Orzeczenie · 2026-06-17

I SA/Sz 130/26Odszkodowanie transformacją energetyczna podatek dochodowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2026-06-17
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITodszkodowaniezwolnienie podatkowetransformacja energetycznazwolnienia grupoweprawo pracyinterpretacja podatkowaWSAkoszty uzyskania przychodu

Sprawa dotyczyła skargi P. Spółka Akcyjna - Oddział E. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała, że odszkodowanie wypłacane pracownikom w związku z transformacją sektora energetycznego i zwolnieniami grupowymi stanowi przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Spółka wnioskowała o zwolnienie tego świadczenia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, argumentując, że odszkodowanie ma charakter kompensacyjny i wynika z utraty gwarancji zatrudnienia oraz jest związane z czynnikami zewnętrznymi. Dyrektor KIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując, że świadczenie to nie jest odszkodowaniem w rozumieniu prawa cywilnego ani prawa pracy, ponieważ nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy, a stanowi odprawę z tytułu zwolnień grupowych, która jest wyłączona ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organu. Sąd podkreślił, że kluczowe dla zastosowania zwolnienia jest nie tylko nazwanie świadczenia odszkodowaniem, ale przede wszystkim jego charakter i podstawa prawna. W tym przypadku, mimo nazwy 'odszkodowanie' w porozumieniu ze stroną społeczną, świadczenie to było związane ze zwolnieniami grupowymi z przyczyn niedotyczących pracowników i podlegało wyłączeniu z ulgi podatkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowań i odpraw wypłacanych w związku ze zwolnieniami grupowymi, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji sektorów gospodarki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji transformacji sektora energetycznego i porozumień ze związkami zawodowymi, ale zasady interpretacji przepisów podatkowych i prawa pracy mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy odszkodowanie wypłacane pracownikom w związku z transformacją sektora energetycznego i rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron, na podstawie porozumienia ze związkami zawodowymi, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych na gruncie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, świadczenie to nie podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że świadczenie nazwane 'odszkodowaniem' w porozumieniu ze związkami zawodowymi, wypłacane w związku ze zwolnieniami grupowymi z przyczyn niedotyczących pracowników, stanowi w istocie odprawę, która jest wyłączona ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. Kluczowe jest, że świadczenie nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy, a jego celem jest rekompensata w ramach zwolnień grupowych.

Czy świadczenie wypłacane na podstawie porozumienia ze związkami zawodowymi, które nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy, może być uznane za odszkodowanie w rozumieniu przepisów prawa pracy i prawa podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy, nie jest odszkodowaniem w rozumieniu przepisów prawa pracy, a tym samym nie może korzystać ze zwolnienia podatkowego.

Uzasadnienie

Przepisy prawa pracy wiążą termin 'odszkodowanie' z bezprawnym działaniem pracodawcy. Świadczenie wynikające z porozumień zbiorowych, nawet nazwane odszkodowaniem, jeśli nie jest związane z naruszeniem prawa przez pracodawcę, jest traktowane jako odprawa lub inne świadczenie ze stosunku pracy.

Czy interpretacja indywidualna organu podatkowego naruszyła przepisy postępowania, w szczególności poprzez brak odniesienia się do całości stanowiska strony lub niepełne uzasadnienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, interpretacja została wydana zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja zawierała wyczerpujący opis stanu faktycznego, ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym, a także wskazała prawidłowe stanowisko organu. Organ nie miał obowiązku ustosunkowania się do wszystkich argumentów strony, a jego analiza była wystarczająca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (23)

Główne

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odszkodowań lub zadośćuczynień, pod określonymi warunkami i z wyłączeniami.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wyłączenie ze zwolnienia podatkowego odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Pomocnicze

k.c. art. 300

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odsyła do przepisów k.c. w sprawach nieunormowanych prawem pracy, o ile nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.

o.p. art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Określa wymogi dotyczące treści interpretacji indywidualnej.

o.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Reguluje stosowanie przepisów działu IV o.p. do postępowania w sprawie interpretacji indywidualnej.

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu - organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

o.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych.

u.p.d.o.f. art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązki płatnika zaliczek na podatek dochodowy.

k.c. art. 415

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odpowiedzialność deliktowa.

k.c. art. 471

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odpowiedzialność kontraktowa.

k.c. art. 361

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Zakres obowiązku naprawienia szkody.

k.c. art. 363

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Sposób i zakres naprawienia szkody.

k.p. art. 9 § § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja prawa pracy, w tym układów zbiorowych pracy i innych porozumień.

k.p. art. 45

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Odszkodowanie za nieuzasadnione lub naruszające przepisy wypowiedzenie umowy o pracę.

k.p. art. 56

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów.

k.p. art. 58

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Odszkodowanie w przypadku rozwiązania umowy o pracę na czas określony.

Ustawa o zwolnieniach grupowych art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Dotyczy rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Ustawa o zwolnieniach grupowych art. 2 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

Dotyczy konsultacji i zawiadomienia o zamiarze zwolnienia grupowego.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje skargi na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § ust. 2

Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przedmiocie uwzględnienia lub oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie nazwane 'odszkodowaniem' w porozumieniu ze związkami zawodowymi, wypłacane w związku ze zwolnieniami grupowymi, jest w istocie odprawą podlegającą wyłączeniu ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. • Kluczowe dla zastosowania zwolnienia podatkowego jest charakter świadczenia i jego podstawa prawna, a nie tylko nazwa. • Świadczenie nie wynika z bezprawnego działania pracodawcy, co jest warunkiem uznania go za odszkodowanie w rozumieniu prawa pracy.

Odrzucone argumenty

Odszkodowanie wypłacane pracownikom w związku z transformacją sektora energetycznego ma charakter kompensacyjny i powinno być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT. • Porozumienie ze związkami zawodowymi stanowi normatywne źródło prawa pracy, a wypłacone na jego podstawie świadczenie pieniężne ma charakter odszkodowania. • Interpretacja organu podatkowego naruszyła przepisy postępowania, w szczególności poprzez brak odniesienia się do całości stanowiska strony i niepełne uzasadnienie.

Godne uwagi sformułowania

Samo w sobie nazwanie w porozumieniu zawieranym pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi świadczenia wypłacanego w razie zwolnień grupowych odszkodowaniem, nie powoduje, że jest to odszkodowanie w rozumieniu przepisów prawa pracy, skoro jak już wskazano powyżej w przepisach tych termin odszkodowanie wiąże się z bezprawnym zachowaniem pracodawcy. • Wobec tego stanowisko Spółki uznał za nieprawidłowe. • W ocenie sądu, rację w niniejszym sporze należy przyznać orzekającym organom.

Skład orzekający

Wiesława Achrymowicz

przewodniczący

Elżbieta Dziel

sprawozdawca

Jolanta Kwiecińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z podatku dochodowego odszkodowań i odpraw wypłacanych w związku ze zwolnieniami grupowymi, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji sektorów gospodarki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji transformacji sektora energetycznego i porozumień ze związkami zawodowymi, ale zasady interpretacji przepisów podatkowych i prawa pracy mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z restrukturyzacją dużego sektora gospodarki i wpływu na pracowników. Pokazuje, jak nazewnictwo świadczeń może wpływać na ich opodatkowanie.

Czy odszkodowanie za zwolnienia grupowe w energetyce jest wolne od podatku? WSA rozwiewa wątpliwości.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst