr [...] stanowiła w kluczowych datach (5 grudnia 1990 r. i 27 października 2000 r.) własność Skarbu Państwa, ale jednocześnie była w części zajęta pod pas drogi publicznej. Zgodnie z art. 34 ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego, aby nabyć prawo użytkowania wieczystego, konieczne jest łączność spełnienie trzech przesłanek: własność Skarbu Państwa, posiadanie gruntu przez przedsiębiorstwo w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz brak dokumentów o przekazaniu gruntu. Sąd, podzielając stanowisko organów, uznał, że fakt zajęcia części działki pod drogę publiczną uniemożliwia uwłaszczenie, ponieważ drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego i ich powszechne użytkowanie jest sprzeczne z prawem wyłącznego użytkowania wieczystego. Dodatkowo, PKP S.A. nie przedłożyło wystarczających dowodów na wyłączne posiadanie gruntu w wymaganej dacie, a wezwanie do geodezyjnego podziału działki pozostało bez odpowiedzi. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia nieruchomości przez przedsiębiorstwa państwowe, w szczególności w kontekście gruntów stanowiących drogi publiczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości drogowych na dzień wejścia w życie ustawy o komercjalizacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieruchomość stanowiąca drogę publiczną może być przedmiotem nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe na podstawie ustawy o komercjalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość stanowiąca drogę publiczną jest wyłączona z obrotu prawnego i nie może być przedmiotem uwłaszczenia, ponieważ naruszałoby to prawa osób trzecich i powszechne prawo do korzystania z drogi.
Uzasadnienie
Drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego na mocy art. 2a ustawy o drogach publicznych. Ustanowienie użytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym drogę publiczną byłoby sprzeczne z powszechnym prawem do korzystania z niej i uniemożliwiałoby zarządcy drogi wykonywanie jego zadań, co naruszałoby wymóg poszanowania praw osób trzecich.
Czy oświadczenie o zajętości gruntu infrastrukturą kolejową i wyciąg z ewidencji środków trwałych stanowią wystarczający dowód posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe w dniu 5 grudnia 1990 r. na potrzeby uwłaszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te dokumenty nie są wystarczające, jeśli istnieją dowody wskazujące, że grunt jest w przeważającej części pasem drogowym drogi publicznej.
Uzasadnienie
Posiadanie gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe musi być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości. Jeśli grunt jest jednocześnie drogą publiczną, nie może być w wyłącznym posiadaniu przedsiębiorstwa, co stanowi przeszkodę w uwłaszczeniu.
Czy sąd administracyjny powinien badać zgodność z prawem decyzji Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd bada, czy organy administracji nie naruszyły prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Przepisy (18)
Główne
ukir art. 34 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Określa przesłanki nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez przedsiębiorstwo państwowe. Wymaga łącznego spełnienia: własności Skarbu Państwa, posiadania gruntu przez przedsiębiorstwo w dniu 5 grudnia 1990 r. oraz braku dokumentów o przekazaniu gruntu. Nabycie nie może naruszać praw osób trzecich.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Pomocnicze
ukir art. 35 § 1
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
ukir art. 34 § 4
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe"
Podkreśla, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach art. 2 § 1
Określa rodzaje dokumentów potwierdzających posiadanie gruntu.
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definiuje drogi publiczne i zasady korzystania z nich.
u.d.p. art. 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Stanowi, że drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego.
u.d.p. art. 19 § 5
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Określa zarządcę dróg publicznych w miastach na prawach powiatu (w brzmieniu obowiązującym na 27.10.2000 r.).
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
Reguluje zasady korzystania z gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania dla dobra strony i praworządności.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego według zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § 3
Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka nr [...] stanowiła drogę publiczną, co wyłącza ją z obrotu prawnego i uniemożliwia uwłaszczenie. • Posiadanie gruntu przez PKP S.A. w dniu 5 grudnia 1990 r. nie zostało udowodnione w sposób wystarczający. • Nabycie użytkowania wieczystego naruszałoby prawa osób trzecich (powszechne prawo do korzystania z drogi publicznej).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 34 ukir) poprzez odmowę stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego.
Godne uwagi sformułowania
drogi publiczne są wyłączone z obrotu prawnego • ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu ogranicza inne niż użytkownik wieczysty osoby w prawie do korzystania z danej nieruchomości, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z powszechnym prawem do korzystania z drogi publicznej • nie mogła ona pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych oraz nie mogła podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawami osób trzecich
Skład orzekający
Bożena Marciniak
przewodniczący
Joanna Skiba
sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uwłaszczenia nieruchomości przez przedsiębiorstwa państwowe, w szczególności w kontekście gruntów stanowiących drogi publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości drogowych na dzień wejścia w życie ustawy o komercjalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego uwłaszczenia nieruchomości przez PKP S.A. i kolizji z prawem drogowym, co ma znaczenie praktyczne dla zarządzania infrastrukturą.
“Czy tory kolejowe mogą stać się własnością PKP? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o uwłaszczenie nieruchomości drogowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.