I SA/Wa 1014/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą, że park w [...] podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej z 1944 r. (art. 2 ust. 1 lit. e). Organy administracji uznały, że park, mimo swojego charakteru, zawierał elementy rolne (sady, staw hodowlany), które uzasadniały jego przejęcie na cele reformy rolnej ze względu na związek funkcjonalny z pozostałą częścią majątku ziemskiego. Skarżąca podnosiła, że park miał przede wszystkim charakter rekreacyjny, zabytkowy i reprezentacyjny, a wszelkie elementy rolne miały charakter uboczny i służyły wyłącznie potrzebom rezydencji. Sąd, analizując przepisy dekretu i orzecznictwo, stwierdził, że organy nieprawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. Podkreślono, że dla zastosowania dekretu kluczowe jest ustalenie rolniczego charakteru nieruchomości lub związku funkcjonalnego z częścią rolniczą. Sąd wskazał, że organy nie wykazały precyzyjnie, jaka część majątku miała charakter rolniczy i gdzie była położona, ani nie udowodniły silnego związku funkcjonalnego między parkiem a ewentualną częścią gospodarczą. Sąd podkreślił, że park o charakterze sentymentalnym, z elementami małej architektury, służący rekreacji i reprezentacji, nie podlega reformie rolnej, nawet jeśli zawierał drzewa owocowe czy stawy, jeśli nie służyły one produkcji rolnej na dużą skalę. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nieruchomość ziemska' oraz 'związek funkcjonalny' w kontekście dekretu o reformie rolnej, zwłaszcza w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych i parków o charakterze rekreacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dekretu o reformie rolnej i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy park o charakterze rekreacyjnym i zabytkowym, zawierający elementy takie jak sady i stawy, może być uznany za nieruchomość ziemską podlegającą przejęciu na cele reformy rolnej na podstawie dekretu PKWN z 1944 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, park o charakterze rekreacyjnym i zabytkowym, nawet jeśli zawierał elementy takie jak sady czy stawy, nie podlegał przepisom dekretu o reformie rolnej, chyba że istniał silny związek funkcjonalny z rolniczą częścią majątku, a jego głównym celem nie była produkcja rolna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy. Kluczowe jest ustalenie rolniczego charakteru nieruchomości lub związku funkcjonalnego z częścią rolniczą. Park o charakterze sentymentalnym, służący rekreacji i reprezentacji, nie podlega reformie rolnej, nawet jeśli zawierał drzewa owocowe czy stawy, jeśli nie służyły one produkcji rolnej na dużą skalę.
Jakie są kryteria ustalenia 'nieruchomości ziemskiej' w rozumieniu dekretu o reformie rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nieruchomość ziemska to taka, która jest lub może być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej, a jej charakter odpowiada celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA, które definiują 'nieruchomość ziemską' jako posiadającą rolniczy charakter, nadającą się do produkcji roślinnej, zwierzęcej lub sadowniczej, zgodnie z celami reformy.
Czy wystarczy stwierdzenie, że część nieruchomości ma charakter rolny, aby cała nieruchomość podlegała przejęciu na cele reformy rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczalne jest stwierdzenie podpadania pod działanie dekretu jedynie części nieruchomości, ale wymaga to zbadania związku funkcjonalnego między częścią rolniczą a nierolniczą.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że można orzekać o podpadaniu pod działanie dekretu tylko części majątku, ale wymaga to analizy związku funkcjonalnego między częścią rolniczą a nierolniczą (np. parkową).
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
dekret o reformie rolnej art. 2 § 1 lit. e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Podstawa do przejęcia nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej, jeśli spełnione są przesłanki obszarowe i charakteru rolnego.
rozporządzenie z dnia 1 marca 1945 r. art. 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Określenie kompetencji organów do orzekania o podpadaniu nieruchomości pod działanie dekretu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis, na podstawie którego organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności procesowych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodów według własnego przekonania.
rozporządzenie z dnia 1 marca 1945 r. art. 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Definicja użytków rolnych, obejmująca m.in. ogrody warzywne i owocowe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Park miał charakter rekreacyjny, zabytkowy i reprezentacyjny, a nie rolniczy. • Elementy rolne (sady, staw) służyły jedynie potrzebom rezydencji i miały charakter uboczny. • Organy administracji nie wykazały wystarczająco silnego związku funkcjonalnego między parkiem a rolniczą częścią majątku. • Organy nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i wyciągnęły dowolne wnioski.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów wskazujące na rolniczy charakter parku na podstawie obecności sadów i stawów hodowlanych. • Argumenty organów o istnieniu związku funkcjonalnego między parkiem a pozostałą częścią majątku ziemskiego.
Godne uwagi sformułowania
Park o charakterze sentymentalnym, stworzony w celach wyłącznie rekreacyjnych i wypoczynkowych. • Nieruchomość ziemska to taka, która jest lub może być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej i sadowniczej. • Dla istnienia związku funkcjonalnego istotne jest to, czy w odniesieniu do danej części majątku można mówić o obiektywnie istniejących cechach, wskazujących na funkcjonalną więź części rezydencjalnej lub parkowej (nierolniczej) z częścią rolniczą majątku.
Skład orzekający
Elżbieta Lenart
przewodniczący
Łukasz Trochym
członek
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieruchomość ziemska' oraz 'związek funkcjonalny' w kontekście dekretu o reformie rolnej, zwłaszcza w odniesieniu do zespołów pałacowo-parkowych i parków o charakterze rekreacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dekretu o reformie rolnej i może być stosowane w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznego dekretu o reformie rolnej i jego zastosowania do zabytkowego parku, co jest interesujące z perspektywy historii prawa i ochrony dziedzictwa.
“Czy zabytkowy park może zostać przejęty na cele reformy rolnej? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.