I SA/Sz 198/25

I SA/Sz 198/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-10-01
Data wpływu
2025-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Bolesław Stachura
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odmówiono uzupełnienia wyroku
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 157 par. 1, art. 160
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. wniosku P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. o uzupełnienie wyroku z 18 czerwca 2025 r. w sprawie I SA/Sz [...] ze skargi P. W. B. M. Z., W. Z. S. Jawna zs. w P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 15 stycznia 2025 r. Nr 3201-IOA.4322.3.2024.5 w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu p o s t a n a w i a: odmówić uwzględnienia wniosku o uzupełnienie wyroku.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 18 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Sz 198/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. , w sprawie ze skargi P. W. B. M. Z., W. Z. S. [...] z siedzibą w P. Z. (skarżąca), uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. (Dyrektor Izby) z 15 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie należności celnych i podatku od towarów i usług z tytułu importu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 29 lipca 2025 r.
Pismem z 1 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uzupełnienie wyroku z 18 czerwca 2025 r. o rozstrzygnięcie w zakresie decyzji organu pierwszej instancji, tj. decyzji Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 2 października 2024 r. nr [...] W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. nie rozstrzygnął w zakresie decyzji organu I instancji. Z uzasadnienia wyroku wynika, że ocena prawna sądu zawarta w uzasadnieniu odnosi się w jednakowym stopniu do postępowania przeprowadzonego wobec spółki przez organy celne obu instancji oraz do decyzji wydanych przez organy celne obu instancji, w tym do argumentacji organów dotyczącej przesłanek przeprowadzenia weryfikacji świadectwa przewozowego EUR.1. Skarżąca podkreśliła, że w sprawach o analogicznym stanie faktycznym i prawnym oraz w warunkach analogicznego postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. już orzekał w przeszłości, uwzględniając skargi spółki i uchylając zaskarżone decyzje obydwu instancji. W ocenie skarżącej również w świetle orzeczeń zapadłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w odniesieniu do spraw o analogicznym przebiegu, brak jest powodów, aby w tej sprawie skarżąca uzyskała odmienne rozstrzygnięcie, tj. z pominięciem odniesienia się sądu w sentencji zapadłego wyroku do prawidłowości lub nieprawidłowości decyzji organu I instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącej decyzja organu I instancji powinna zostać również uchylona, zgodnie z żądaniem zawartym w skardze, a zatem wniosek strony o uzupełnienie wyroku jest uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. - p.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Stosownie do art. 157 § 3 p.p.s.a. orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Skoro w przywołanym przepisie mowa jest o wymaganej formie wyroku, ale tylko dla rozstrzygnięć uzupełniających wyrok, to a contrario należy wnioskować, że odmowa uzupełnienia wyroku przybierać powinna formę postanowienia. Konieczność rozstrzygania postanowieniem o oddaleniu wniosku o uzupełnienie wyroku wynika także z art. 160 p.p.s.a., który formę wyroku przewiduje wyłącznie dla wypadków wskazanych w ustawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. II FZ 1244/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym sąd w takiej sytuacji orzeka na rozprawie.
Ustawodawca przewidział dwie przesłanki dla żądania uzupełnienia wyroku: (1) jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi oraz (2) gdy sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazuje, że sentencja wyroku z 18 czerwca 2025 r. nie obejmuje jednego z wniosków skargi, tj. wniosku o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że sąd nie orzekł
o całości skargi. Jak wynika wprost z treści samej skargi, przedmiotem zaskarżenia była decyzja Dyrektora Izby z 15 stycznia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z 2 października 2024 r. nr [...] Przedmiot zaskarżenia został określony w sentencji wyroku z 18 czerwca 2025 r. i wobec tego przedmiotu sąd wydał rozstrzygnięcie (uchylił zaskarżoną decyzję). Wyrok jest zatem kompletny i zawiera wymagane prawem elementy. Wskazać należy, że sąd stosownie do wyników kontroli legalności zaskarżonej decyzji zawarł w wyroku orzeczenie w zakresie wyznaczonym przepisami art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz rozstrzygnął wniosek strony o zwrot kosztów, do czego był zobowiązany na podstawie art. 209 p.p.s.a. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że w myśl art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zakres orzekania sądu wyznaczony jest wyłącznie granicami sprawy, a zarzuty i wnioski skargi nie są dla sądu wiążące. W szczególności sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które zostały podniesione w skardze, bądź nie zostały w niej w ogóle podniesione. W niniejszej sprawie sąd uznał zasadność skargi i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby.
W rozpoznawanej sprawie nie można również stwierdzić, że sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które miał obowiązek zamieścić z urzędu.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W związku z powyższym należy wskazać, że art. 135 p.p.s.a. nie dotyczy uprawnień procesowych stron, lecz odnosząc się do fazy orzekania przez sąd administracyjny kształtuje kompetencje tego sądu w przypadku uwzględnienia skargi. Nie reguluje on generalnej kwestii usuwania stanu naruszenia prawa, ale kwestię "głębokości orzekania" przy usuwaniu stanu naruszenia prawa. Zastosowanie w konkretnej sprawie ww. przepisu zależy wyłącznie od oceny sądu, tj. ustalenia przez ten sąd, że w danej sprawie zachodzi potrzeba zastosowania tego przepisu. Przesłanki ewentualnego zastosowania art. 135 p.p.s.a. sąd rozpatruje w istocie z urzędu, a wniosek zgłoszony w tej materii przez samą stronę nie jest dla sądu wiążący, choć powinien być wzięty pod uwagę, jeśli jest zasadny. Art. 135 p.p.s.a. nakłada na sąd obowiązek stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów (w tym decyzji) wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, ale tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.. (por. m.in. postanowienie NSA z 5 lipca 2022 r., sygn. akt II FSK 1399/21 wraz z przywołanym tam orzecznictwem oraz literaturą). Spełnienie przesłanki "niezbędności" następuje natomiast wówczas, gdy bez zastosowania trybu określonego w komentowanym przepisie załatwienie sprawy byłoby niemożliwe lub co najmniej utrudnione (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2023 r. II FSK 1583/20), czego w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził i na co nie wskazują również argumenty podnoszone we wniosku o uzupełnienie wyroku. Nie można więc żądać uzupełnienia wyroku z tego powodu, że sąd nie uwzględnił zawartego w skardze wniosku opartego o art. 135 p.p.s.a. Jeśli bowiem sąd zastosuje art. 135 p.p.s.a., to jest zobowiązany wyjaśnić, dlaczego uchylił inny jeszcze niż zaskarżony akt administracyjny. Z kolei w sytuacji, w której sąd nie znajduje podstaw do zastosowania art. 135 p.p.s.a., to po prostu nie uchyla lub nie stwierdza nieważności rozstrzygnięć wydanych w granicach rozpoznawanej sprawy. Nie można zatem uznać, że nie zamieszcza w sentencji wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien tam zamieścić z urzędu.
Wypada zwrócić uwagę, że z uzasadnienia wyroku z 18 czerwca 2025 r. wynika, iż organ odwoławczy przed terminem rozprawy przedstawił pismo szwajcarskich władz celnych z 28 maja 2025 r., [...] a więc uzupełnił materiał dowodowy, którego oceny sąd nie mógł dokonać w zastępstwie organu odwoławczego. Uchylając zaskarżoną decyzję, sąd zobowiązał Dyrektora Izby, aby przeprowadzając ponowne postepowanie odwoławcze w sprawie przeanalizował, czy treść odpowiedzi szwajcarskich władz celnych wraz z pozostałymi dowodami uzasadnia odmowę przyznania skarżącej prawa do korzystania z preferencji. Dopiero wynik tych czynności pozwoli na ocenę konieczności ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Choćby z powyższego względu należy wskazać na odmienność rozpatrywanej sprawy od spraw rozpatrywanych uprzednio, na które powołuje się skarżąca.
Sumując, nieuwzględnienie żądania skargi w przedmiocie uchylenia poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. nie podlegało uzupełnieniu wyroku w trybie art. 157 § 1 p.p.s.a.,
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji.