I SA/SZ 120/04

I SA/Sz 120/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Kazimiera Sobocińska
Kazimierz Maczewski
Krystyna Zaremba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Rada Gminy
Powołane przepisy
Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
art. 5 ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr/ Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi J.W. Nr [...] w U. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia stawek podatku od nieruchomości w 2004r. oraz zasad jego poboru o d d a l a skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] Rada Gminy uchwałą Nr [...] określiła stawki podatku od nieruchomości w 2004 r. oraz zasady jego poboru. Zgodnie z tą uchwałą ustalono między innymi w jej przepisie § 1 pkt 10 stawkę podatku od nieruchomości od pozostałych gruntów, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej, statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, w przypadku gruntów wykorzystywanych na cele militarne w wysokości [...] zł/m2 rocznie, natomiast wykorzystywanych na inne cele – w wysokości [...] zł/m2 rocznie.
W dniu [...] Skarb państwa – J. W. [...] w U. działając na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym wezwała radę Gminy do uchylenia w/w przepisu § 1 pkt 10 lit a uchwały Nr [...] Rady Gminy z dnia [...] dotyczącego ustalenia podatku od nieruchomości w 2004 r. obciążającego pozostałe gruntu wykorzystywane na cele militarne w wysokości wyższej niż w przypadku gruntów wykorzystywanych na inne cele. Przepis ten, zdaniem J. W. narusza jej interes prawny jako podatnika oraz jest niezgodny z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy
z dnia 12.01.19991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 40 ust. 1 ustawy
o samorządzie gminnym a także z art. 94 i 217 Konstytucji.
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] Rada Gminy odmówiła zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości w 2004 r. oraz zasad jego poboru, w części dotyczącej ustalenia stawki podatku dla gruntów wykorzystywanych na cele militarne, wobec braku przesłanek do uznania, iż uchwała w tej części narusza interes prawny podatnika.
W związku z powyższym w dniu [...] SP– J.W. [...] w U. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na w/w uchwałę z dnia [...] wnosząc o stwierdzenie nieważności w części tj. przepisu § 1 pkt 10 lit. "a". Skarżąca zarzuciła temu unormowaniu niezgodność z przepisami art. 94 oraz 217 Konstytucji, obrazę prawa materialnego polegającą na wydaniu uchwały we wskazanej części z przekroczeniem upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 5 ust. 1 lit c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem skarżącej, uchwała w zaskarżonej części wprowadza ukrytą podmiotową dyskryminację podatnika, bowiem poprzez uzależnienie wysokości stawki podatkowej od tego, czy grunt jest wykorzystywany na cele militarne, czy też nie, wprowadza wyższą stawkę podatkową tylko wobec jednego podatnika, tzn. wobec SP. Ponadto podniosła, iż grunty położone w obrębie gminy na cele militarne wykorzystuje tylko jeden podmiot, przy czym zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa działalność militarna zastrzeżona jest wyłącznie dla Państwa. Podmiotowe wyłączenie prawa do niższej stawki w stosunku tylko do jednego podmiotu dyskryminuje ten podmiot, który jako jedyny posiadacz tych gruntów jest zobowiązany do podatku według wyższej stawki. Ustawa o podatkach
i opłatach lokalnych w art. 5 pkt 1 ppkt c upoważnia Radę Gminy wyłącznie do wprowadzania zwolnień i ulg przedmiotowych a nie podmiotowych. Organ gminy nie ma kompetencji do zróżnicowania kategorii gruntów w ramach jednolitej kategorii gruntów pozostałych, co oznacza, iż Rada Gminy nie posiadała również uprawnień do wyodrębnienia kategorii gruntów przeznaczonych na cele militarne. Niezależnie od tego, skarżąca uważa, iż uchwała jest sprzeczna również z art. 40 ust. 1 ustawy
o samorządzie, ponieważ w zaskarżonej części nie jest aktem normatywnym, lecz stanowi w istocie decyzję administracyjną, do której wydania Rada Gminy nie była uprawniona. Wydawane na podstawie art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uchwały przez rady gmin stanowią przepisy prawa powszechnie obowiązującego na obszarze obowiązywania danej gminy i jako akty normatywne nie mogą być adresowane do konkretnie określonych podmiotów, a więc muszą być one adresowane do nie określonego kręgu osób. W przedmiotowej sprawie cecha normatywności nie jest spełniona, gdyż pomimo tego, iż § 1 pkt 10 ppkt a określa stawkę podatku przedmiotowo i pozornie jest skierowany do nieokreślonej liczby adresatów, to przepis ten w istocie jest adresowany wyłącznie do jednego podmiotu, tzn. SP. Jak twierdzi skarżąca indywidualizacja adresata i sprawy wynika z faktu, iż tylko ten podmiot na obszarze obowiązywania zaskarżonej uchwały posiada grunty wykorzystywane na cele militarne, co jej zdaniem wyczerpuje znamiona decyzji administracyjnej w sprawie wymierzenia podatku. Skarżący zarzuca, iż zróżnicowanie stawek podatkowych wobec SP poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne zobowiązanie go do zapłaty ponad dwukrotnie wyższego podatku od posiadanych gruntów, stanowiąc podmiotową dyskryminację narusza jego interes prawny.
W odpowiedzi na powyższą skargę Rada Gminy podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i wniosła o oddalenie skargi jako całkowicie bezzasadnej. Nie zgodziła się z zarzutem skarżącej, iż zaskarżone uchwała w istocie jest decyzją administracyjną skoro podjęto ją w oparciu o upoważnienie ustawowe, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przepisy te uprawniały do zastosowania stawki 0,31 zł/1 m2 od tzw. pozostałych gruntów wykorzystywanych na cele militarne, przy jednoczesnym umożliwieniu zróżnicowania tych stawek min. stosownie do sposobu wykorzystywania gruntów.
O przekroczeniu upoważnienia ustawowego nie może być mowy również ze względu na poddanie uchwały dwukrotnej analizie nadzorczej – przez Wojewodę i Regionalną Izbę Obrachunkową. Ponadto skarżąca nie wzięła pod uwagę, że podatkiem od tzw. gruntów pozostałych – opodatkowanych taką samą stawką, co J.W. w U. – obciążona jest także inna jednostka wojskowa na terenie działania gminy: J.W. Nr [...] w S. Podstawowy zatem argument skarżącej, mający przemawiać za naruszeniem jej interesu, nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Z art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 2001 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84, ze zm) wynika, że rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, które nie mogą przekraczać stawek maksymalnych przewidzianych dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania wymienionych enumeratywnie w tym przepisie. Z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika samodzielność gminy w kwestiach ustalania stawek podatku, i jest to zasadą. W konstrukcji podatku od nieruchomości rada gminy jest zatem uprawniona do określenia stawek podatku od nieruchomości a także różnicowania wysokości stawek podatkowych. Należy wskazać, iż tylko takie rozumienie uprawnienia do określania stawek poprzez ich różnicowanie zapewnia gminom lepsze ich "dostosowanie" do warunków lokalnych. Inna interpretacja przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych sprowadzałoby kompetencje rady do możliwości powielania w uchwale zapisu ustawy, co podważałoby sens przyznawania gminie uprawnień do określania stawek.
Jeśli chodzi o grunty – rada gminy zobowiązana jest do ustalenia stawek podatku dla 3 rodzajów gruntów:
- związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne, retencyjne, lub elektrowni wodnych oraz
- pozostałych.
W dodanym od 30 listopada 2002 r. art. 5 ust. 2-4 cyt. ustawy zapisano wyraźnie, że rada gminy może różnicować wysokość stawek dla poszczególnych rodzajów nieruchomości, w tym w/w gruntów. Zgodnie z w/w przepisem rada gminy przy określaniu wysokości stawek może różnicować ich wysokości uwzględniając
w szczególności lokalizację, rodzaj prowadzonej działalności, stan techniczny itp. Należy stwierdzić, że przepis ten podaje tylko przykładowo kryteria, według których rada może różnicować stawki. Przed takim zapisem - prezentowany był również pogląd, że w uchwale rada gminy może ustalać szczegółowe stawki podatków – dokonując dalszych podziałów nieruchomości na mniejsze grupy i różnicując w ten sposób stawki pod warunkiem, że nie przekroczy to maksymalnej stawki podatkowej.
Natomiast ugruntowane jest stanowisko w orzecznictwie, że rada gminy nie może stosować zróżnicowanych stawek w ujęciu podmiotowym. Nie ma możliwości modyfikowania obowiązku podatkowego ze względu na osobę podatnika. Ustalanie "specjalnych" stawek dla określonych imiennie podatników byłaby złamaniem zasady równości wobec prawa. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Skoro zatem w zaskarżonej uchwale Rada Gminy, ustaliła stawki podatku od nieruchomości od tzw. gruntów pozostałych w odniesieniu do przedmiotu opodatkowania nie przekraczając stawek maksymalnych – to nie ma podstaw do stwierdzeniu, że naruszono przepisy prawa.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzeczono jak w sentencji.