I SA/Sz 737/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2009-02-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowywewnątrzwspólnotowe nabyciesamochód osobowyprawo wspólnotoweETSzasada niedyskryminacjiart. 90 TWErejestracja pojazdustawka podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, uznając opodatkowanie za zgodne z prawem krajowym i wspólnotowym.

Podatnik Z. K. skarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła należne zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego i odmówiła stwierdzenia nadpłaty. Skarżący argumentował, że podatek został pobrany bezprawnie i niezgodnie z prawem wspólnotowym, powołując się na orzecznictwo ETS. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że opodatkowanie akcyzą samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo, przy zastosowaniu stawki zgodnej z prawem krajowym i porównywalnej do stawek dla samochodów krajowych, nie narusza zasady niedyskryminacji z art. 90 TWE.

Sprawa dotyczyła skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia należnego zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty. Podatnik nabył samochód osobowy marki "D." w innym państwie członkowskim UE i uiścił podatek akcyzowy. Następnie złożył korektę deklaracji i wniosek o zwrot nadpłaty, argumentując, że podatek został pobrany bezprawnie i niezgodnie z prawem wspólnotowym, w szczególności z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że prawo wspólnotowe stanowi integralną część polskiego porządku prawnego. Analizując przepisy TWE (art. 25, 28, 90) oraz Dyrektywy 92/12/EWG, sąd stwierdził, że samo nałożenie podatku akcyzowego na samochody osobowe nabywane wewnątrzwspólnotowo nie jest sprzeczne z prawem wspólnotowym. Kluczowe jest, aby opodatkowanie to nie prowadziło do dyskryminacji w porównaniu do podobnych samochodów nabywanych krajowo. Sąd oparł się na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z dnia 18.01.2007 r. (C-313/05), które wskazało, że podatek akcyzowy nakładany przy pierwszej rejestracji nie jest cłem przywozowym, ale podlega ocenie w świetle art. 90 TWE. ETS uznał za niedopuszczalne opodatkowanie, gdy kwota podatku na samochody używane nabywane w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W rozpatrywanej sprawie sąd stwierdził, że zastosowana stawka podatku akcyzowego (13,6%) była zgodna ze stawką przewidzianą dla samochodów o podobnej pojemności silnika sprzedawanych w kraju, a zatem nie doszło do naruszenia zasady niedyskryminacji. Sąd odniósł się również do wcześniejszego orzecznictwa krajowego (NSA I FSK 146/06), wskazując, że zostało ono wydane przed kluczowym wyrokiem ETS.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, opodatkowanie jest zgodne z prawem wspólnotowym, pod warunkiem, że stawka podatku akcyzowego na samochody używane nabywane wewnątrzwspólnotowo nie przewyższa rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podatek akcyzowy nakładany przy pierwszej rejestracji nie jest cłem przywozowym, ale wewnętrznym systemem opodatkowania. Zgodnie z orzecznictwem ETS, naruszenie art. 90 TWE następuje tylko wtedy, gdy opodatkowanie samochodów sprowadzonych jest wyższe niż podatek zawarty w cenie podobnych samochodów krajowych. W tej sprawie stawka podatku była porównywalna, więc zasada niedyskryminacji nie została naruszona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.a. art. 82 § ust. 3 i 4

Ustawa o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.a. art. 81 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodów osobowych są zobowiązane złożyć deklarację uproszczoną w terminie 5 dni od dnia nabycia.

rozp. MF art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1 i § 3

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 63 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 73 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 77 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

u.p.a. art. 2 § pkt 1, 3 i 11

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatek akcyzowy został pobrany bezprawnie i niezgodnie z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE). Obciążenie podatkiem akcyzowym samochodu zakupionego w innym kraju członkowskim UE jest sprzeczne z art. 90 TWE.

Godne uwagi sformułowania

podatek akcyzowy pobierany według prawa krajowego nie jest ani cłem przywozowym ani opłatą o równoważnych skutkach Trybunał bynajmniej nie zakwestionował, jako sprzecznej z prawem wspólnotowym, samej możliwości obciążania podatkiem akcyzowym samochodów jedynie za niedopuszczalne w świetle tego prawa uznał skutek tego opodatkowania prowadzący do niekorzystnego zróżnicowania wysokości podatku akcyzowego obciążającego samochody nabywane w innym kraju członkowskim w porównaniu do podobnych samochodów zarejestrowanych w kraju podatek akcyzowy od samochodów osobowych pobierany jest w związku z ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a nie w związku z ich przemieszczeniem przez granicę państwową, nie stanowi on zatem cła przywozowego lub opłaty o skutku równoważnym

Skład orzekający

Marian Jaździński

przewodniczący sprawozdawca

Zofia Przegalińska

członek

Kazimiera Sobocińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zgodności krajowego opodatkowania akcyzą samochodów wewnątrzwspólnotowo nabytych z prawem wspólnotowym, w szczególności z zasadą niedyskryminacji (art. 90 TWE), w kontekście orzecznictwa ETS."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na stanie prawnym i orzecznictwie z lat 2007-2009. Konkretne stawki i przepisy mogły ulec zmianie. Kluczowe jest porównanie stawki krajowej z rezydualną wartością podatku w cenie rynkowej podobnych pojazdów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych importujących samochody. Wyjaśnia niuanse interpretacji art. 90 TWE w kontekście akcyzy.

Czy akcyza na importowany samochód jest legalna? WSA w Szczecinie wyjaśnia zgodność z prawem UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Sz 737/08 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2009-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimiera Sobocińska
Marian Jaździński /przewodniczący sprawozdawca/
Zofia Przegalińska
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
art. 82  ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym
Dz.U. 2004 nr 87 poz 825
par. 7 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, , Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia należnego zobowiązania w podatku akcyzowym oraz odmowy nadpłaty w tym podatku oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy
art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 63 § 1, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 77 § 1 pkt 4
i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.
z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 pkt 1, 3 i 11, art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23.01.2004 r.
o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej orzekł
o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. określającej Z. K. na kwotę [...] zł należne zobowiązanie w podatku akcyzowym oraz odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w tymże podatku w kwocie [...] zł.
Wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, iż w dniu [...] r. Z. K. złożył
w Urzędzie Celnym w Szczecinie deklarację uproszczoną nabycia wewnątrz- wspólnotowego (AKC-U) samochodu osobowego marki "D." o pojemności silnika [...] cm3, wyprodukowanego w roku [...], uiszczając na jej podstawie podatek akcyzowy w kwocie [...] zł.
W dniu [...] r. Z. K. złożył we wskazanym wyżej urzędzie celnym wniosek
z tejże samej daty o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł pobranego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia wyżej wskazanego pojazdu samochodowego. Do wniosku tego załączył on korektę złożonej w dniu
[...] r. deklaracji uproszczonej AKC-U, w której to korekcie zadeklarowany przezeń podatek akcyzowy zmniejszony został do kwoty [...] zł, a w uzasadnieniu wniosku wskazał na ustaloną w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości zasadę nadrzędności nad prawem krajowym wspólnotowego prawa pierwotnego
i aktów wydanych na jego podstawie.
Rozpatrując sprawę na skutek powyższego wniosku Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu [...] r. decyzję, w której określił Z. K. zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł należne z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego "D."o pojemności silnika [...] cm3, wyprodukowanego w roku [...] oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w tymże podatku. W odwołaniu od tej decyzji podatnik domagał się jej uchylenia i stwierdzenia nadpłaty wywodząc, iż podatek akcyzowy został w jego przypadku pobrany bezprawnie i niezgodnie
z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz sądów krajowych. Podobnie jak we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podniósł on, iż obowiązek zapłaty podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego jest bezprawny
i niezgodny z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji ostatecznej, że rozpatrując sprawę na skutek odwołania podatnika Dyrektor Izby Celnej w pełni podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, co do braku przesłanek faktycznych
i prawnych do uznania zapłaconego przez podatnika podatku akcyzowego za nienależny. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał przede wszystkim na przepis art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcy-zowym, podkreślając, iż wynika z niego reguła, że podmioty dokonujące wewnątrz-wspólnotowego nabycia samochodów osobowych, nie zarejestrowanych na tery-torium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, są zobowiązane po ich przy-wozie na to terytorium złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Wskazując dalej na bezsporny fakt, a mianowicie na to, że odwołujący się podatnik dokonał zakupu samochodu osobowego marki "D." w dniu [...] r. na terytorium państwa członkowskiego za kwotę [...] EURO, organ odwoławczy stwierdził dalej, iż w tymże samym dniu powstał obowiązek podatkowy w akcyzie
z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia tego pojazdu oraz że w związku z tym obowiązany był on zapłacić podatek akcyzowy naliczony od podstawy opodatkowania, jaką stanowi równowartość kwoty zapłaconej oraz z zastosowaniem procentowej stawki podatku przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów
z dnia [...] r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U Nr 87, poz. 825 ze zm.), w jego brzmieniu obowiązującym w dniu nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. stawki 13,6, a więc obowiązany był zapłacić podatek w kwocie [...] zł, którą to kwotę należało, stosownie do zasady wyrażonej w art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, zaokrąglić do kwoty [...] zł, która też winna była zostać zadeklarowana przez podatnika w deklaracji uproszczonej stosownie do przepisu art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej.
Nawiązując dalej do faktu złożenia w dniu [...] r. przez odwołującego się podatnika korekty deklaracji AKC-U, w której wykazał on kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł, organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do uznania tej ko-rekty za uzasadnioną. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że podatek akcyzowy został pobrany bezprawnie i niezgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz wynikającym z niego orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i sądów krajowych, Dyrektor Izby Celnej wskazał na treść rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18.01.2007 r., zapadłego w sprawie o sygn. C-313/05 na skutek pytania prejudycjalnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Zauważył on, iż wynika tego orzeczenia, że podatek akcyzowy pobierany według prawa krajowego nie jest ani cłem przywozowym ani opłatą o równoważnych skutkach, zakazanymi przepisem art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (w skr. TWE) oraz że Trybunał bynajmniej nie zakwestionował, jako sprzecznej z prawem wspólnotowym, samej możliwości obciążania podatkiem akcyzowym samochodów - także tych przywożonych do kraju z innych państw członkowskich, a jedynie za niedopuszczalne w świetle tego prawa uznał skutek tego opodatkowania prowadzący do niekorzystnego zróżnicowania wysokości podatku akcyzowego obciążającego samochody nabywane w innym kraju członkowskim
w porównaniu do podobnych samochodów zarejestrowanych w kraju.
Powyższa decyzja zaskarżona została przez Z. K. do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia tej decyzji i zwrotu zapłaconego podatku wraz z odsetkami, skarżący zarzuca, iż wydana ona została
z naruszeniem prawa wspólnotowego, tj. art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejska (TWE). Stwierdzając w uzasadnieniu swej skargi, że bezzasadnym jest obciążenie podatkiem akcyzowym od samochodu osobowego zakupionego w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej, skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.10.2006 r., sygn. akt I FSK 146/06 i wyrażony w nim pogląd, że obciążenie podatkiem akcyzowym samochodu zakupionego w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej sprzeczne jest z art. 90 TWE.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga okazała się w zupełności nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada prze-pisom prawa krajowego względnie zasadom prawa wspólnotowego.
Na wstępie zauważyć należy, iż od momentu przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej częścią krajowego porządku prawnego stało się również prawo wspólnotowe (art. 2 cz. 1 Traktatu Akcesyjnego), na które składają się posta-nowienia traktatów założycielskich oraz aktów instytucji Wspólnot i Europejskiego Banku Centralnego przyjętych przez nie także przed dniem akcesji, tj. przez dniem 1 maja 2004 r. Z tym też dniem prawo wspólnotowe zostało ipso iure włączone w krajowy porządek prawny i stało się w konsekwencji jego integralną częścią składową, co oznacza, iż od tego momentu sądy krajowe, jak i krajowe organy admi-nistracyjne obowiązane są stosować przepisy prawa wspólnotowego równolegle z przepisami prawa krajowego.
O tym, że prawo wspólnotowe stanowi część polskiego porządku prawnego, stanowią także przepisy art. 87, art. 90 ust. 1 i art. 91 ust 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wymieniony w jej art. 87 katalog źródeł prawa obejmuje bowiem cały system obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania. Założeniem systemu struktury źródeł prawa, ukształtowanego przez polskiego ustawodawcę w rozdz. III Konstytucji, jest pierwszeństwo stosowania unormowań wskazanej tam kategorii umów międzynarodowych i prawa organizacji międzyna-rodowych, o których mowa w art. 90 ust. 3 Konstytucji, przed ustawami, o ile postanowienia tychże ustaw nie mogą być (ze względu na swą treść) współsto-sowane z postanowieniami umów międzynarodowych.
Przypomnieć dalej wypada, iż Wspólnota Europejska opiera się na unii celnej (art. 23 TWE), która ma dwa wymiary - zewnętrzny i wewnętrzny. Wymiar wewnętrzny unii celnej sprowadza się do zakazu stosowania w stosunkach między państwami członkowskimi ceł i opłat o skutku podobnym do cła, natomiast jej wymiar zewnętrzny polega na przyjęciu wspólnej taryfy celnej na granicach zewnętrznych (w stosunkach z państwami trzecimi). Tak więc, w Unii Europejskiej obowiązuje swoboda w zakresie przepływu towarów zarówno wspólnotowych, jak i towarów pochodzących z państw trzecich, znajdujących się w swobodnym obrocie. Według Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (wyrok w sprawie 7/68 Komisja przeciwko Włochom /1968/ ECR 423), towarem jest każdy przedmiot mający wartość pieniężną, który jako taki może być przedmiotem transakcji handlowych. Towarem w takim znaczeniu jest zatem również używany samochód.
Podstawowe uregulowania prawa wspólnotowego dotyczące wewnątrzwspól-notowej wymiany handlowej zawarte zostały w art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejska (TWE) oraz w postanowieniach Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie przepisów ogólnych dotyczą-cych wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów (Dz.U.UE.L.92.76.1).
I tak, zgodnie z art. 25 TWE, zakazane między państwami członkowskimi są cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym, zaś w myśl art. 28 TWE zakazanymi w stosunkach między tymi państwami są też ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym. Natomiast z art. 90 TWE wynika, że zasada, że żadne państwo członkowskie nie może nakładać bezpośred-nio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, jakie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe, a ponadto reguła, że żadne państwo członkowskie nie może nakładać na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych, które pośrednio chronią inne produkty".
Z kolei z art. 3 ust. 1 i 3 w/w Dyrektywy Rady 92/12/EWG wynika, że ma ona zastosowanie na poziomie wspólnotowym do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych oraz że państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż te wyżej wymienione, pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia for-malności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami człon-kowskimi. Z zastrzeżeniem poszanowania tego samego warunku państwa człon-kowskie zachowują także prawo do pobierania podatków od świadczenia usług nie mających charakteru podatku obrotowego, włączając w to podatki odnoszące się do wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.
Ustawa z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) stanowi w art. 80, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 1) oraz że podatnikami tej akcyzy są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju oraz importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (ust. 2), zaś obowiązek podatkowy w akcyzie w przypadku sprzedaży powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni licząc od dnia wydania wyrobu, w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego, natomiast w przy-padku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytoriom kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym (ust. 3).
Wynika dalej z art. 82 ust. 3 i 4 powyższej ustawy o podatku akcyzowym, że w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania w akcyzie jest kwota, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić oraz że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego obowiązane są przy doko-nywaniu rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym przedstawić wydany przez właściwego naczelnika urzędu celnego dokument potwierdzający zapłatę akcy-zy na terytorium kraju, która to zapłata winna zostać poprzedzona - zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy - złożeniem u tegoż naczelnika deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni liczonym od dnia wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu.
Z przedstawionych regulacji wynika zatem, iż podatkowi akcyzowemu podlega każdy nowy samochód osobowy, bez względu na to, czy nabywany jest na rynku krajowym, czy na rynku innego państwa członkowskiego oraz każdy samochód używany nabyty przez podatnika polskiego w innym kraju członkowskim a nie zare-jestrowany wcześniej w kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatkowi temu nie podlega natomiast sprzedaż używanych samochodów osobowych na terytorium kraju już zarejestrowanych, co jednakże nie oznacza, że obrót tymi towarami wolny jest od ciężaru ekonomicznego związanego z akcyzą pobraną przy pierwszej rejestracji i tkwiącą w odpowiedniej wysokości, proporcjonalnej do stopnia ich zużycia, w ich rynkowej wartości.
Z regulacji tej wynika, iż samo nałożenie prawem krajowym akcyzy na samo-chody osobowe, dotychczas w kraju nie zarejestrowane zgodnie z przepisami o ru-chu drogowym, nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami w/w Dyrektywy akcyzowej, co jednakże samo przez nie przesądza jeszcze zgodności tejże regulacji z prawem wspólnotowym, wymaga bowiem stwierdzenia, iż nie pozostaje ona w sprzeczności z zasadami zawartymi w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Euro-pejską (TWE), a w szczególności z zasadą niedyskryminacji podatkowej produktów pochodzących z krajów członkowskich, wyrażona w art. 90 tegoż Traktatu.
Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić zatem należy, iż chybionym w zu-pełności jest podniesiony w skardze zarzut dyskryminującego co do zasady opodatkowania akcyzą samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż podatek akcyzowy od samochodów osobo-wych pobierany jest w związku z ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, a nie w związku z ich przemieszczeniem przez granicę państwową, nie stanowi on zatem cła przywozowego lub opłaty o skutku równoważnym, a zatem nie jest zakazany przepisami art. 25 i art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
Wynikający z art. 90 TWE nakaz równego traktowania przez wszystkie kraje członkowskie towarów pochodzących z jakichkolwiek krajów Unii Europejskiej w sferze podatkowej oznacza, że nie powinno się stosować różnych zasad opodat-kowania w odniesieniu do porównywalnych sytuacji lub towarów, a takimi są niewąt-pliwie samochody osobowe, także używane, które niezależnie od tego, czy zostały nabyte w kraju, czy sprowadzone z terytorium innych państw, posiadają takie same obiektywne cechy, jak surowce wykorzystywane do ich produkcji czy sposób ich wytworzenia oraz zaspokajają te same potrzeby konsumpcyjne. Zgodność przepisów ustawy o podatku akcyzowym z zasadą niedyskryminacji podatkowej zachowana będzie zatem wówczas, gdyby podobne samochody nabywane lokalnie i wewnątrz-wspólnotowo zostały obciążone akcyzą w tym samym stopniu. O braku takiej zgod-ności należałoby mówić wówczas, gdy samochód używany sprowadzany z innego państwa Unii, który z reguły nie był dotychczas zarejestrowany w kraju, objęty zostaje opodatkowaniem akcyzą w stopniu wyższym, aniżeli wysokość akcyzy tkwiącej
w cenie rynkowej podobnego używanego (a więc już w kraju zarejestrowanego) samochodu nabytego na rynku krajowym. W stanie prawnym obowiązującym w roku 2005, a więc w roku dokonania przez skarżącego podatnika wewnątrzwspólnoto-wego nabycia wyprodukowanego w roku [...] samochodu osobowego marki "D."
o pojemności silnika [...] cm3, stawki podatku akcyzowego pobieranego m.in. od samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo, omawiana ustawa podatkowa różnicowała wprawdzie w stopniu zależnym od stopnia ich zużycia, powodując wzrost obciążenia podatkowego w zależności od ich wieku odwrotnie proporcjonalnie do stopnia ich zużycia (§ 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego - Dz.U. Nr 87,
poz. 825), nie adekwatnego do takiego obciążenia wynikającego z ceny rynkowej porównywalnych pojazdów już zarejestrowanych na terytorium kraju zgodnie
z przepisami o ruch drogowym, jednakże zróżnicowanie to nie dotyczyło samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo przed upływem dwóch lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalen-darzowy, a więc takich, jak samochód będący przedmiotem spornego opodat-kowania w rozpatrywanej sprawie. Do opodatkowania tego samochodu zastosowana została bowiem, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stawka podatku
w wysokości 13,6, zawarta w poz. 21 załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia (§ 2 ust. 1 pkt 2), a więc w takiej samej wysokości, jaka przewidziana została w poz. 27 załącznika nr 1 do tegoż rozporządzenia (§ 7 ust. 1) w odniesieniu do opodatkowania akcyzą sprzedaży w kraju samochodów osobowych o takiej samej pojemności silnika (pow. 2000 cm3).
W świetle niewątpliwego stanu faktycznego sprawy, w szczególności doty-czącego samego przedmiotu opodatkowania (pojemności silnika i stopnia zużycia samochodu) oraz wysokości kwoty, jaką skarżący obowiązany był zapłacić za nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja ostatecz-na, określająca podatnikowi prawidłową wysokość podatku akcyzowego należnego z tytułu tego nabycia oraz odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w tymże podatku, nie narusza wskazanej w skardze zasady prawa wspólnotowego o zakazie dyskryminu-jącego opodatkowania towarów pochodzących z państwa członkowskiego w po-równaniu z opodatkowaniem porównywalnych towarów sprzedawanych w kraju.
Na koniec należało się odnieść do zawartego w skardze argumentu, iż obcią-żenie w prawie krajowym akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego używanych sa-mochodów osobowych zostało już w orzecznictwie sądowo-administracyjnym uznane za wyraz dyskryminacyjnego traktowania tychże produktów przez ustawodawcę krajowego, co znalazło swój wyraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.10.2006 r., sygn. akt I FSK 146/06, akceptującym zapatrywanie sądu pierwszej instancji co do tego, że omawiana regulacja ustawowa narusza wynikający z art. 90 TWE zakaz dyskryminacji podatkowej porównywalnych towarów używa-nych, skoro opodatkowuje akcyzą samochody używane nabyte w państwach człon-kowskich, nie obejmując jednocześnie tym opodatkowaniem sprzedaży samochodów używanych nabywanych w kraju. Uznając ten argument skargi za chybiony przyznać wprawdzie należy, iż w powołanym orzeczeniu rzeczywiście zostało wyrażone zapatrywanie, iż wynikająca z art. 90 TWE zasada niedyskryminacji podatkowej towarów została naruszana w ustawie o podatku akcyzowym w wyniku objęcia akcyzą samochodów używanych nabytych wewnątrzwspólnotowo, dotychczas nie zarejestrowanych zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w sytuacji, gdy takim opodatkowaniem nie została objęta sprzedaż samochodów używanych na terytorium kraju, a więc już zarejestrowanych, jednakże koniecznym jest też zauważyć, że orzeczenie to wydane zostało przed wydaniem przywoływanego w uzasadnie- niu zaskarżonej decyzji wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. (C-313/05), zapadłego na skutek pytania prejudycjalnego przed-stawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 18 stycznia 2005 r., odmawiającą skarżącemu podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego,
w którym to wyroku Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, odpowiadając na pytanie o zgodność z prawem wspólnotowym przepisów ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym w zakresie dotyczącym opodatkowania akcyzą używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo, że podatek akcyzowy, który jest nakładany na wszystkie pojazdy osobowe nie w związku z przekroczeniem przez nie granicy, lecz w związku z ich pierwszą rejestracją na terytorium państwa członkowskiego, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym
w rozumieniu art. 25 TWE, lecz jest częścią ogólnego wewnętrznego systemu opodatkowania towarów i w związku z tym powinien być poddany ocenie w świetle art. 90 TWE, którego akapit pierwszy interpretować należy w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu nakładanemu na pojazdy osobowe
w związku z ich pierwszą rejestracją na terytorium państwa członkowskiego, jeśli kwota podatku nakładanego na niektóre pojazdy używane, nabywane w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w war-tości rynkowej podobnych pojazdów, jakie zostały zarejestrowane wcześniej w tym państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W świetle cytowanego orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest zatem oczywistym, że nie jest sprzecznym z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE) samo opodatkowanie podat-kiem akcyzowym wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych samochodów, a jedy-nie takie ich opodatkowanie, przy którym kwota podatku nakładanego na te pojazdy przewyższa pozostałą (rezydualną) kwotę podatku akcyzowego zawartego w wartości rynkowej podobnych pojazdów wcześniej w kraju już zarejestrowanych, co miało miejsce - w odniesieniu do pojazdów starszych niż dwuletnie - w przypadku obowiązującej do dnia 30.11.2006 r. regulacji zawartej w uchylonym przepisie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, która to regulacja w rozpatrywanej sprawie nie miała jednak - jak to już wyżej podkreślono - zastosowania.
Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom obowiązującego prawa, zarówno krajowego, jak i wspólnotowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI