I SA/Sz 45/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sprawa wywodziła się z egzekucji świadczeń pieniężnych, wszczętej na podstawie decyzji o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania, podnosząc, że decyzja stanowiąca podstawę egzekucji została uchylona wyrokiem WSA w Warszawie. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, uznając, że samo zaskarżenie decyzji nie czyni jej niewykonalną. WSA w Szczecinie początkowo oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 listopada 2025 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędne niezastosowanie art. 152 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). NSA podkreślił, że uchylona nieprawomocnym wyrokiem decyzja nie wywoływała skutków prawnych w okresie od uchylenia do wydania kolejnego orzeczenia, co oznacza, że nie podlegała wykonaniu, a tym samym nie mogła stanowić podstawy do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego. WSA, ponownie rozpoznając sprawę i związany wykładnią NSA, uznał, że postanowienia organów naruszały prawo, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w okresie, gdy decyzja stanowiąca jego podstawę nie wywoływała skutków prawnych. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 152 § 1 p.p.s.a. w kontekście postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie decyzji uchylonych przez sądy administracyjne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę egzekucji została uchylona przez sąd administracyjny, a następnie NSA wskazał na konieczność zastosowania art. 152 § 1 p.p.s.a.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone na podstawie decyzji, która została uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone, jeśli decyzja stanowiąca jego podstawę nie wywoływała skutków prawnych w okresie jej uchylenia przez sąd administracyjny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a., uchylona nieprawomocnym wyrokiem decyzja nie wywołuje skutków prawnych, co oznacza, że nie podlega wykonaniu i nie może stanowić podstawy do wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Czy sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, chyba że stan faktyczny lub prawny uległ zasadniczej zmianie.
Uzasadnienie
Ratio legis art. 190 p.p.s.a. polega na przyśpieszeniu postępowania poprzez uznanie, że pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone przez NSA, co zawęża granice ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 152 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Decyzja uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego nie wywołuje skutków prawnych i nie podlega wykonaniu, co uniemożliwia prowadzenie postępowania egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 190 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 211
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 3 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja stanowiąca podstawę egzekucji została uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, co zgodnie z art. 152 § 1 p.p.s.a. oznacza, że nie wywoływała ona skutków prawnych i nie mogła być podstawą do prowadzenia egzekucji.
Odrzucone argumenty
Organy egzekucyjne uznały, że samo zaskarżenie decyzji do sądu administracyjnego nie czyni jej niewykonalną, a wstrzymanie jej skutków było czasowe i nie spowodowało utraty bytu prawnego decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Niewywoływanie skutków prawnych, o których mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a., oznacza m.in., iż uchylony akt nie podlega wykonaniu, mimo nieprawomocności wyroku, którym został on uchylony. • Skoro zaś akt nie podlega wykonaniu, to adresat tego aktu nie jest zobligowany do wykonania obowiązku określonego uchylonym aktem – ergo – obowiązek nie może być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym. • Ratio legis art. 190 p.p.s.a. sprowadza się do przyśpieszenia postępowania sądowoadministracyjnego poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone.
Skład orzekający
Elżbieta Dziel
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
sędzia
Alicja Polańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 152 § 1 p.p.s.a. w kontekście postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie decyzji uchylonych przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja stanowiąca podstawę egzekucji została uchylona przez sąd administracyjny, a następnie NSA wskazał na konieczność zastosowania art. 152 § 1 p.p.s.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, takich jak art. 152 p.p.s.a., w kontekście postępowań egzekucyjnych, a także podkreśla znaczenie związania sądu pierwszej instancji wykładnią NSA.
“Egzekucja administracyjna na podstawie uchylonej decyzji? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to niedopuszczalne.”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.