I SA/Sz 838/25

I SA/Sz 838/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2026-07-01
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący/
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 268
art.33, art.34 par.2 pkt 3 lit.b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 1 lipca 2026 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza R. (organ I instancji) z [...] sierpnia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu Z. R. (zobowiązany) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego [...] lipca 2023 r. nr [...]
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że organ I instancji postanowieniem z [...] sierpnia 2025 r. na podstawie art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2026.268 ze zm. - u.p.e.a.) stwierdził niedopuszczalność zarzutu zobowiązanego zawartego w piśmie z [...] czerwca 2025 r. Zobowiązany kwestionował bowiem wysokość podatku rolnego i podatku od nieruchomości, pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, która została ustalona w decyzji organu I instancji z [...] stycznia 2023 r.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że zobowiązany miał prawo złożyć odwołanie od decyzji wymiarowej.
Rozpatrując sprawę w wyniku zażalenia zobowiązanego, organ zgodził się z organem I instancji.
Organ nawiązał do art. 33 § 1, § 2 u.p.e.a. Podkreślił, że w ramach zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nie rozpatruje i nie rozstrzyga o wysokości zobowiązań podatkowych. Nie może oceniać decyzji podatkowej, która jest podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Nie jest uprawniony do wypowiadania się w kwestii przesłanek faktycznych i prawnych dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu podatkowego.
Następnie organ przypomniał art. 34 § 2 lit. a, lit. b u.p.e.a. Argumentował, że istota tej regulacji polega na wyeliminowaniu możliwości rozpatrywania tych samych zagadnień raz w postępowaniu podatkowym i ponownie w postępowaniu egzekucyjnym (por. sprawy sygn.: III FSK 674/21, II FSK 1750/18 - strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl).
W dalszej kolejności organ odnotował, że organ I instancji decyzją z [...] stycznia 2023 r. ustalił zobowiązanemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r., które obejmowało podatek rolny i podatek od nieruchomości. Decyzja ta została doręczona zobowiązanemu [...] lutego 2023 r. i stała się ostateczna, bowiem zobowiązany nie złożył od niej odwołania. Na podstawie tej decyzji organ I instancji jako wierzyciel [...] lipca 2023 r. wystawił tytuł wykonawczy, który realizuje Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. w trybie egzekucji administracyjnej.
W ocenie organu, w złożonych zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej zobowiązany kwestionuje w całości wysokość podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości. Zatem twierdzenia zobowiązanego zmierzają do podważenia decyzji organu I instancji z [...] stycznia 2023 r., ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. Co ważne, zdaniem organu, od tej decyzji zobowiązanemu przysługiwało prawo do złożenia odwołania.
W konsekwencji, w przekonaniu organu, w takiej sytuacji należało zastosować art. 34 § 2 pkt 3 lit. b u.p.e.a. i postanowić o niedopuszczalności zarzutów zobowiązanego.
Zobowiązany (skarżący) złożył skargę na powyższe postanowienie organu.
Nie formułował konkretnych zarzutów.
Natomiast uzasadniał, że egzekwowane podatki są nienależne. Zwrócił uwagę na brak dochodów. Przyjął, że ewidencja gruntów i budynków nie jest dowodem w sprawie.
Skarżący - w odniesieniu do żądania od niego podatków - nawiązał w swojej argumentacji do: braku dochodów, fałszowania, zła, patologii, pogwałcenia prawa, oszustw, stosowania starych sztuczek, dokonywania grabieży.
Tłumaczył również, że jest osobą prywatną, nie "administracyjną" i nie wolno "w butach brudnych włazić do domów". Nie wie, czy jakikolwiek podatek się należy.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie organu jest zgodne z prawem.
Stosownie do art. 33 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1).
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art. 33 § 2).
W egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9, przepisów § 1 i 2 nie stosuje się. Przepis art. 17a stosuje się (art. 33 § 3).
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 4).
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 33 § 5).
W myśl art. 34 u.p.e.a. organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1).
Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2).
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3).
Organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o:
1) oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej albo stwierdzeniu jego niedopuszczalności - kontynuuje postępowanie egzekucyjne albo podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne;
2) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku, niemająca charakteru trwałego, wystąpiła po wszczęciu egzekucji administracyjnej - zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części;
3) uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa w:
a) art. 33 § 2 pkt 1-5,
b) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej
- umarza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części (art. 34 § 4).
Następnie według art. 34a u.p.e.a. wierzyciel z urzędu występuje do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości albo w części w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w:
1) art. 33 § 2 pkt 1-5;
2) art. 33 § 2 pkt 6, jeżeli przyczyna braku wymagalności obowiązku ma charakter trwały lub wystąpiła przed wszczęciem egzekucji administracyjnej.
W realiach analizowanej sprawy skarżący kwestionował - co do zasady - prowadzenie egzekucji administracyjnej. Przekonywał bowiem, że nie był podatnikiem i nie było przedmiotów opodatkowania. Wykluczał istnienie przesłanek faktycznych i prawnych ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. Tym samym skarżący podważał legalność decyzji wymiarowej organu I instancji z [...] stycznia 2023 r.
Jest to sytuacja wprost opisana w art. 34 § 2 pkt 3 lit. b u.p.e.a., skoro skarżący kwestionował w całości wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną w decyzji, od której skarżącemu przysługiwało odwołanie.
Między innymi w sprawie sygn. III FSK 740/24 (por. strona internetowa orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przy rozpatrywaniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej konieczne jest przestrzeganie niekonkurencyjności środków prawnych, czyli wyeliminowanie sytuacji, w której ta sama kwestia, mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo że została już rozstrzygnięta w ramach innego postępowania.
Jak tłumaczył Naczelny Sąd Administracyjny, w art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. ustawodawca wprowadził zasadę niekonkurencyjności środków prawnych, która ma zapobiegać uruchomieniu różnych trybów ochrony interesu jednostkowego w tej samej co do przedmiotu sprawie. Środki różnią się bowiem między sobą z uwagi na przedmiot, którego mogą dotyczyć, kategorię podmiotów, którym przysługują, termin przewidziany do ich wniesienia, wymogi formalne, właściwość i kompetencje organu władnego rozpoznać konkretny środek, a w konsekwencji - charakter postępowania, jakie wywołuje wniesienie środka zaskarżenia.
Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że postępowanie egzekucyjne w administracji ma charakter postępowania wykonawczego, wtórnego w stosunku do postępowania, w którym następuje konkretyzacja obowiązku, gdyż celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Postępowanie egzekucyjne nie może wkraczać w kompetencję organu, który w postępowaniu rozpoznawczym w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Zatem wierzyciel przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nie może wykraczać poza przedmiot sprawy, a więc poza przesłanki egzekucji. Tym bardziej nie jest uprawniony do ingerowania w inne postępowania, inne rozstrzygnięcia, w przesłanki faktyczne i prawne, które doprowadziły do wydania decyzji ostatecznej, stanowiącej podstawę wystawienia przez wierzyciela tytułu wykonawczego.
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przytoczone zapatrywanie prawne. Prowadzi ono do jednoznacznego stwierdzenia, że decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2023 r. wiąże zarówno organ I instancji o statusie wierzyciela, jak również skarżącego jako zobowiązanego. Spór o wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. - co do faktów i co do prawa - został w obrocie prawnym wiążąco rozstrzygnięty mocą tej ostatecznej decyzji. Prowadzenie sporu o treść ostatecznej decyzji organu I instancji z [...] stycznia 2023 r. nie jest dopuszczalne w trybie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Służyło temu odwołanie od decyzji organu I instancji, którego skarżący nie złożył.
Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.).