Orzeczenie · 2026-06-03

I SA/Sz 168/26Uchylenie postanowien ulga zly dlug zmiana opodatkowania

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-06-03
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyulga na złe długizmiana formy opodatkowaniazaległość podatkowaodsetki za zwłokękorekta zeznaniaWSApostanowienieinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił postanowienia organów podatkowych dotyczące zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 rok oraz naliczonych odsetek. Spór dotyczył interpretacji art. 26i ust. 14 ustawy o PIT w kontekście zmiany formy opodatkowania przez podatnika i zastosowania ulgi na "złe długi". Podatnik dokonał korekty zeznania PIT-36L za 2021 rok, wskazując jako przyczynę zmianę formy opodatkowania z podatku liniowego na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych od 2022 roku oraz zastosowanie ulgi na "złe długi". Organy podatkowe uznały, że korekta ta skutkuje powstaniem zaległości podatkowej za 2021 rok i naliczyły odsetki od wpłaty. WSA, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter wiążący i jest momentem, w którym podatnik może kwestionować zasadność powstania zaległości i naliczenia odsetek. Sąd dokonał wykładni systemowej i celowościowej art. 26i ust. 14 u.p.d.o.f., wskazując, że celem wprowadzenia ulgi na "złe długi" było wsparcie przedsiębiorców, a nie nakładanie na nich dodatkowych ciężarów w postaci zaległości i odsetek. Błędna wykładnia przepisów przez organy podatkowe, polegająca na uznaniu, że zmiana formy opodatkowania skutkuje powstaniem zaległości podatkowej i naliczeniem odsetek, została uznana za naruszenie prawa. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na "złe długi" w kontekście zmiany formy opodatkowania oraz charakter prawny postanowienia o zaliczeniu wpłaty.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, jednak zasady wykładni prawa i charakteru postanowień podatkowych mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zmiana formy opodatkowania przez podatnika, który skorzystał z ulgi na "złe długi", skutkuje powstaniem zaległości podatkowej za poprzedni rok podatkowy i naliczeniem odsetek za zwłokę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana formy opodatkowania nie skutkuje powstaniem zaległości podatkowej za poprzedni rok podatkowy w związku z rozliczeniem ulgi na "złe długi", a tym samym nie ma podstaw do naliczania odsetek za zwłokę.

Uzasadnienie

Sąd, dokonując wykładni systemowej i celowościowej art. 26i ust. 14 u.p.d.o.f., uznał, że celem wprowadzenia ulgi na "złe długi" było wsparcie podatników, a nie nakładanie na nich dodatkowych ciężarów. Błędna wykładnia przepisów przez organy podatkowe, polegająca na uznaniu, że zmiana formy opodatkowania skutkuje powstaniem zaległości podatkowej i naliczeniem odsetek, została uznana za naruszenie prawa.

Jaki jest charakter prawny postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych nie ma wyłącznie charakteru technicznego, lecz jest aktem prawnym, który wiążąco rozstrzyga o wysokości należnych odsetek za zwłokę i jest jedynym momentem, w którym podatnik może kwestionować zasadność powstania zaległości.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty jest aktem prawnym rozstrzygającym o prawach i obowiązkach podatnika, a nie tylko czynnością techniczną. Pozwala ono podatnikowi na kwestionowanie wysokości odsetek i zasadności powstania zaległości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego.

Przepisy (43)

Główne

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 14

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § par. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 51 § par. 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § par. 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § par. 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 51 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 6-8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 3

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 5

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

O.p. art. 233 § par. 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 55 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 55 § § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 62 § § 1

Ordynacja podatkowa

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 57a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U.2019.1649

Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 26i ust. 14 u.p.d.o.f. w zw. z przepisami Ordynacji podatkowej, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że zmiana formy opodatkowania po skorzystaniu z ulgi na "złe długi" prowadzi do powstania zaległości podatkowej i naliczenia odsetek. • Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych ma wiążący charakter i jest momentem, w którym podatnik może kwestionować zasadność powstania zaległości i naliczenia odsetek.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zasady prawdy materialnej i dowolnej oceny materiału dowodowego, poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, będąc związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku NSA z 19 lutego 2026 r., którym Sąd rozpoznając sprawę ponownie jest związany... • Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych nie ma wyłącznie charakteru technicznego. Jest to akt prawny, który wiążąco rozstrzyga o wysokości należnych odsetek za zwłokę. • Celem tej regulacji było umożliwienie zredukowania zatorów płatniczych, skrócenie terminów zapłaty, zwiększenie dyscypliny płatniczej w obrocie gospodarczym, przyznanie ochrony małym przedsiębiorcom poprzez zapobieganie stałym praktykom polegającym na faktycznym kredytowaniu własnej działalności poprzez wymuszanie odroczonych terminów płatności, a nawet zaniechanie terminowego płacenia należności. • Wykładnia językowa jest tylko jednym z powszechnie przyjmowanych w rozumowaniu prawniczych sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do rezultatów merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy.

Skład orzekający

Anna Sokołowska

przewodniczący

Elżbieta Dziel

członek

Jolanta Kwiecińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na \"złe długi\" w kontekście zmiany formy opodatkowania oraz charakter prawny postanowienia o zaliczeniu wpłaty."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, jednak zasady wykładni prawa i charakteru postanowień podatkowych mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych związanych z ulgą na "złe długi" i zmianą formy opodatkowania, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyrok podkreśla znaczenie wykładni celowościowej i systemowej prawa.

Zmiana formy opodatkowania a "złe długi": Czy można naliczyć odsetki?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst