I SA/SZ 344/24

I SA/Sz 344/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel
Wiesława Achrymowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 143
art. 100 ust. 1 pkt 2,art. 101 ust. 2 pkt, art. 104
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 120 i art. 122,art. 180 § 1,art. 181,art. 187 § 1,art. 191,art. 210 § 4,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant referent - stażysta Anna Koester po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2024 r. nr 3201-IOA.4105.5.2024 w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. (organ I instancji) z [...] stycznia 2024 r., określającą J. K. (podatnik) zobowiązanie z tytułu podatku akcyzowego w wysokości [...] zł w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki M. .
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy marki M. L. został pierwotnie zaimportowany ze [...] do [...], gdzie został obłożony cłem w wysokości [...] EUR (jako wartość celną podatnik zadeklarował [...] EUR), a następnie dopuszczony do wolnego obrotu na terenie Unii Europejskiej.
Z wystawionego na nazwisko podatnika rachunku sprzedaży nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. wynika, że omawiany pojazd został sprzedany przez firmę A. za [...] USD. W deklaracji podatkowej AKC-US z [...] lutego 2022 r. podatnik przyjął, że wprowadził pojazd na terytorium kraju [...] lutego 2022 r. Jednak samochód znajdował się na terytorium kraju, a zatem został przemieszczony z terytorium innego państwa członkowskiego UE już [...] lutego 2022 r. (data oględzin przeprowadzonych przez rzeczoznawcę przy ulicy [...] w S.).
Oznacza to, że podatnik wykonał czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Z dniem przemieszczenia pojazdu na terytorium Polski powstał obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, który nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju.
Jako podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym podatnik zadeklarował [...] zł, zaś jako podatek akcyzowy do zapłaty [...] zł. Jednak według E. , średnia wartość rynkowa pojazdu o parametrach opisanych w deklaracji podatkowej w lutym 2022 r. kształtowała się na poziomie [...] zł ([...] zł netto).
Pomimo wezwania, podatnik nie zmienił podstawy opodatkowania. Złożył wycenę pojazdu sporządzoną przez rzeczoznawcę [...] lutego 2022 r. i stwierdził, że podstawę opodatkowania oraz wysokość podatku akcyzowego zadeklarował na podstawie tej wyceny.
Wobec tego organ I instancji odnalazł na stronie internetowej aukcję tego konkretnego pojazdu.
Podatnik, w odpowiedzi na kolejne wezwania, ponownie odmówił zmiany wielkości kalkulacyjnych akcyzy. Dodatkowo powołał się na uszkodzenia pojazdu.
W świetle powyższego stanu sprawy organ motywował, że "Z rachunku sprzedaży, wystawionego na Pana nazwisko [...].04.2021 r., przez firmę A. ze [...], wynika, że samochód osobowy marki M. L. został sprzedany przez tą firmę za kwotę [...]USD ([...] zł).
Pojazd posiadał "Świadectwo pojazdu uszkodzonego" (S. C.). Następnie został przetransportowany do Europy, gdzie [...].06.2021 r. został odprawiony w holenderskim urzędzie celnym i dopuszczony do swobodnego obrotu na terytorium UE. W zgłoszeniu celnym nr (...) zadeklarował Pan wartość celną w wysokości [...] EUR oraz 10% cła do zapłaty, tj. [...] EUR. Suma wartości celnej oraz cła wyniosła [...] EUR ([...] zł).
[...].02.2022 r. złożył Pan deklarację uproszczoną w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych. Zadeklarował Pan, że samochód nie jest uszkodzony. Jako podstawę opodatkowania wskazał Pan w niej kwotę [...]zł, a zatem kwotę ponad dwukrotnie wyższą niż wynika z pozyskanych przez organ I instancji dokumentów w postaci rachunku sprzedaży z [...].04.2021 r. oraz dokonanej przez Pana odprawy celnej z [...].06.2021 roku.
Ustalenia dokonane przy użyciu systemu komputerowego wyceny wartości pojazdów wskazują, że zadeklarowana przez Pana podstawa opodatkowania w wysokości [...] zł znacznie odbiega (o 42%), od ustalonej średniej wartości rynkowej nabytego przez Pana pojazdu. Na dzień powstania obowiązku podatkowego średnia ta kształtowała się na poziomie [...] zł brutto ([...] zł netto). Była zatem blisko dwukrotnie wyższa od deklarowanej przez Pana podstawy opodatkowania.
Z akt sprawy wynika także, że organ podatkowy I instancji podczas analizy czy w sprawie istnieje uzasadniona przyczyna odbiegania podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej pojazdu zestawił ją z odnalezionymi na rynku nabycia ofertami sprzedaży używanych samochodów osobowych marki M. L., rok produkcji [...].
Takie działanie organu było jak najbardziej prawidłowe, bowiem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych nieuzasadnionym jest automatyczne kwestionowanie ceny nabycia odbiegającej od średniej wartości rynkowej pojazdu na rynku krajowym, w sytuacji gdy organ nie zweryfikował, czy wartość tej wysokości, jak zadeklarowana przez podatnika, jest wartością prawdziwą w państwie sprzedaży (...).
Ustalenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., co do wartości spornego pojazdu na rynku amerykańskim potwierdziły, że zadeklarowana przez Pana podstawa opodatkowania odbiega nie tylko od średniej wartości rynkowej pojazdu marki M. L. na rynku krajowym, ale odbiega także od cen tego typu pojazdów na rynku nabycia - rynku a.
Akta dowodzą, że organ podatkowy I instancji przenalizował dostępne portale internetowe (...) i odnalazł oferty sprzedaży pojazdów o parametrach analogicznych do parametrów pojazdu nabytego. Ich wartość kształtowała się na poziomie od [...] USD do [...] USD.
W świetle oferowanych na rynku amerykańskim cen pojazdów używanych, nie znajduje uzasadnienia odstępstwo ceny nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu ([...] USD) od jego średniej wartości rynkowej.
Cena ta odbiega również od ostatecznej kwoty oferowanej na aukcji ww. pojazdu, którą na amerykańskim portalu aukcyjnym (...) odnalazł organ I instancji. Aukcja ta opiewa na [...] USD co również potwierdza, że cena z posiadanego przez nas rachunku sprzedaży ([...] USD) znacznie odbiega od cen tego typu pojazdów na rynku amerykańskim. Aukcję tę można nadal odnaleźć na ww. portalu.
Jej treść, co jest kluczowe w sprawie, w szczególności cena osiągnięta na aukcji za ww. pojazd nie odpowiada zadeklarowanej przez Pana podstawie opodatkowania. Nadto jest sprzeczna z przedstawionym przez Pana, w Urzędzie Miasta w P., rachunkiem sprzedaży oraz treścią zgłoszenia celnego złożonego przez Pana w holenderskim urzędzie celnym. Wynika z niej natomiast, że M. L., o nr nadwozia (...) rok produkcji 2017, zostało wylicytowane [...].04.2021 r. na platformie aukcyjnej (...) - numer aukcji (...). Ostateczna cena wyniosła [...] USD. Ten sam numer aukcji jest zapisany na tylnej szybie pojazdu, którego zdjęcia przekazał Pan organowi I instancji w toku prowadzonego postępowania. Na zdjęciach tych można także odnaleźć napis, cytuję: "A. " (przednia szyba pojazdu). Jest to nazwa firmy, która wystawiła na Pana nazwisko rachunek z [...].04.2021 roku.
Zatem odnalezione przez organ I instancji oferty sprzedaży pojazdów podobnych do nabytego, a przede wszystkim cena ostateczna osiągnięta za pojazd na aukcji, która wprost go dotyczy, nie potwierdza, aby w przypadku nabytego pojazdu rynek amerykański był na tyle specyficzny, aby istniała uzasadniona przyczyna odbiegania podstawy opodatkowania spornego pojazdu od jego średniej wartości rynkowej. Przyczyny takiej nie wykazał Pan także w toku postępowania, pomimo tego, że był Pan wzywany do jej wykazania przez organ I instancji.
Przekazana przez Pana wycena rzeczoznawcy z [...].02.2022 r. nie mogła być przez nas uznana za dowód na istnienie uzasadnionej przyczyny odbiegania podstawy opodatkowania o 42% od średniej wartości rynkowej pojazdu na terytorium kraju. Także wskazana w niej wartość spornego pojazdu nie mogła być przez nas przyjęta jako prawidłowa podstawa opodatkowania nabytego przez Pana pojazdu. Wartość ta nie odpowiada rzeczywistej wartości pojazdu na rynku nabycia i różni się (w tym przypadku również znacznie) od ceny za jaką samochód został sprzedany.
Wobec czego zasadna była weryfikacja zadeklarowanej przez Pana podstawy opodatkowania, na co słusznie wskazał Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. w zaskarżonej decyzji."
Organ akcentował, że "Stan techniczny pojazdu uwidoczniony na zdjęciach z przeprowadzonej aukcji, jak i uwidoczniony na zdjęciach załączonych do przekazanej przez Pana wyceny, jest taki sam. Zarówno zdjęcia z aukcji, jak i wykonane przez rzeczoznawcę wskazują na tożsame uszkodzenia pojazdu. Nie przedstawił Pan także organowi I instancji, pomimo kierowanych do Pana wezwań, żadnych dowodów na potwierdzenie napraw, czy zakupu części zamiennych w celu wykonania naprawy pojazdu. (...) Nie przekazał Pan również dokumentów świadczących o faktycznie poniesionych kosztach w związku z zakupem i transportem samochodu do Europy. Nie wykazał Pan, aby zadeklarowana podstawa opodatkowania była zgodna ze stanem faktycznym."
W tym stanie sprawy organ powołał się na art. 104 ust. 6, ust. 8, ust. 9 ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U.2022.143 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w 2022 r. - u.p.a.) i tłumaczył, że podatnik nie przedstawił informacji dotyczących dodatkowych kosztów związanych z importem pojazdu (opłaty aukcyjne, brokerskie, koszty transportu na terenie USA oraz koszty frachtu do Europy). Dlatego należało skorzystać z kalkulatora, który pozwala ustalić szacunkowe koszty sprowadzenia pojazdu ze [...] do Europy (kalkulator dostępny na stronie internetowej (...).
Pomimo oszacowania kosztów transportu pojazdu do portu w USA na poziomie [...] USD organ I instancji błędnie przyjął, że koszty te wynoszą [...] USD. Jednak błąd organu I instancji był korzystny dla podatnika.
W konsekwencji koszt zakupu pojazdu na terytorium [...] wraz z kosztami jego sprowadzenia do E. (H.) wyniósł łącznie [...] USD.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 104 ust. 6 u.p.a. podstawa opodatkowania kształtuje się następująco:
- wartość celna - [...] EUR ([...] USD x [...] EUR/1 USD),
- cło w wysokości 10% wartości celnej - [...] EUR ([...] x 10%).
W ocenie organu, podstawę opodatkowania stanowi suma wartości celnej oraz należnego cła, tj. kwota [...]EUR.
Następnie organ nawiązał do art. 104 ust. 12 u.p.a. i tłumaczył, że "Obowiązek podatkowy powstał [...].02.2022 r. W tym dniu obowiązywał kurs waluty według tabeli kursów średnich NBP nr [...], gdzie [...] EUR = [...] zł. W celu ustalenia podstawy opodatkowania dokonałem następujących obliczeń: [...] EUR x [...] zł i otrzymałem kwotę [...]zł. Podstawę opodatkowania i kwoty podatków zaokrągla się do pełnych złotych. Tym samym podstawa opodatkowania wynosi [...] zł. Kwota podatku akcyzowego jest pochodną ustalonej podstawy opodatkowania i właściwej stawki akcyzy. Kwotę podatku obliczyłem w następujący sposób: [...] x 18,6% - [...] zł. Wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym po zaokrągleniu wynosi [...] zł (...)."
Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzucił rażące naruszenie art. 104 ust. 6 ust., ust. 8 – ust. 11 u.p.a., bowiem wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez podatnika nie odbiegła znacznie od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, a podatnik na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy wykazał uzasadnione przyczyny, dla których wartość ta mogła była niższa ze względu na szeroki zakres uszkodzeń pojazdu.
Następnie podatnik zarzucił:
- błędne ustalenie stanu faktycznego, skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że podatnik nabył pojazd [...] kwietnia 2021 r. od firmy A. za [...] USD;
- naruszenie art. 104 ust. 6, ust. 8 u.p.a., art. 122, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2023.2383 ze zm. - O.p.) z powodu niepodjęcia przez organy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że faktura zakupu pojazdu nie dokumentuje rzeczywistej ceny nabycia;
- art. 187 § 1 O.p. ze względu na brak wnikliwej analizy zebranego materiału dowodowego, pominięcie znaczenia opinii rzeczoznawcy złożonej przez podatnika.
W następstwie formułowanych zarzutów podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] stycznia 2024 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu zarzutów i wniosków zawartych w skardze podatnik konsekwentnie wykazywał, że opinia biegłego rzeczoznawcy z [...] lutego 2022 r. oraz załączone do niej zdjęcia potwierdzają "liczne uszkodzenia i usterki".
W opinii wskazano między innymi: "Pojazd okazano w stanie niejezdnym. Uszkodzone zawieszenie osi tylnej, wyrwane koła. Brak możliwości wyświetlenia drogomierza - rozładowany akumulator lub przerwana instalacja elektryczna." "Przy ustalaniu wartości pojazdu w stanie uszkodzonym uwzględniono uszkodzenia następujących zasadniczych elementów pojazdu: - błotnik przedni lewy i prawy, - drzwi boczne przednie prawe i lewe, - drzwi boczne tylnie prawe i lewe, - błotnik tylny prawy i lewy, - dach, - reflektor lewy, - zderzak tylny, - amortyzator lewy, - wąchacze i drążki reakcyjne zawieszenia, - zwrotnica, - układ drążków kierowniczych, - belka zawieszenia tylnego, - sprężyna lub resor, - drążek stabilizatora skrętny, - amortyzator lewy, - zespół wahaczy i drążków zawieszenia, - oś i piasta koła, - tarcza koła przedniego ze stopu lekkiego, - opona koła przedniego, - tarcza koła tylnego ze stopu lekkiego, - opona koła tylnego."
Zdaniem podatnika, "Wynikający ze zgromadzonego materiału dowodowego zakres uszkodzeń jest rozległy oraz świadczy niewątpliwie o uczestniczeniu pojazdu w poważnej kolizji (wyrwane koła pojazdu i liczne uszkodzenie blacharskie poszycia całego pojazdu). Należy uznać, iż samo w sobie stanowi to uzasadnione przyczyny dlaczego pojazd odbiega od średniej wartości rynkowej i wyklucza możliwość samodzielnego ustalenia podstawy opodatkowania przez Organ.
Niezależnie od tego Organ w sposób nieuprawiony pominął przy dokonywaniu ustaleń faktycznych przedłożoną opinię biegłego rzeczoznawcy określającą dokładanie stan techniczny pojazdu.
Nadmienić należy, iż nie sposób również zgodzić się z argumentacją, iż stwierdzony przez rzeczoznawcę F. K. zakres uszkodzeń pojazdu w dniu oględzin (dzień stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego) jest tożsamy ze stanem technicznym pojazdu uwidocznionym na zdjęciach z aukcji o numerze (...) na portalu (...).
Przede wszystkim, co umknęło Organom I i II instancji pojazd w dniu oględzin tj. [...] lutego 2022 r. miał uszkodzoną oś tylną i wyrwane koła. Tymczasem na zdjęcia z aukcji nr (...) widać wyraźnie, iż koła pojazdu znajdują się w pojeździe i nie były wyrwane.
Nadto jak stwierdził rzeczoznawca pojazdu w dniu oględzin nie można było uruchomić z uwagi na rozładowany akumulator albo przerwaną instalację elektryczna, tymczasem na zdjęciach z aukcji widnieje wyraźnie informacja, że pojazd można uruchomić oraz widnieje tam zdjęcie uruchomionego pojazdu oraz tablicy rozdzielczej pojazdu.
Nadto nie sposób jest ocenić wyłącznie na podstawie zdjęć z aukcji jakie uszkodzenia wewnętrzne posiadał wówczas pojazd, w szczególności że treść ogłoszenia na aukcji nie zawiera dokładnego ich określenia a jedynie wzmiankę o uszkodzeniu i prawej i lewej strony pojazdu.
Tymczasem rzeczoznawca wskazał na szereg poważnych uszkodzeń wewnętrznych elementów pojazdu, których nie sposób ustalić wyłącznie na podstawie zdjęć zewnętrznych pojazdu.
Błędnie zatem Organ przyjął, że jest w stanie ustalić stan techniczny pojazdu wyłącznie w oparciu o zdjęcia z aukcji internetowej, jak również, że stan techniczny pojazdu w dniu sprzedaży na aukcji w USA był tożsamy z tym w dniu oględzin pojazdu tj. [...] lutego 2022 r. podczas gdy na zdjęciach załączonych do opinii widać, że pojazd ma m.in. wyrwane koła a na zdjęciach z aukcji jest kompletny."
Podatnik podkreślił, że nabył pojazd [...] kwietnia 2021 r. od firmy [...] za [...] USD. Organ całkowicie dowolnie uznał, że [...] kwietnia 2021 r. (w dniu zakończenia aukcji) pojazd posiadał uszkodzenia tożsame z tymi, które istniały w dniu zakupu pojazdu przez podatnika; że wartość aukcji uwzględniała uszkodzenia pojazdu. Przy licytacji widnieje informacja o tym, iż pojazd posiada uszkodzenia lewej i prawej strony pojazdu. Nie określono żadnych uszkodzeń wtórnych. Brak jednocześnie jakichkolwiek precyzyjnie wymienionych uszkodzeń i ich zakresu. Zatem w oparciu o powyższe, lakoniczne dane z aukcji organ nie był w stanie w żadnym razie precyzyjnie ocenić stanu technicznego pojazdu na dzień jego sprzedaży na licytacji, tj. na [...] kwietnia 2021 r. Nie można wykluczyć, że w trakcie użytkowania pojazdu przez [...] doszło do powstania nowych uszkodzeń.
W przekonaniu podatnika, "Nie sposób również w jakikolwiek sposób ustalić powodów jakimi kierowała się firma A. dokonując zakupu, lecz nie można wykluczyć, iż w wyniku jej niestaranności nierzetelności w sposób nienależyty dokonała oględzin auta i jego wartości, lub po dokonaniu rozbiórki pojazdu ujawniły się w nim nowe, wcześniej przez tą firmę nieustalone uszkodzenia, które w sposób znaczny wpłynęły na jej wartość. Informacje podane przy aukcji pojazdu jak już uprzednio wskazywałem, były bardzo powierzchowne."
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu jest zgodna z prawem.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że podatnik nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy w rozumieniu art. 100 ust. 1 pkt 2 u.p.a.
Trafnie organ przyjął, że sporządzenie oględzin samochodu w kraju wprost świadczy o tym, że w tej dacie był już na terytorium kraju, a więc powstał obowiązek podatkowy w akcyzie z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego w rozumieniu art. 101 ust. 2 pkt 1 u.p,a.
Spór podatnika z organem koncentrował się na kwestii wymiaru podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym, a w konsekwencji wysokości akcyzy.
Zgodnie z art. 104 u.p.a. podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest:
1) kwota należna z tytułu sprzedaży samochodu osobowego na terytorium kraju pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy należne od tego samochodu osobowego;
2) kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego, z tym że w przypadku, o którym mowa w art. 101 ust. 2 pkt 3, podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy;
3) wartość celna samochodu osobowego powiększona o należne cło - w przypadku importu tego samochodu, z zastrzeżeniem ust. 2-5. (ust. 1).
Podstawą opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego dopuszczonego wcześniej do obrotu w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej zgodnie z przepisami celnymi, ale niezarejestrowanego na terytorium innego państwa członkowskiego jest wartość, o której mowa w ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem prowizji, kosztów transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały uwzględnione w cenie, ale zostały już poniesione do miejsca, w którym nastąpiło objęcie towaru procedurą celną (ust. 6).
Jeżeli nie można określić kwot, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w szczególności w przypadku darowizny samochodu osobowego, za podstawę opodatkowania przyjmuje się średnią wartość rynkową samochodu osobowego na rynku krajowym, pomniejszoną o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy (ust. 7).
Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności lub stanów faktycznych, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 1a oraz 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (ust. 8).
W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy określi wysokość podstawy opodatkowania (ust. 9).
Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym w dniu powstania obowiązku podatkowego średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co samochód osobowy odpowiednio: 1) nabyty na terytorium kraju; 2) nabyty wewnątrzwspólnotowo; 3) nabyty lub posiadany w przypadkach, o których mowa w art. 100 ust. 1a pkt 2; 4) powstały w wyniku dokonania w pojeździe samochodowym, innym niż samochód osobowy, zarejestrowanym na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj tego pojazdu na samochód osobowy (ust. 11).
Do przeliczenia podstawy opodatkowania wyrażonej w walucie obcej stosuje się bieżący kurs średni waluty obcej wyliczony i ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu powstania obowiązku podatkowego (ust. 12).
Na potrzeby zastosowania tych regulacji prawa podatkowego, rozstrzygających o wysokości podstawy opodatkowania akcyzą, organ przeprowadził wyczerpujące i prawidłowe postępowanie wyjaśniające.
Stosownie do art. 120 i art. 122 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania podatkowego podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Powyższe zasady postępowania podatkowego wyznaczają kierunek wykładni dalszych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego.
W myśl art. 180 § 1 O.p. jako dowód organ podatkowy zobowiązany jest dopuścić wszystko, co może przyczynić się do ustalenia prawdy obiektywnej, a nie jest sprzeczne z prawem.
Otwarty katalog dowodów zawiera art. 181 O.p., który stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku działalności analitycznej Krajowej Administracji Skarbowej, czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.
Z kolei według art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Następnie art. 191 O.p. mówi o tym, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.
Natomiast w art. 210 § 4 O.p. ustawodawca przyjął, że w uzasadnieniu decyzji organ ma obowiązek jasno, spójnie i wyczerpująco wyjaśnić, w jakim zakresie i z jakich powodów pozyskane dowody mają przymiot wiarygodności, jakie okoliczności faktyczne wynikają z wiarygodnego materiału dowodowego, dlaczego organ nie dał wiary pozostałym dowodom, w jaki sposób, a w szczególności przy przyjęciu jakiej wykładni organ zastosował przepisy materialnego prawa podatkowego.
Organ w pełni respektował i trafnie zastosował przytoczone wyżej ustawowe standardy. Wyprowadził wszystkie istotne ustalenia faktyczne z kompletnego materiału dowodowego. Jego zawartość pozwoliła organowi na obiektywną rekonstrukcję zdarzeń w zakresie istotnym dla przesądzenia, jaka była rzeczywista podstawa opodatkowanie akcyzą wewnątrzwspólnotowego nabycia przez podatnika samochodu osobowego.
Z punktu widzenia logiki i doświadczenia życiowego prawidłowo organ stwierdził, że w rzeczowości cena wylicytowana pojazdu przez [...] odpowiadała cenie nabycia przez podatnika w sposób najbardziej zbliżony do rzeczywistości.
Wskazują na to po pierwsze zestawienie daty nabycia pojazdu przez [...] z datą nabycia tego pojazdu przez podatnika od [...]. Tych dat podatnik nie podważał. Po drugie zaś podatnik nie wykazał żadnych konkretnych zdarzeń, które miałyby istotnie pogorszyć stan pojazdu od daty zakończenia licytacji do daty zakupu tego pojazdu przez podatnika i następnie przetransportowania na terytorium kraju.
Istotne jest również, że ani na potrzeby licytacji, ani następnie na potrzeby transakcji [...] z podatnikiem uszkodzenia pojazdu nie były dokumentowane, a nawet konkretnie opisane. Na takie okoliczności nie tylko nie ma żadnych wiarygodnych dowodów, ale nawet podatnik nie potrafił wyczerpująco opisać konkretnie co, kiedy i w jakich okolicznościach miało ulec uszkodzeniu.
Nie może przy tym ulegać wątpliwości, że podatnik, nabywając pojazd o tak znacznej wartości, miał pełną świadomość, że stan techniczny nabywanego pojazdu jest kluczowy z punktu widzenia wymiaru podstawy opodatkowania i w następstwie akcyzy. Wobec tego brak konkretnych i wiarygodnych dowodów na okoliczność stanu pojazdu oznacza, że twierdzenia podatnika w tej materii nie odpowiadają rzeczywistości, prawdzie obiektywnej.
Kierując się ustawowymi regułami oceny dowodów, a więc treścią dowodów, logiką, doświadczeniem życiowym, nie można zgodzić się z przekonaniem podatnika, że opinia rzeczoznawcy - złożona przez podatnika w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wyjaśnienia wysokości deklarowanej podstawy opodatkowania - miałaby być przekonującym dowodem, świadczącym o uszkodzeniach pojazdu przed datą powstania obowiązku podatkowego, uzasadniających istotne obniżenie podstawy opodatkowania akcyzą.
W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę, że opinia rzeczoznawcy, na którą powołał się podatnik, ma charakter dokumentu prywatnego, a więc nie korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistością przewidzianego wyłącznie dla dokumentów urzędowych zgodnie z art. 194 § 1 O.p. Ponadto nie może ulegać wątpliwości, że gdyby rzeczywiście stan pojazdu miałby być tak dalece odbiegający od kryteriów ceny licytacyjnej, to wówczas podatnik dysponowałby konkretnymi dowodami na okoliczność co, kiedy się stało, jaki był rozmiar poszczególnych uszkodzeń. Przede wszystkim jednak potrafiłby te zdarzania ściśle i wiarygodnie opisać organom.
Tymczasem podatnik ograniczył się do wyliczenia uszkodzeń za opinią rzeczoznawcy. Także w skardze podatnik powtórzył katalog uszkodzeń, pomijając to, co najistotniejsze, a więc opisanie i udokumentowanie konkretnych okoliczności powstania poszczególnych uszkodzeń.
Ważne jest również, że podatnik konsekwentnie nawiązywał do tego, co mogło się stać, do stanu hipotetycznego. Jednak bez rzetelnego i konkretnego wykazania, w jakim zakresie hipotezy prezentowane przez podatnika odpowiadają rzeczywistości, prawdzie obiektywnej, pozostają one bez jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku sprawy. Same hipotezy nie mogą stanowić przesłanek fatycznych kalkulacji podstawy opodatkowania, wymiaru akcyzy. Ustawodawca nie dopuszcza takiej sytuacji.
W tym stanie sprawy należy w pełni zaakceptować zapatrywanie organu, który zgodnie z treścią materiału dowodowego, logiką i doświadczeniem życiowym stanął na stanowisku, w myśl którego całkowicie dowolne byłoby przyjęcie tezy prezentowanej przez podatnika, który przekonywał, że samochód o wartości licytacyjnej rzędu [...] USD na potrzeby deklarowania i zapłaty akcyzy miałby mieć wartość na poziomie [...] USD. W analizowanych okolicznościach organ prawidłowo przełożył cenę pojazdu z zamknięcia licytacji na wielkość określoną w 104 ust. 6 w związku z ust. 8 - ust. 11 u.p.a. , która wyznacza podstawę opodatkowania akcyzą.
W podsumowaniu sąd ocenia, że przy wydaniu kontrolowanej decyzji organ nie naruszył przepisów prawa ani tych dotyczących postępowania podatkowego, ani bezpośrednio określenia wysokości akcyzy.
Z powodów omówionych wyżej sąd oddalił niezasadną skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935).