I SA/SZ 669/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak wypisu z licencji w międzynarodowym transporcie drogowym, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego w kontekście przepisów przejściowych.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę jawną za brak wypisu z licencji na międzynarodowy transport drogowy. Organy celne dwukrotnie uchylały decyzje, a ostatecznie nałożyły karę. Spółka odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa wstecz. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii intertemporalnych związanych z przepisami o transporcie drogowym.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie dotyczyła skargi spółki jawnej "A" S.K. i T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną za brak wypisu z licencji na międzynarodowy transport drogowy. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami celnymi, które uchylały i wydawały kolejne decyzje, ostatecznie nałożono karę pieniężną. Spółka zarzuciła naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 139 KPA (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się). Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA. Sąd wskazał, że organy celne nie wyjaśniły w sposób prawidłowy istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii intertemporalnych związanych z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Organy nie ustaliły, czy kontrolowany podmiot spełniał w dniu kontroli wymagania określone w ustawie z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, która obowiązywała w dacie kontroli. Sąd podkreślił, że okazana przez kierowcę koncesja, mimo pewnych niezgodności danych, mogła być ważna w świetle przepisów przejściowych. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na błędne zastosowanie przepisów proceduralnych dotyczących stosowania przepisów prawa materialnego w czasie, wskazując na konieczność stosowania ustawy obowiązującej w dacie zdarzenia, zgodnie z zasadą lex retro non agit. Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 139 KPA, wskazując, że wyższa kara została nałożona decyzją organu I instancji. Sąd uznał również, że zarzut dotyczący braku rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych był wadliwie podniesiony wobec zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zobowiązując organy do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób zgodny z wymogami KPA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organy celne nie wyjaśniły w sposób prawidłowy istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii intertemporalnych związanych z przepisami ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy celne nie zbadały wystarczająco, czy kontrolowany podmiot spełniał wymagania ustawy z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, która obowiązywała w dacie kontroli. Okazana koncesja, mimo pewnych niezgodności, mogła być ważna w świetle przepisów przejściowych. Ponadto, organy błędnie zastosowały przepisy proceduralne dotyczące stosowania prawa materialnego w czasie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.t.d. art. 87 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Kierowca pojazdu samochodowego podczas przejazdu w ramach transportu drogowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać wypis z licencji albo oryginał koncesji.
Ustawa o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego art. 4 § ust. 1, ust. 2 pkt 1
Krajowy przedsiębiorca jest obowiązany wyposażyć kierowcę w dokumenty związane z przewozem, a kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać koncesję.
Pomocnicze
u.t.d. art. 93 § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 103 § ust. 1, ust. 5
Ustawa o transporcie drogowym
Przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie międzynarodowego transportu drogowego przed wejściem w życie ustawy mieli 2 lata na spełnienie wymagań do uzyskania licencji, pod rygorem wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień. Do czasu uzyskania licencji prowadzili działalność na dotychczasowych warunkach.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału, czy zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja nie może zostać wydana na niekorzyść strony odwołującej się.
Ustawa o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego art. 10 § ust. 1 pkt 2, ust. 1 pkt 3
Minister Transportu mógł przenieść uprawnienia z koncesji w przypadku połączenia, podziału lub przekształcenia przedsiębiorcy, lub przejęcia działalności.
Ustawa o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego art. 13 § ust. 1 pkt 3
Koncesja podlegała cofnięciu m.in. w przypadku odstąpienia jej osobie trzeciej.
Ustawa o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego art. 14
Określono przypadki wygaśnięcia koncesji.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewyjaśnienie przez organy celne istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii intertemporalnych. Błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydawania decyzji, zamiast przepisów obowiązujących w dacie zdarzenia (naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz). Niewłaściwe zastosowanie przepisów przejściowych ustawy o transporcie drogowym.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 139 KPA (orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się). Zarzut wadliwego podniesienia kwestii braku rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
organy te – na mocy uregulowania określonego w przepisach art. 103 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 września 2001 r. o transporcie drogowym (...) – zobligowane były do poczynienia koniecznych w sprawie ustaleń faktycznych, wynikających z brzmienia ww. przepisów intertemporalnych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym – organy te są zobowiązane uwzględnić takie zmiany stanu prawnego, które wyłączają lub ograniczają w dacie wydania decyzji stosowanie tych sankcji należało więc, zgodnie z zasadą lex retro non agit, stosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne.
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Krystyna Zaremba
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych i intertemporalnych w prawie administracyjnym, zasada niedziałania prawa wstecz, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o transporcie drogowym i ich zmianami w określonym okresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność przepisów przejściowych i intertemporalnych w prawie administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje również, jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Kiedy przepisy przejściowe stają się pułapką? Sąd wyjaśnia, jak stosować prawo wstecz.”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Sz 669/05 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2006-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-10-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Alicja Polańska /sprawozdawca/ Krystyna Zaremba /przewodniczący/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Symbol z opisem 6309 Inne o symbolu podstawowym 630 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371 art. 87 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371 art. 103 ust. 1 ust. 5 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi S.K. i T.K. - Spółka Jawna "A" w B na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 93 ust. 1 i art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na firmę oznaczoną jako "A" P.E., K.S. ul. [...] w C. karę pieniężną w łącznej kwocie [...] za brak dokumentów uprawniających do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, w szczególności zaś za nieposiadanie przez kierowcę wypisu z licencji – [...] oraz za nieposiadanie wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych – [...]. Odwołując się od ww. decyzji, w piśmie z dnia [...] firma "A" P.E., K.S. podniosła, że poddany kontroli pojazd posiadał inne niż w koncesji numery rejestracyjne, gdyż uległ zmianie numer z poprzedniego [...] na [...] w związku "z przerejestrowanie go do C". Ponadto, odwołująca się firma zarzuciła, że ustalenia kontrolujących są błędne i bezzasadne, gdyż obowiązek posiadania przez kierowcę licencji, czy też wypisu z licencji na nastąpić w ciągu 2 lat od wejścia w życie nowych przepisów, na co wskazuje przepis przejściowy – art. 103 ustawy o transporcie drogowym. Zaś przepis art. 104 tej ustawy stanowi, że zezwolenia wydane przed wejściem w życie ustawy zachowują swoją moc, a zatem wystarczające jest posiadanie koncesji. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej, pismem z dnia [...] zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego m.in. z zapytaniem, kto w dacie kontroli był uprawniony do posługiwania się koncesją Nr [...]. Ministerstwo Infrastruktury Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego pismem z [...] udzieliło informacji, iż powyższa koncesja wydana została na pojazd o nr rejestracyjnym [...] (jej odbiór nastąpił w dniu [...]na rzecz firmy "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna z siedzibą w B. Ponadto, koncesja ta została wyłączona z obrotu prawnego w dniu [...] i w tym dniu, w ramach zmiany numerów rejestracyjnych, zostało wydane nowe uprawnienie na pojazd [...]. Pojazd ten widnieje również w wykazie numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych. Następnie, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] stwierdził, iż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione z uchybieniem terminowi. Ponadto, postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Celnej wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] Nr [...], celem ustalenia, czy w sprawie zachodzi sytuacja określona w przepisie art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. czy decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wątpliwość organu II instancji, co do właściwego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, wzbudziła informacja Ministerstwa Infrastruktury Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego z dnia [...] z której wynika, iż koncesja o Nr [...] została wydana na rzecz firmy "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna z siedzibą w B., a więc nie obejmowała ona E.P. W wyniku tego postępowania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] Nr [...] z urzędu stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, nakładającą na firmę "A" P.E., K.S. w C. karę pieniężną za brak dokumentów uprawniających do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Ponownie więc, postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego wszczął, tym razem wobec "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna z siedzibą w C., postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w toku którego uzyskał informację z Urzędu Statystycznego z dnia [...]., w której Urząd ten informuje, że w rejestrze Regon pod identyfikatorem [...] jest zarejestrowany podmiot o nazwie "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna w B ul. [...], który to podmiot został zarejestrowany z dniem [...] jako "A" Sp. c. P.E. K.S. w C ul. [...], oraz, że z dniem [...]. dokonano zmiany adresu siedziby na adres: B ul. [...] i odnotowano następną zmianę polegającą na przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną z dniem [...]. W wyniku tego postępowania, decyzją dnia [...] organ ten nałożył na ww. Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie [...] za brak dokumentów uprawniających do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, tj. za nieposiadanie przez kierowcę wypisu z licencji – [...] oraz za nieposiadanie wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych – [...]. Od powyższej decyzji spółka "A" S.K. i T.K. wniosła odwołanie, będące kopią odwołania z dnia [...] w wyniku rozpoznania którego, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego, decyzją z dnia [...] Nr [...], nałożył na Spółkę "A" S.K., T.K. karę pieniężną w łącznej kwocie [...], na którą to sumę składały się dwie kary po [...], jedna – z tytułu wykonywania przejazdu w ramach transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji i druga – za wykonywanie przejazdu w ramach transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych. Od powyższej decyzji Spółka "A" także odwołała się, a Dyrektor Izby Celnej, w wyniku rozpoznania tego odwołania, decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że w dniu wydania uchylonej decyzji obowiązywała już ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym zmieniona między innymi ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452) i ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2050), która to ustawa, po wskazanych zmianach, ustanawiała w załączniku w Lp. 1.1.2. karę pieniężną w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przez kierowcę pojazdu wymaganego wypisu z licencji. Natomiast tak zmieniona ustawa nie nakładała już kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przez kierowcę wymaganego wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych w międzynarodowym transporcie drogowym towarów. Dlatego też organ ten, uznając, że organ I instancji "niewłaściwie zastosował normy prawne ustanowione w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym", uchylił zaskarżoną decyzję. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy w I instancji, właściwy już w tej sprawie – Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z [...] Nr [...], nałożył na spółkę "A" S.K., T.K. karę pieniężną w wysokości [...], za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji, na podstawie przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółka "A" złożyła od niej odwołanie z dnia [...], w którym zarzuciła, że jest ona wadliwa, sprzeczna z prawem i rzeczywistym stanem rzeczy. Ponadto, Spółka wskazała, że w dniu kontroli, tj. [...] posiadała koncesję uprawniającą ją do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Dodała też, że wątpliwości organu dokonującego kontroli pojazdu związane były wyłącznie z faktem zmiany numerów rejestracyjnych pojazdu, a Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło fakt posiadania przez Spółkę wymaganej koncesji, tak więc Spółka nie powinna być ukarana za nieposiadanie licencji. W następstwie rozpoznania odwołania Spółki, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] Nr [...] , utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu celnego I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał, iż – zgodnie z przepisami art. 87 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. Nr 204 z 2004 r., poz. 2088) – podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi wypis z licencji albo oryginał koncesji (gdy uprawnienie do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego zostało wydane przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym), a za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, odpowiedzialny jest przedsiębiorca, który wykonuje transport drogowy. Tymczasem, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] to spółka jawna "A" S.K. i T.K. wykonywała międzynarodowy transport drogowy, a nie E.P. i S.K., działający wcześniej w ramach "A", dlatego też, to spółka jawna "A" S.K. i T.K. powinna przedstawić dokument uprawniający ją do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, a – jak wynika z zapisu pozycji "Uwagi kontrolującego" z protokołu kontroli – kierowca pojazdu nie przedłożył do kontroli wypisu z licencji oraz z wykazu numerów rejestracyjnych wystawionych na spółkę jawną "A" S.K. i T.K., lecz przedstawił on koncesję Nr [...] z dnia [...] wydaną przewoźnikowi oznaczonemu jako: "A" P.E., K.S.. Ta zaś koncesja, uprawniała jedynie wskazanego w niej przewoźnika do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego, a nie spółkę jawną "A" S.K. i T.K. Dalej, w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że naruszenie prawa stanowi nieposiadanie przy sobie oryginału koncesji. W konsekwencji więc, przedmiotem ustaleń jest nie to, czy strona dokumentuje prawo do wykonywania transportu licencją, ale czy kierowca – realizując konkretny przewóz – miał przy sobie i okazał kontrolującym wypis z licencji. W ocenie organu, z punktu widzenia powołanych przepisów, nie ma także znaczenia to, czy strona złożyła wniosek do Ministerstwa Infrastruktury o zmianę numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego wskazanego w dokumencie uprawniającym do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Organ celny jest zatem zobowiązany, w przypadku nieposiadania przez kierowcę wypisu z licencji, do nałożenia kary przewidzianej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym, stosownie do przepisu art. 92 tej ustawy, w wysokości 500 zł. W skardze z dnia [...] wniesionej na powyższą decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, spółka jawna "A" S.K. i T.K. wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, zarzucając naruszenie: 1) przepisu art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuzasadnione rozstrzygnięcie sprawy na niekorzyść odwołujących się w toku postępowania odwoławczego, 2) zasady o niedziałaniu prawa wstecz, poprzez nieuzasadnione zastosowanie przepisów nieobowiązujących w dacie kontroli. W uzasadnieniu natomiast skargi skarżąca Spółka wskazała, iż w sprawie tej organ I instancji wydał decyzję, nakładającą na nią karę [...] z tytułu wykonywania przejazdu bez posiadania przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji oraz [...] z tytułu wykonywania przejazdu bez wymaganego wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych. W wyniku zaś odwołania od tej decyzji, została nałożona na Spółkę kara wyższa od początkowej, gdyż w kwocie [...]. W ocenie skarżącej Spółki, stanowi to oczywiste naruszenie przepisu art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym decyzja nie może zostać wydana na niekorzyść strony odwołującej się. Skarżąca wskazała również, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż wykonywanie przejazdu bez posiadania w pojeździe wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych nie jest sankcjonowane karą. A zatem, organ II instancji, po stwierdzeniu braku sankcji za to zdarzenie, powinien zatem w tej części umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Spółka podniosła także, iż kontrola drogowa, stanowiąca podstawę postępowania, miała miejsce w dniu 3 września 2002 r., a w tym dniu nie obowiązywały jeszcze stawki zastosowane przez organ celny II instancji, gdyż stawki te zostały wprowadzone w życie dopiero wskutek zmiany ustawy, w dniu 23 lipca 2003 r. i w dniu 14 listopada 2003 r., tj. rok po dacie kontroli, co stanowi ewidentne naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych m.in. w przepisach art. 6, 7 i 8 kpa. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i niepodzielając zasadności zarzutów podniesionych w skardze, wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz zasad wynikających z przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ ten wskazał, iż – zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw oraz przepisem art. 7 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym – w przypadku, gdy postępowanie administracyjne wszczęte przed wejściem w życie wymienionych ustaw nie zostało zakończone, to organ celny stosuje ustawę z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu zmienionym przez te ustawy. Wobec czego, organ odwoławczy przyjął, że skoro postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu 3 września 2002 r. i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustaw z dnia 23 lipca 2003 r. oraz z dnia 14 listopada 2003 r., to Naczelnik Urzędu Celnego prawidłowo nałożył na spółkę "A" S.K. i T.K. karę w kwocie [...] za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji, stosownie do aktualnych przepisów. Odnosząc się natomiast do zarzutu niepodjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej nieposiadania przez kierowcę wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych, organ ten wskazał, że zarzut ten błędnie jest podnoszony wobec zaskarżonej decyzji, która to decyzja tej kwestii nie rozstrzyga. Faktycznie zarzut ten dotyczyć mógłby poprzedniej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o Nr [...], która jednak nie jest przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z powodu zasadności wszystkich zarzutów w niej podniesionych. Sąd administracyjny, zgodnie treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś z naruszeniem przepisów postępowania określonych w art. art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ze wskazanych przepisów art. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa wynika, że organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie bowiem sprawy w ww. zakresie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonego aktu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Także, zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, nierozpatrzenie sprawy na podstawie wszystkich przepisów prawa, które w tej sprawie znajdują zastosowanie, stanowi naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie zachodzi tego rodzaju sytuacja. Organy celne obu instancji, jako podstawę wymierzenia skarżącej Spółce kary pieniężnej, wskazywały na nieposiadanie przez kierowcę pojazdu samochodowego podczas wykonywania transportu drogowego (towarów) wypisu z licencji, skutkujące, według tych organów, naruszeniem obowiązku wynikającego z przepisu art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, zgodnie z którym "podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji (...)", zaś w rozstrzyganej przez nie sprawie – oryginału koncesji. Organy te bowiem uznały, iż okazana przez kierowcę pojazdu w dniu kontroli, tj. w dniu [...] funkcjonariuszowi celnemu koncesja o Nr [...], wystawiona została na rzecz innego podmiotu, niż dokonujący transportu, gdyż na rzecz podmiotu oznaczonego jako: P.E. K.S. "A" z siedzibą w C ul. [...], a nie na rzecz podmiotu oznaczonego jako: "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna z siedzibą w C. przy ul. [...], jak też na pojazd o innym numerze rejestracyjnym niż kontrolowany, tj. [...], a nie na pojazd o numerach [...], którymi to numerami był oznaczony pojazd poddany kontroli. Na podstawie tych też okoliczności organy celne ustaliły, iż stroną postępowania w chwili dokonywania transportu była spółka jawna w składzie: S.K. i T.K., a następnie wyprowadziły z tych ustaleń wniosek, że kierowca w dniu kontroli powinien posiadać przy sobie koncesję wystawioną na rzecz spółki jawnej "A" S.K., T.K.. I, w konsekwencji też uznały, że wymaganej licencji kontrolowany podmiot nie posiadał, czym naruszył ww. regulację prawną. Tymczasem, według składu orzekającego w sprawie, organy te – na mocy uregulowania określonego w przepisach art. 103 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 9 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371), stanowiącego, że przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie międzynarodowego transportu drogowego obowiązani są w terminie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy (do dnia 1 stycznia 2004 r.) spełnić wymagania określone w ustawie do uzyskania licencji na międzynarodowy transport drogowy pod rygorem wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień do prowadzenia tej działalności (ust. 1), a do czasu uzyskania licencji prowadzą działalność gospodarczą na dotychczasowych warunkach (ust. 5), tj. warunkach określonych ustawą z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego (Dz. U. Nr 106, poz. 677 ze zm.) – zobligowane były do poczynienia koniecznych w sprawie ustaleń faktycznych, wynikających z brzmienia ww. przepisów intertemporalnych celem ustalenia, czy kontrolowany w dniu [...] podmiot prowadził działalność w zakresie międzynarodowego transportu drogowego towarów na dotychczasowych warunkach, a więc, czy spełniał wymagania określone ustawą o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. A ustawa ta, w przepisie art. 4 ust. 1 stanowiła, że krajowy przedsiębiorca jest obowiązany wyposażyć kierowcę pojazdu samochodowego zarejestrowanego w kraju w dokumenty związane z przewozem wykonywanym w ramach międzynarodowego transportu drogowego, zaś w przepisie art. 4 ust. 2 pkt 1, że kierowca pojazdu samochodowego zarejestrowanego w kraju jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli koncesję na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego. Natomiast w przepisie art. 10 wskazane były przepadki, w których Minister Transportu i Gospodarki Morskiej mógł, na wniosek przedsiębiorcy, przenieść uprawnienia wynikające z koncesji, w tym m.in. przypadek połączenia, podziału lub przekształcenia, zgodnie z odrębnymi przepisami, przedsiębiorcy posiadającego pojazdy objęte koncesjami na międzynarodowy transport drogowy (ust. 1 pkt 2), jak też przypadek przejęcia przez innego przedsiębiorcę w całości lub w części działalności w zakresie międzynarodowego transportu drogowego (ust. 1 pkt 3). Ponadto, w przepisie art. 13 tej ustawy wskazano przypadki, w których koncesja podlegała cofnięciu, w tym m.in. przypadek odstąpienia koncesji osobie trzeciej (ust. 1 pkt 3), a w przepisie art. 14 przypadki wygaśnięcia koncesji. Ze względu na powyższe uregulowania prawne, jak też ze względu na dysponowanie przez organy celne informacjami pochodzącymi zarówno od Ministerstwa Infrastruktury Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego (pismo [...].), jak też od Urzędu Statystycznego (pismo z dnia [...] z których wynikało, że koncesja o Nr [...], okazana podczas kontroli przez kierowcę pojazdu, wydana została na pojazd o nr rejestracyjnym [...] na rzecz firmy "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna z siedzibą w C., a wyłączona została z obrotu prawnego w dniu [...] i, że w tym dniu, w ramach zmiany numerów rejestracyjnych, zostało wydane nowe uprawnienie na pojazd [...], jak też, że w rejestrze Regon pod identyfikatorem [...] jest zarejestrowany podmiot o nazwie "A" S.K. i T.K. Spółka Jawna, który to podmiot został zarejestrowany z dniem [...] jako "A" Sp. c. P.E. K.S. z siedzibą w C, oraz, że z dniem [...] dokonano zmiany adresu siedziby na adres: [...] oraz odnotowano następną zmianę polegającą na przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną z dniem [...] to organy te zobligowane były do wyjaśnienia, czy kontrolowany podmiot spełniał w dniu kontroli wymagania określone ww. ustawą z dnia 2 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Wyjaśnienie powyższej kwestii Sąd uznaje za konieczne dla właściwego i zupełnego wyjaśnienia całej sprawy, skoro bowiem kontrolowany kierowca w dniu kontroli dysponował oryginałem koncesji (co jednoznacznie zostało ustalone przez organy celne), a z informacji uzyskanych od ww. urzędów państwowych wynika, że koncesja ta ważność swoją zachowała jeszcze do dnia 18 października 2002 r., to organy te nie mogły pominąć w uzasadnieniu swoich decyzji odniesienia się do tej kwestii, jak też nie przeprowadzić rozważań nad zagadnieniami intertemporalnymi, skoro mają one decydujące znaczenie dla wyjaśnienia, czy kierowca poddanego kontroli pojazdu dysponował w dniu kontroli ważnym oryginałem koncesji, mimo iż niektóre dane zawarte w tej koncesji nie były zgodne z danymi kontrolowanego podmiotu w zakresie nazwy przedsiębiorstwa oraz oznaczenia numerów rejestracyjnych pojazdu. W tej sytuacji, wobec niewyjaśnienia przez organy celne obu instancji podstawowej dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ww. kwestii, należało zaskarżoną decyzję jak też poprzedzającą ją decyzję uchylić i zobowiązać je do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób odpowiadający wymogom przepisów art. art. 7, 77 § 1 i art. 80 Kpa. Dopiero bowiem, po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym tę kwestię, możliwe będzie właściwe i zupełne wyjaśnienie sprawy. Ponadto, należy wskazać, że – jak słusznie zarzuciła to w skardze skarżąca Spółka – przywołane w zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy przepisy przejściowe z ustawy z dnia 9 września 2001 r. o transporcie drogowym, jak też z ustaw nowelizujących tę ustawę stanowiące, że "do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się jej przepisy", nie mogły stanowić podstawy dla zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego zamieszczonych w tym akcie prawnym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji w I jak i w II instancji, dla oceny prawnej zdarzenia mającego miejsce pod rządami ustawy w wersji odmiennej, a obowiązującej w dniu 3 września 2002 r., bowiem wskazane przepisy mają charakter norm procesowych, a nie materialno-prawnych. Należało więc, zgodnie z zasadą lex retro non agit, stosować przepisy ustawy obowiązującej w dacie zajścia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Jednakże, organy te powinny także uwzględnić tę okoliczność, że jeżeli podstawą wydania decyzji jest stosowanie przepisów prawa materialnego o charakterze sankcyjnym, a taki charakter niewątpliwie mają przepisy o karach pieniężnych określone w art. art. 92-96 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym to – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym – organy te są zobowiązane uwzględnić takie zmiany stanu prawnego, które wyłączają lub ograniczają w dacie wydania decyzji stosowanie tych sankcji (vide: wyrok SN z dnia 9-10-2003 r. o sygn. akt I CK 134/02, publ. w Lex Nr 14668, wyrok WSA w Warszawie z dnia 2-02-2004 r. o sygn. akt II SA 1573/02, publ. w Lex Nr 109691). Skład orzekający w sprawie nie podziela zasadności zarzutu podniesionego w skardze, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego wskutek rozstrzygnięcia sprawy na niekorzyść odwołujących się w toku postępowania odwoławczego, albowiem wyższa kara pieniężna (500 zł) od poprzednio wymierzonej (2x po 100 zł) została ustalona w decyzji organu I instancji, a nie w wyniku rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy. Zaskarżoną skargą decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu celnego I instancji, którym tę karę pieniężną wymierzono. Także, słuszne jest spostrzeżenie organu II instancji, zawarte w odpowiedzi na skargę, że zarzut Spółki co do niepodjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania w części dotyczącej nieposiadania przez kierowcę wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych jest wadliwie podnoszony wobec zaskarżonej decyzji, a dotyczyć mógłby poprzedniej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o Nr [...], która jednak nie jest przedmiotem zaskarżenia. Uwzględniając przeto podniesione wyżej okoliczności, wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu celnego I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało – na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI