I SA/Wa 1165/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury oraz poprzedzającą ją decyzję Konserwatora Zabytków, która nakazywała wymianę okna plastikowego na drewniane w zabytkowej kamienicy. Sąd uznał, że organy konserwatorskie dopuściły się istotnych uchybień proceduralnych. Przede wszystkim nie wyjaśniono należycie kręgu stron postępowania, w szczególności kto jest zobowiązany do wykonania nakazu. G. P., do którego skierowano nakaz, był najemcą lokalu, a nie właścicielem, co rodzi wątpliwości co do jego obowiązku wykonania tak znaczących prac. Sąd podkreślił również, że organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy, a jedynie kontrolował decyzję organu pierwszej instancji, co narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Dodatkowo, wskazano na błędne zastosowanie przepisów prawa przez organy, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProceduralne błędy organów administracji w sprawach dotyczących ochrony zabytków, w szczególności dotyczące ustalania stron postępowania i zakresu kontroli organu odwoławczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany okien w zabytkowej kamienicy i błędów proceduralnych popełnionych przez organy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ konserwatorski prawidłowo ustalił krąg stron postępowania administracyjnego, w szczególności osobę zobowiązaną do wykonania nakazu wymiany okna w zabytkowej kamienicy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji nie wyjaśnił czy G. P. posiada tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości oraz na jakiej podstawie zamieszkuje w lokalu, co skutkuje wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji nie ustalił statusu prawnego G. P. (najemca, współwłaściciel), co jest kluczowe dla określenia jego obowiązku wykonania nakazu konserwatorskiego. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłowe określenie strony postępowania.
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, czy jedynie kontrolował decyzję organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy, a jedynie kontrolował decyzję organu pierwszej instancji, co jest niezgodne z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, mimo że analiza materiału dowodowego mogła prowadzić do innego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę i rozstrzygnąć co do istoty, a nie tylko kontrolować decyzję niższej instancji.
Czy wymiana okna drewnianego na plastikowe w zabytkowej kamienicy, w której stolarka okienna była już wcześniej wymieniana na okna bez szczeblin i z PCV, stanowi degradację wartości zabytkowych?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, skupiając się na błędach proceduralnych, ale argumentacja Ministra Kultury wskazuje, że wymiana stolarki na PCV degraduje wartości zabytkowe ze względu na materiał i wygląd.
Uzasadnienie
Minister Kultury argumentował, że stolarka PCV jest wykonana z materiałów niehistorycznych, ma płaską powierzchnię i zmienia wygląd okien, tracąc trójwymiarowość i szlachetność charakterystyczną dla drewna. Skarżący podnosili, że wymienione okna nie miały już wartości historycznej.
Przepisy (13)
Główne
u.o.z.i.o.z. art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wojewódzki konserwator zabytków wydaje decyzję zobowiązującą do doprowadzenia zabytku do jak najlepszego stanu we wskazany sposób i w określonym terminie.
Pomocnicze
u.o.z.i.o.z. art. 36 § ust. 1 pkt 1 i 11
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu tego zabytku.
u.o.z.i.o.z. art. 44 § ust. 4
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Osoba, która dopuściła się naruszenia przepisów o zabytkach lub naruszyła zakres i warunki określone w pozwoleniu, jest obowiązana na swój koszt wykonać czynności nakazane w decyzji.
k.c. art. 681
Kodeks cywilny
Najemcę obciąża ponoszenie drobnych nakładów, m.in. na naprawy okien.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję organu, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia decyzji, sąd może orzec o wstrzymaniu jej wykonania.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy.
u.o.p.l. art. 6b § ust. 2 pkt 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Najemcę obciąża naprawa i konserwacja okien i drzwi.
u.o.p.l. art. 6d
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Najemca może wprowadzić w lokalu ulepszenia tylko za zgodą wynajmującego i na podstawie pisemnej umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie stron postępowania przez organ pierwszej instancji. • Organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy, a jedynie kontrolował decyzję organu pierwszej instancji. • Brak wyjaśnienia statusu prawnego G. P. jako najemcy, a nie właściciela, co rodzi wątpliwości co do jego obowiązku wykonania nakazu.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące niecelowości wymiany tylko części okien. • Argumenty skarżących, że wymienione okna z lat siedemdziesiątych nie posiadały wartości historycznej. • Argumenty skarżących dotyczące dopuszczalności stosowania wyrobów budowlanych innych niż pierwotnie użyte przy pracach remontowych (art. 3 pkt 8 prawa budowlanego).
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. • Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. • Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć, a przed wydaniem decyzji powinien przeprowadzić postępowanie zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. • Samowolnie wymieniona stolarka okienna z drewnianej na PCV degraduje wartości zabytkowe kamienicy.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Sławomir Antoniuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne błędy organów administracji w sprawach dotyczących ochrony zabytków, w szczególności dotyczące ustalania stron postępowania i zakresu kontroli organu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany okien w zabytkowej kamienicy i błędów proceduralnych popełnionych przez organy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli stan faktyczny wydaje się oczywisty. Pokazuje również konflikt między ochroną zabytków a prawami właścicieli/najemców.
“Błędy proceduralne uchylają nakaz wymiany okna w zabytkowej kamienicy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.