I SA/Sz 167/26Uchylenie postanowienia zaliczanie wpłat ulga zly dlug
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi S. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. w przedmiocie zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2021 rok oraz naliczenia odsetek. Podatnik dokonał korekty zeznania PIT-36L za 2021 rok, powołując się na art. 26i ust. 14 ustawy o PIT, który reguluje rozliczenia ulgi na "złe długi" w przypadku zmiany formy opodatkowania. Organy podatkowe uznały, że korekta ta skutkuje powstaniem zaległości podatkowej i naliczyły odsetki od wpłaconej kwoty. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 53 § 1, wskazując, że zmiana formy opodatkowania nie powinna prowadzić do powstania zaległości podatkowej za rok poprzedni i naliczania odsetek. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz potrzebę odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter wiążący i jest momentem, w którym podatnik może kwestionować zasadność naliczenia odsetek. Sąd dokonał wykładni art. 26i ust. 14 ustawy o PIT, uwzględniając wykładnię systemową, celowościową i konstytucyjną, dochodząc do wniosku, że zmiana formy opodatkowania i zastosowanie ulgi na "złe długi" nie powinno skutkować powstaniem zaległości podatkowej i naliczeniem odsetek. Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepisy, naruszając zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji i zasądził koszty postępowania od organu na rzecz podatnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi na "złe długi" w kontekście zmiany formy opodatkowania oraz charakteru prawnego postanowienia o zaliczeniu wpłaty.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany formy opodatkowania i zastosowania ulgi na "złe długi" na podstawie art. 26i ust. 14 ustawy o PIT.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana formy opodatkowania przez podatnika w trakcie roku podatkowego, w połączeniu z zastosowaniem ulgi na "złe długi" (art. 26i ust. 14 ustawy o PIT), skutkuje powstaniem zaległości podatkowej za rok poprzedni i naliczeniem odsetek za zwłokę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana formy opodatkowania i zastosowanie ulgi na "złe długi" na podstawie art. 26i ust. 14 ustawy o PIT nie skutkuje powstaniem zaległości podatkowej za rok poprzedni i naliczeniem odsetek za zwłokę.
Uzasadnienie
Sąd, dokonując wykładni systemowej, celowościowej i konstytucyjnej art. 26i ust. 14 ustawy o PIT, uznał, że celem tej regulacji jest ochrona podatników, a nie nakładanie na nich dodatkowych ciężarów w postaci zaległości podatkowych i odsetek. Błędna wykładnia przepisów przez organy podatkowe doprowadziła do nieuzasadnionego naliczenia odsetek.
Jaki jest charakter prawny postanowienia o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych i odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych nie ma wyłącznie charakteru technicznego, lecz jest aktem prawnym, który wiążąco rozstrzyga o wysokości należnych odsetek za zwłokę i zasadności powstania zaległości podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że postanowienie to jest jedynym indywidualnym aktem prawnym, w którym podatnik może kwestionować wysokość odsetek i zasadność powstania zaległości. Organy podatkowe są zobowiązane zbadać, czy istnieje zaległość podatkowa i czy należne są odsetki.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (28)
Główne
u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 14
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 14
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis ten wskazuje jedynie na sposób rozliczeń w przypadku zmiany formy opodatkowania przez podatnika i skorzystania z ulgi na złe długi, nie może stanowić podstawy do uznania powstania zaległości podatkowej i obowiązku zapłaty odsetek.
O.p. art. 21 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 21 § pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. W przypadku ulgi na złe długi, zdarzeniem powodującym obowiązek zmiany rozliczenia jest dokonanie przez dłużnika zapłaty.
O.p. art. 51 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zaległość podatkowa to podatek niezapłacony w terminie płatności.
O.p. art. 53 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy prawne uwzględnienia skargi.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 7
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 26i § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 53 § par. 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy materialnej.
O.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 53 § 1 O.p. w zakresie uznania kwot z korekt zeznania na podstawie art. 26i ust. 14 u.p.d.o.f. za zaległość podatkową roku 2021 i naliczenia odsetek. • Naruszenie zasad wykładni prawa (systemowej, celowościowej, konstytucyjnej) przy interpretacji art. 26i ust. 14 u.p.d.o.f., co doprowadziło do błędnego uznania powstania zaległości podatkowej i naliczenia odsetek. • Postanowienie o zaliczeniu wpłaty ma charakter wiążący i jest momentem kwestionowania zasadności naliczenia odsetek i powstania zaległości.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów art. 121, 122, 180, 187 § 1 i 191 O.p. przez naruszenie zasady prawdy materialnej i dowolną ocenę materiału dowodowego (nie podzielono zarzutu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelnego Sąd Administracyjny. • Postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych nie ma wyłącznie charakteru technicznego. • Celem tej regulacji było umożliwienie zredukowania zatorów płatniczych, skrócenie terminów zapłaty, zwiększenie dyscypliny płatniczej w obrocie gospodarczym, przyznanie ochrony małym przedsiębiorcom. • Wykładnia językowa jest tylko jednym z powszechnie przyjmowanych sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być również często mylące i prowadzić do rezultatów merytorycznie błędnych, niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy.
Skład orzekający
Anna Sokołowska
przewodniczący
Elżbieta Dziel
członek
Jolanta Kwiecińska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na \"złe długi\" w kontekście zmiany formy opodatkowania oraz charakteru prawnego postanowienia o zaliczeniu wpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany formy opodatkowania i zastosowania ulgi na "złe długi" na podstawie art. 26i ust. 14 ustawy o PIT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych dotyczących ulgi na "złe długi" i zmiany formy opodatkowania, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników. Wyrok NSA i WSA jasno wskazują na błędy organów podatkowych w stosowaniu prawa.
“Ulga na "złe długi" a zmiana formy opodatkowania: Sąd wyjaśnia, kiedy nie zapłacisz odsetek!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.