I SA/Sz 463/22

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 19 maja 2022 r. nr 3201-IEE2.2.711.39.2022.1386; 3201-IEE2.711.45.2022.2 w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 maja 2022 r. nr 3201-IEE2.2.711.39.2022.1386; 3201-IEE2.711.45.2022.2 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr 3211-SEE.511.03.4.2017 wydane w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz J. B. (licytanta) nieruchomości gruntowej zabudowanej (KW [...]).

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym:

Organ I instancji prowadzi egzekucję z nieruchomości Z. K. położonej w miejscowości K. (gmina S., powiat k. , woj. z. ) składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,0638 ha oraz prawo własności dwóch budynków gospodarczych oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni użytkowej 113,52 m2 oraz powierzchni zabudowy wynoszącej 107 m2 (KW KO [...]).

Po przeprowadzonej 4 kwietnia 2022 r. licytacji ww. nieruchomości, organ I instancji wydał ww. postanowienie o udzielaniu przybicia na rzecz licytanta J. B..

W dniu 20 kwietnia 2022 r. strona wystosowała dwa pisma, jedno do organu I instancji, drugie bezpośrednio do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, zatytułowane odwołanie. W piśmie tym strona wskazała, że zlicytowana nieruchomość stanowi cały dorobek życia i zarzuciła, że nieruchomość została sprzedana znajomemu Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., będącemu jednocześnie wujkiem siostrzeńca strony, co jest niezgodne z prawem. W kolejnym piśmie, z 10 maja 2022 r., strona zwróciła się z prośbą, aby nie dopuścić do sprzedaży nieruchomości, gdyż – jak podała – wcześniej sama, a obecnie syn prowadzi w tym zakładzie działalność rzemieślniczą na rzecz rolnictwa oraz, że postępowanie egzekucyjne jest nieuczciwe.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

Powołując brzmienie art.111d § 2, art.111i § 1, art.111 m § 1art.111r § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz.479 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.", organ odwoławczy stwierdził, że pierwsza licytacja ogłoszona na 23 listopada 2021 r. nie doszła do skutku, z powodu braku licytantów. Zatem, zasadnie organ I instancji przestąpił do drugiej licytacji. Czynności dotyczące przeprowadzenia 4 kwietnia 2022 r. drugiej licytacji nieruchomości zostały udokumentowane w protokole podpisanym przez pracowników organu egzekucyjnego o godzinie 12:00. Z protokołu wynika, że do drugiej licytacji nieruchomości przystąpił jeden licytant - J. B., który złożył wadium w wysokości [...] zł. Licytant zaoferował nabycie nieruchomości po cenie wywołania, tj. [...] zł, która stanowi 70% wartości szacunkowej ([...] zł). Po trzykrotnym jej obwieszczeniu, cena ta została uznana przez prowadzącego licytację za najwyższą zaoferowaną cenę. Na licytacji nie złożono żadnych skarg. Po zamknięciu licytacji, w tym samym dniu (4 kwietnia 2022 r.) organ egzekucyjny wydał postanowienie o udzielaniu przybicia na rzecz licytanta J. B. nieruchomości nabytej w drodze licytacji za cenę [...] zł.

Nadto organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie o przybiciu, zawiera wszystkie elementy określone w art. 111m § 5 u.p.e.a. W uzasadnieniu postanowienia o przybiciu organ wskazał, że w toku tego postępowania nie wpłynęły żadne skargi i zażalenia, które nie są rozstrzygnięte. Nadto, przed organem również nie jest prowadzone żadne postępowanie w sprawie strony. Skoro zatem, nie zaszły wyjątki od zasady niezwłocznego wydania postanowienia o przybiciu, to nie ma podstaw, aby podważyć stanowisko organu I instancji o braku przeszkód do wydania zaskarżonego postanowienia.

Organ odwoławczy dodał, że jakkolwiek w zażaleniu strona wnosi o wstrzymanie czynności zmierzających do przeniesienia własności licytowanej nieruchomości, to jednak nie wykazała okoliczności wskazanych w art. 111m § 3 u.p.e.a., które by uzasadniały taki wniosek.

Następnie, organ odwoławczy – powołując brzmienie art. 111n § 1 u.p.e.a. – wskazał, w jakiej sytuacji organ egzekucyjny odmawia przybicia i stwierdził, że w sprawie nie występują okoliczności, o których mowa w art. 111n u.p.e.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutu udzielenia przybicia na rzecz osoby należącej do kręgu znajomych Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K., organ odwoławczy wyjaśnił, że krąg osób które podlegają wyłączeniu od udziału w licytacji wymieniono art. 111d § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, statusu licytanta zostały pozbawione osoby należące do kręgu najbliższej rodziny pracowników obsługujących organ egzekucyjny oraz zobowiązanego (ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo). Wyłączenie to nie odnosi się do dalszych krewnych, ani znajomych tak zobowiązanego jak i pracowników organu. Z oświadczenia złożonego do akt sprawy przez licytanta J. B., przed rozpoczęciem licytacji, wynika, że nie jest żadną z osób wymienionych w art. 111d § 1 u.p.e.a.

Organ odwoławczy za spóźnione uznał także, kwestionowanie przez stronę uciążliwości egzekucji z nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uczciwe rozpoznanie skargi.

Skarżący podniósł, że nie jest prawdą, iż nie chciał spłacić zadłużenia do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.. Gdy wystąpiło zadłużenie, skarżący spłacał je do działu egzekucji przy Urzędzie Skarbowym w K., ale zabrano mu z konta wszystkie pieniądze i zablokowano konta. Skarżący okazał też w księgowości przy Urzędzie Skarbowym w K., że posiada umowę na wykonanie prac przez jego firmę i prosił o rozłożenie na raty zaległości, ale pozostało to bez odpowiedzi. Po tej decyzji, skarżący o mało nie odebrał sobie życia i znalazł się w szpitalu psychiatrycznym w K., następnie przebył zawał serca.

Skarżący oświadczył, że ma 74 lata i cierpi na wiele chorób.

Skarżący również podniósł, że osoba, która nabyła nieruchomość jest kuzynem siostrzeńca żony i nabyła ją po znajomości, gdyż ich mieszkanie wychodzi na jego posesję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie uzupełniającym skargę, pełnomocnik skarżącego z urzędu podtrzymała zarzut skargi, iż przybicia udzielono na rzecz osoby niemogącej uczestniczyć w licytacji, z naruszeniem art. 111d § 1 w zw. z art. 111m u.p.e.a.

Pełnomocnik skarżącego wniosła także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.

Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329); dalej: "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Sporna w sprawie jest ocena legalności przybicia w toku drugiej licytacji nieruchomości skarżącego składającej się z działki nr [...] o powierzchni 0,0638 ha oraz prawa własności dwóch budynków gospodarczych oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i nr [...] o łącznej powierzchni użytkowej 113,52 m2 oraz powierzchni zabudowy wynoszącej 107 m2 (KW KO [...]).

Skarżący zarzucił naruszenie art. 111d § 1 w zw. z art. 111m u.p.e.a. przez dokonanie przybicia na rzecz osoby niemogącej uczestniczyć w licytacji z uwagi na bliski stopień pokrewieństwa/powinowactwa między nim, a osobą na rzecz której dokonano przybicia.

Zgodnie z art. 111d § 1 u.p.e.a., w licytacji nie mogą uczestniczyć:

1) zobowiązany;

2) pracownicy obsługujący organ egzekucyjny;

3) małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo osób, o których mowa w pkt 1 i 2;

4) osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym;

5) licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji tej samej nieruchomości;

6) osoby, które mogą nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu administracji publicznej, a zezwolenia tego nie przedstawiły.

Zatem, zgodnie z ww. regulacją prawną, w licytacji nie mogą uczestniczyć najbliżsi krewni, tj. małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo, zobowiązanego oraz pracowników obsługujących organ egzekucyjny.

Wskazać także należy, że zgodnie z art. 111m § 1 u.p.e.a., po zamknięciu licytacji, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Przepis art. 111m § 2 u.p.e.a. stanowi, że postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3; według zaś art. 111m § 3 u.p.e.a., jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia. Stosownie zaś do art. 111r § 2 u.p.e.a., na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.

Natomiast, przyczyny odmowy przybicia zostały określone w art. 111n u.p.e.a.

Zgodnie z art. 111n u.p.e.a., organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie (§ 1). Organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu (§ 2). Organ egzekucyjny wyznacza ponowną licytację: 1) jeżeli odmówi przybicia z przyczyn, o których mowa w § 1; 2) po ustaniu przyczyny zawieszenia (§ 3).

Zatem tylko ww. okoliczności mogą być podstawą odmowy udzielenia przybicia i stanowić podstawę zażalenia na postanowienie o przybiciu.

Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że żadna z kręgu osób, będących najbliższymi krewnymi, osób wymienionych w art. 111d § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a., nie uczestniczyła w licytacji. Wskazywane przez skarżącego w pismach z dnia 20 kwietnia 2022 r. osoby, tj. wujek siostrzeńca oraz wujek żony bratanka, nie są zaliczane do ww. kręgu osób. Także kuzyn siostrzeńca żony skarżącego, wskazywany w skardze do sądu, nie jest osobą, która mogłaby być zaliczona do grona osób wymienionych w art.111d § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a.

Wobec tego, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, że wskazywane przez skarżącego osoby nie zostały wyłączone, na podstawie art. 111d § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a., z kategorii osób mogących uczestniczyć w licytacji, to dokonanie przybicia na rzecz licytanta J. B. odpowiadało prawu.

Nadto, organ w zaskarżonym postanowieniu szczegółowo wyjaśnił, że w sprawie zostały dochowane wszystkie wymogi związane z ogłoszeniem drugiej licytacji i dokonaniem przybicia, które znajdują swoje uzasadnienie w przepisach art. 111c - art. 111t u.p.e.a.

W tej sytuacji, sąd – dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. – nie stwierdził, aby organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 111d § 1 w zw. z art. 111m u.p.e.a., ani też inne przepisy regulujące kwestię przybicia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę jako niezasługującą na uwzględnienie.

Odnosząc się także do wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów art. 258 - art. 261 p.p.s.a. Z tego też względu, wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie zostanie rozpoznany przez referendarza sądowego po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji.