Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

I SA/SZ 108/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

I SA/Sz 108/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący/
Elżbieta Dziel
Wiesława Achrymowicz /sprawozdawca zdanie odrebne/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 187 poz 1 art. 107 i 108 ,
Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w  zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu
Dz.U. 2024 poz 324
art. 14la pkt 6 ,
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 § 3,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Dziel Protokolant starszy inspektor sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. G. na czynność Inne z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy wsparcia na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
K. G. ("Skarżąca", "Wnioskodawczyni", Strona"), prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą I. K. G., złożyła do sądu skargę na odmowę zawarcia przez P. ("Fundacja", "Operator") z siedzibą w S. umowy o objęcie wsparciem przedsięwzięcia MŚP (małe i średnie przedsiębiorstwa, w tym mikroprzedsiębiorstwa spełniające kryteria określone w Załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. L 187 z 26 czerwca 2014 r., str. 1 ze zm.) nr [...]
Na podstawie akt sprawy ustalono, co następuje:
W ramach Programu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Inwestycji A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności, P. w S. przeprowadziła nabór wniosków, aby wybrać do wsparcia przedsięwzięcia MŚP, mające na celu rozszerzenie lub dywersyfikację działalności prowadzonej przez mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa w sektorach: hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka lub kultura.
Fundacja działa jako Operator – ostateczny odbiorca wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2024 r. poz. 324 ze zm., dalej: "u.z.p.p.r.") oraz podmiot udzielający pomocy MŚP w rozumieniu § 4 Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2024 r. poz. 687 ze zm., dalej, w skrócie: "rozporządzenie MŚP").
[...] czerwca 2024 r. Skarżąca złożyła wniosek o nr [...] o dofinansowanie przedsięwzięcia MŚP pt. "Uruchomienie nowych usług związanych z ofertą SPA, kawiarni, wypożyczalni rowerów elektrycznych oraz uzupełniająco sali i placu zabaw dla dzieci". Jako miejsce realizacji przedsięwzięcia MŚP wskazano: S. P. , ul. [...].
Fundacja w piśmie z [...] stycznia 2025 r., nr [...], poinformowała skarżącą, że w wyniku przeprowadzonej weryfikacji załączników przed zawarciem Umowy o objęcie ww. przedsięwzięcia MŚP wsparciem, stwierdzono że do Operatora wpłynęły dwa wnioski, w których miejsce realizacji inwestycji przewidziano pod tym samym adresem, tj.: ul. [...], [...].
[...] czerwca 2024 r. złożono bowiem także wniosek J. G. S. I. o dofinansowanie nr [...], w którym jako miejsce realizacji przedsięwzięcia MŚP także wskazano nieruchomość przy ul. [...], [...].
Fundacja wyjaśniła, że zgodnie z Regulaminem wyboru przedsięwzięć MŚP (§ 10 ust. 6) "Operator może odmówić udzielenia wsparcia przedsięwzięcia MŚP na podstawie art. 6b ust. 4-4c ustawy o PARP". Nadto wskazała, że zgodnie z art. 6b ust. 4a ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (t.j. Dz.U. z 2025 poz. 98, dalej, w skrócie: "ustawa o PARP") Agencja może odmówić udzielenia pomocy finansowej w formie wsparcia, pożyczki lub instrumentu finansowego podmiotowi, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, jeżeli prowadziłoby to do obejścia zasad udzielenia tej pomocy, w szczególności warunków podmiotowych, przeznaczenia, intensywności lub kwoty pomocy.
Fundacja wyjaśniła, że zgodnie z zapisami Regulaminu naboru (§ 6 ust. 5) Wnioskodawca może złożyć tylko jeden wniosek o wsparcie w ramach Inwestycji A 1.2.1 KPO oraz może ubiegać się o maksymalną kwotę wsparcia w wysokości [...] zł (§ 5 ust. 2). W przypadku wniosków złożonych przez Wnioskodawców: K. G. i J. G. O. stwierdził, że doszło do podzielenia inwestycji będącej jednym wspólnym przedsięwzięciem obu Wnioskodawców, celem uzyskania z Inwestycji A1.2.1 KPO wyższego wsparcia niż przewiduje Regulamin naboru. Fundacja ustaliła, że łączne dofinansowanie, o które wystąpili wskazani Wnioskodawcy wynosi: [...] zł
Fundacja stwierdziła, że oba przedsiębiorstwa należy uznać za przedsiębiorstwa powiązane prowadzące wspólną działalność gospodarczą jako S. I., P. I. i C. I.. Wnioskodawcy potwierdzili ten fakt składając oświadczenia o statusie MŚP, gdzie wskazali siebie wzajemnie jako podmioty powiązane. Jest to zgodne z art. 3 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. U. L 187 z 26 czerwca 2014 r.), w którym wskazuje się - w odniesieniu do przedsiębiorstw powiązanych - że chodzi o podmioty pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
W ocenie Fundacji, obie inwestycje będą prowadzone w obiektach stanowiących wspólne przedsiębiorstwo i wspólny majątek tych dwóch osób (ww. Wnioskodawców), a korzyści wynikające z realizacji każdej z części przedsięwzięcia będą obopólne, niemożliwe do wyodrębnienia z racji wzajemnego wykorzystywania wspólnej infrastruktury przez każdego z Wnioskodawców.
Mając na uwadze powyższe, Fundacja oceniła, że obydwoje Wnioskodawcy oferują więc w ramach swoich usług tę samą infrastrukturę P. I., którego są współwłaścicielami.
Dodatkowo na stronie [...] znajduje się także m.in. oferta wynajmu sal i wiat - taka sama oferta, jak na stronie K. G..
Oboje Wnioskodawcy używają tych samych zdjęć i opisów do przedstawienia swoich działalności gospodarczych, w żaden sposób nie rozdzielając tych działalności na dwa podmioty. Oba podmioty to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w obiekcie stanowiącym ich wspólny majątek. Z załączonych na etapie przed podpisaniem umowy dokumentów wynika, że małżeństwo nie posiada rozdzielności majątkowej.
W związku z powyższym, Fundacja jako Operator Regionu 1, odmówiła Skarżącej zawarcia umowy o objęcie wsparciem przedsięwzięcia MŚP nr [...], jako przedsięwzięcia, na które złożono drugi wniosek dotyczący tej samej inwestycji.
W piśmie z [...] lutego 2025 r. Skarżąca złożyła do fundacji wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP nr [...]
Fundacja w piśmie z dnia [...] lutego 2025 r., nr [...], poinformowała skarżącą, że w jej przypadku ocena wniosku była pozytywna, jednakże w wyniku przeprowadzonej weryfikacji przedłożonej dokumentacji stwierdzono przeszkody do zawarcia umowy.
[...] lutego 2025 r. Skarżąca złożyła bezpośrednio do Sądu skargę na odmowę zawarcia przez podmiot udzielający pomocy, to jest P. z siedzibą w S. , umowy o objęcie wsparciem przedsięwzięcia MSP nr [...]
Jednocześnie, skarżąca wskazała, że skarga dotyczy pism:
1) [...] (pismo z [...] stycznia 2025 r.)
2) [...] (pismo z [...] lutego 2025 r.)
Skarżąca wniosła o:
1) uwzględnienie skargi, stwierdzając, że odmowa zawarcia umowy o objęcie wsparciem przedsięwzięcia MŚP, po dokonanej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] - "Uruchomienie nowych usług związanych z ofertą SPA, kawiarni, wypożyczalni rowerów elektrycznych oraz uzupełniająco sali i placu zabaw dla dzieci", została przeprowadzona w sposób naruszający prawo,
2) stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności,
3) uznanie uprawnienia Skarżącej do zawarcia umowy, o której mowa w § 10 ust. 2 rozporządzenia MŚP o udzielenie pomocy na realizację przedsięwzięcia MŚP, o którym mowa w pkt 1),
4) ewentualnie, w przypadku braku stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonej czynności bądź uznania uprawnienia Skarżącej do zawarcia umowy, o czym mowa w ww. pkt 2 i 3, przekazanie wniosku do ponownej oceny podmiotowi udzielającemu pomocy,
5) stwierdzenie, że naruszenie prawa, o którym mowa w pkt 1, było rażące.
Nadto, Skarżąca złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów:
1. zrzutu ekranu z [...] lutego 2025 r. o zatwierdzeniu wniosku po weryfikacji przed zawarciem umowy - na okoliczność pozytywnej oceny wniosku,
2. wniosku o ponowną ocenę Skarżącej z [...] lutego 2025 r. - na okoliczność stanowiska Skarżącej w procedurze wyboru przedsięwzięć MŚP i złożenia przez nią wniosku o ponowną ocenę,
3. listy przypadków pomocy publicznej otrzymanej przez Skarżącą - na okoliczność spełnienia kryterium nieprzekroczenia wysokości pomocy de minimis,
4. pisma Operatora o pozytywnej ocenie wniosku Skarżącej - na okoliczność istnienia uprawnienia do zawarcia umowy i pozytywnej oceny wniosku,
5. pisma Operatora z [...] lutego 2025 r. - na okoliczność negatywnej oceny wniosku dokonanej po procedurze wyboru przedsięwzięcia MŚP, brania udziału w tej ocenie przez osobę dokonującą oceny w dniu [...] stycznia 2025 r. (tożsamość jednego z podpisów),
6. pisma Operatora z [...] stycznia 2025 r. - na okoliczność negatywnej oceny wniosku dokonanej po procedurze wyboru przedsięwzięcia MŚP,
7. wniosek Skarżącej z załącznikami - na okoliczność ubiegania się o pomoc, złożenia wniosku, treści wniosku, jej złożenia (nadania numeru), wysokości dofinansowania (udzielanej pomocy), przedmiotu wniosku, spełniania celów pomocy.
9) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Zaskarżonej czynności zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa, tj. art. 6b ust. 4a ustawy o PARP, przez jego zastosowanie w sprawie, w której nie powinien mieć zastosowania,
2) naruszenie art. 6c ust. 1 ustawy o PARP przez jego niewłaściwe zastosowanie, to jest przeprowadzenie procedury wyboru przedsięwzięcia MŚP Skarżącej bez zachowania zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji, w szczególności poprzez dowolne ukształtowanie kryteriów odmowy zawarcia umowy o udzielenie uprawnionej pomocy, nieznajdujące oparcia w przepisach prawa,
3) naruszenie § 10 ust. 1 rozporządzenia MŚP w zw. z. art. 141c ust. 1 pkt 2 u.z.p.p.r. przez jego niewłaściwe zastosowanie, a to przez wadliwą ocenę wniosku Skarżącej w oparciu o kryteria wymienione w powołanym przepisie,
4) naruszenie § 10 ust. 2 rozporządzenia MŚP, przez jego niezastosowanie w sprawie, w której powinien mieć zastosowanie, to jest niezawarcie umowy o udzielenie pomocy w przypadku aktualizacji przesłanek uzasadniających jej zawarcie,
5) naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 14lzf ust. 1 u.z.p.p.r. przez ponowną ocenę wniosku Skarżącej przez osobę, która brała udział w podjęciu decyzji o odmowie zawarcia umowy.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wprawdzie ocena, którą uzyskała wcześniej, była pozytywna, to jednak Operator odmówił zawarcia umowy.
Zdaniem Skarżącej, jedynymi przesłankami, którymi podmiot udzielający pomocy może kierować się wybierając określonego wnioskodawcę do zawarcia umowy, o której mowa w § 10 ust. 2 rozporządzenia MŚP, są:
a. przesłanki określone w rozporządzeniu MŚP (§10 ust. 1 rozporządzenia),
b. zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców na zasadach określonych w art. 6c ustawy o PARP (na podstawie § 6 ust. 5 umowy między PARP a Operatorem, o której mowa w § 1 pkt 16 regulaminu wyboru przedsięwzięć przez PARP) oraz Regulaminie wyboru przedsięwzięć,
c. przesłanki wynikające z regulaminu wyboru przedsięwzięć MSP, do którego stosowania zobligowany jest Operator.
Tym samym, zdaniem Skarżącej, podmiot udzielający pomocy nie mógł odmówić zawarcia umowy o udzielenie pomocy powołując się na art. 6b ust. 4a ustawy o PARP, ponieważ nie jest do tego przedmiotowo ani podmiotowo upoważniony.
Dalej Skarżąca wskazała, że w myśl art. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, za przedsiębiorstwo uważa się podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na jego formę prawną. Zalicza się tu w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek oraz firmy rodzinne zajmujące się rzemiosłem lub inną działalnością, a także spółki lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą. Zarówno Skarżąca, jak i przedsiębiorca, będący przedsiębiorstwem powiązanym, J. G., są "przedsiębiorstwami" w rozumieniu art. 1 Załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014, zatem oboje mogli złożyć wniosek, o których mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia MŚP. Ani rozporządzenie MŚP ani regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP nie zawierają zakazu składania wniosków przez przedsiębiorstwa powiązane. Nie istnieje taki zakaz również samym rozporządzeniu nr [...].
Działalność prowadzona przez Skarżącą, jest wykonywana w sposób w pełni samodzielny, bez ingerencji jej męża i działalność jej męża nie ma wpływu na jej działalność i nie jest przezeń kontrolowana. Skarżąca utrzymuje, że działalność "S. I. J. G." (PKD 55.20.Z - Obiekty noclegowe turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania) prowadzi działalność w zakresie usług jeździeckich, organizacji zajęć związanych z końmi oraz prowadzenia pensjonatu. Zaś Skarżąca - I. K. G. (PKD 56.10.A - Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne) koncentruje się wyłącznie na działalności gastronomicznej.
Działalności te są prowadzone na odrębnych działkach geodezyjnych oraz dotyczą całkowicie, odmiennych usług. Podobnie, realizowane przedsięwzięcia, dotyczą odmiennych usług i różnych rodzajowo klientów i odbiorców.
Działalności prowadzone przez J. G. oraz K. G.:
- są odrębne prawnie i organizacyjnie,
- funkcjonują w różnych lokalizacjach,
- realizują różne cele i przedsięwzięcia,
- nie świadczą tych samych usług,
- mają inne PKD, co jednoznacznie definiuje ich odmienny charakter.
Wskazywane zatem przez Operatora okoliczności nie mogą świadczyć o uznaniu przedsiębiorstw Skarżącej i jej męża za "jedno przedsiębiorstwo" w rozumieniu § 2 pkt 3 rozporządzenia MŚP. Z bardzo daleko idącej ostrożności Skarżąca wskazała jednak, że nawet gdyby o powyższym mogły świadczyć, miałyby - w świetle przepisów regulujących pomoc publiczną z KPO znaczenie tylko takie, że ograniczałyby wysokość udzielanej pomocy do kwot określonych w art. 3 ust. 2-9 rozporządzenia nr 2023/2831. Zastosowanie w tym wypadku znalazłby w szczególności art. 3 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, zgodnie z którym całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat.
Skoro ocena wniosku przeprowadzona przez podmiot udzielający pomocy była pozytywna (pismo Operatora - załącznik nr 5), to w świetle rozporządzenia MŚP (§ 10 ust. 2) przesądza ona o obowiązku zawarcia umowy o udzielenie pomocy nie sposób bowiem uznać, że doszło do "obejścia" zasad udzielania pomocy. Dlatego też, zdaniem skarżącej, Sąd powinien stwierdzić, że przedmiotowe uprawnienie Jej przysługuje.
W odpowiedzi na skargę Fundacja wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że sprawa nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a ewentualnie o jej oddalenie oraz złożyła wniosek o zasądzenie od Skarżącej na rzecz Fundacji kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa według norm przepisanych, powiększonych o opłatę skarbową od pełnomocnictwa.
Fundacja wniosła o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
1) dokumentacji konkursowej:
a) ogłoszenia o naborze wniosków na Inwestycje w dywersyfikację działalności sektora HoReCa - oferta dla przedsiębiorców (ogólnodostępne na stronie internetowej [...]):
b) Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP wraz z Kryteriami wyboru przedsięwzięć MŚP listą kodów PKD, Przewodnikiem kwalifikowalności wydatków, Instrukcją wypełniania wniosku o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem oraz listą dokumentów niezbędnych do podpisania umowy o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem (ogólnodostępne na stronie internetowej https: //horeca.pfp.com.pl);
2) Dokumentów weryfikacyjnych beneficjenta przed zawarciem umowy:
h) Odpisu z CEiDG I. K. G.
i) Raportu o sankcjach,
j) Schematu powiązań I. K. G.,
k) Raportu o firmie I. K. G. z P. W. G.,
l) Danych z wypisu w rejestrze Regon I. K. na G.,
m) listy przypadków pomocy de minimis otrzymanej przez podmioty powiązane z K. G. - (1) S. S. I., (ll)J. G. S. I. oraz K. G..
n) Wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] J. G. wraz z załącznikami
3) informacji ze strony internetowej S. I. w formie zdjęć
- na wykazanie faktu prawidłowego działania P. w S. w toku naboru wniosków w ramach Programu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności inwestycji A 1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności.
Fundacja wniosła też o przesłuchanie w charakterze świadka pracownika Operatora - M. K. (adres do wezwania taki jak Operatora) na wykazanie faktu prawidłowego działania P. w S. w toku naboru wniosków w ramach Programu Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Działanie A1.2.1.
Na rozprawie Sąd dopuścił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") dowód z dokumentów załączonych do skargi oraz z dokumentów załączonych do odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że nie można podzielić poglądu Fundacji o tym, że sprawa ze skargi na informację udzieloną Skarżącej o odmowie zawarcia umowy nie należała do właściwości sądu administracyjnego, choć należy zgodzić się z Fundacją, że u.z.p.p.r. nie zawiera podstaw do objęcia sprawy kognicją sądu administracyjnego.
W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W swym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny niejednokrotnie wskazywał na konieczność wykładni zmierzającej do objęcia kontrolą sądową możliwie najszerszego zakresu spraw (por., np. wyrok TK z 9 czerwca 1998 r., K 28/97, z 8 listopada 2001 r., P 6/00, z 8 października 2002 r., K 36/00). Przy tym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, szerzej niż art. 6 ust. 1 Europejskiej Karty Praw Człowieka, obejmuje swym zakresem nie tylko sprawy cywilne i karne (por. wyrok TK z 20 września 2006 r., SK 63/05). Prawo do sądu dotyczy zatem również spraw z obszaru prawa administracyjnego.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 marca 2021 r., sygn. akt I GSK 139/21, skierowanie określonej kategorii spraw pod władztwo administracyjne (publiczne) w zakresie kształtowania uprawnień, bądź obowiązków jednostki, uzasadnia oczekiwanie stworzenia podstawy prawnej, która zapewniłaby możliwość zakwestionowania i weryfikacji rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie.
Przepisy p.p.s.a. przewidują szeroki zakres spraw poddanych kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 powołanej ustawy.
Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie u.z.p.p.r., tyle, że - o czym była już tu mowa - ustawa ta nie przewiduje kontroli sądowej działania podmiotów udzielających pomocy, będących ostatecznymi odbiorcami wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 u.z.p.p.r. Oznacza to, że podstawy prawnej dla kognicji sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie - i tu należy zgodzić się z Fundacją - nie można upatrywać w art. 3 § 3 p.p.s.a., ponieważ brak jest przepisu ustawy szczególnej przewidującego kontrolę sądową w takich sprawach.
Tym niemniej, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, kognicja sądowa w rozpoznawanej sprawie wynika z art. 3 § pkt 4 p.p.s.a. Mowa tam, że: "kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na [...] inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw".
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona czynność odmowy zawarcia umowy nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a. oraz że nie stanowi aktu ani czynności podjętej w ramach postępowania toczącego się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej ani ustawy o KAS. Należy jednak uznać, że działanie Fundacji wynika z przepisów prawa.
Zasady i tryb dystrybuowania pomocy, o którą wystąpiła Skarżąca, regulowały bowiem przepisy rozporządzenia MŚP, które określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom, w ramach inwestycji A1.2.1. "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności" wskazanej w komponencie A "Odporność i konkurencyjność gospodarki" w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pomocy de minimis, zwanej dalej "pomocą", a także podmioty udzielające tej pomocy.
Z dalszych, a istotnych dla oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., przepisów rozporządzenia wynika, że:
(a) podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia realizujący przedsięwzięcia w rozumieniu art. 14la pkt 8 u.z.p.p.r. (§ 4 ust. 1 rozporządzenia)
(b) pomoc jest udzielana w formie dotacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2023/2831 (§ 6 rozporządzenia)
(c) przedsiębiorca ubiegający się o pomoc składa wniosek o udzielenie pomocy do podmiotu udzielającego pomocy (§ 9 rozporządzenia)
(d) podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając cel pomocy, koszty kwalifikowane oraz wartość dopuszczalnej pomocy, której udziela na podstawie umowy (§ 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia).
Dystrybuowana pomoc pochodzi przy tym ze środków publicznych, gdyż są to środki wydawane w ramach realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (§ 1 rozporządzenia MŚP). Jednocześnie pomoc przyznawana jest jako - co do zasady - bezzwrotna dotacja. Stąd uznać należy, że rozstrzygnięcie w indywidualnym przypadku o przyznaniu pomocy lub odmowie jej przyznania stanowi akt administracyjnoprawny. Jeżeli podmiot udzielający pomocy dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że wniosek spełnia warunki do przyznania pomocy, zawiera umowę z beneficjentem. Natomiast w działaniu (rozstrzygnięciu) jakim jest odmowa w formie pisemnej zawarcia umowy, należy dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma pomoc, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Stwierdzenie zatem przez podmiot udzielający pomocy, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie § 10 ust. 2 ww. rozporządzenia MŚP z 23 kwietnia 2024 r. podejmuje rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. Podmiot udzielający pomocy, rozstrzygając o odmowie w formie pisemnej zawarcia z przedsiębiorcą umowy wydaje więc akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa (prawo do zawarcia umowy o dofinansowanie) zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 29 czerwca 2021 r. I GSK 549/21 i z 7 września 2021 r. I GSK 917/21).
Z tych właśnie względów należało uznać, że akt z którego wynikała odmowa zawarcia umowy ze Skarżącą, podlegał kontroli sądu administracyjnego.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że nie budzi wątpliwości Sądu, że skoro w niniejszej sprawie przedsięwzięcie Skarżącej zostało ocenione pozytywnie i wypisane na listę przedsięwzięć MŚP wybranych do objęcia wsparciem, a dopiero w toku weryfikacji dokumentacji zostały stwierdzone przeszkody do zawarcia umowy z uwagi na fakt, że złożono drugi wniosek dotyczący tej samej inwestycji, brak podstaw by przyjąć, że istnieje podstawa do powtórnej oceny wniosku Strony. W rozpoznawanej sprawie nie mogły być zatem uwzględnione zarzuty skargi dotyczące wadliwego przeprowadzenia procedury wyboru przedsięwzięcia MŚP Skarżącej do dofinansowania czy też wadliwej oceny wniosku Skarżącej sugerujące konieczność powtórzenia tej oceny.
Z tego też względu pismo Fundacji z [...] lutego 2025 r., nr [...] jako informujące i wyjaśniające Skarżącej, że ocena wniosku była pozytywna, jednakże w wyniku przeprowadzonej weryfikacji przedłożonej dokumentacji stwierdzono przeszkody do zawarcia umowy, nie mogło być zaskarżone skargą do tut. Sądu. Jednocześnie, nie ulega wątpliwości, jak już wskazano powyżej, że odmowa zawarcia umowy, która znalazła odzwierciedlenie w piśmie [...], podlega sądowej weryfikacji, do której dąży Strona.
Wskazując na ramy prawne sprawy podkreślić należy, że zgodnie z Regulaminem wyboru przedsięwzięć MŚP (§ 10 ust. 6) "Operator może odmówić udzielenia wsparcia przedsięwzięcia MŚP na podstawie art. 6b ust. 4-4c ustawy o PARP". Zgodnie z ustawą o PARP - art. 6b ust. 4a - Agencja może odmówić udzielenia pomocy finansowej w formie wsparcia, pożyczki lub instrumentu finansowego podmiotowi, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5-9, jeżeli prowadziłoby to do obejścia zasad udzielenia tej pomocy, w szczególności warunków podmiotowych, przeznaczenia, intensywności lub kwoty pomocy.
Zgodnie z zapisami Regulaminu naboru (§ 6 ust. 5) Wnioskodawca może złożyć tylko jeden wniosek o wsparcie w ramach Inwestycji A 1.2.1 KPO oraz może ubiegać się o maksymalną kwotę wsparcia w wysokości [...] zł (§ 5 ust. 2).
Fundacja stwierdziła, że oba przedsiębiorstwa (K. G. i J. G.) należy uznać za przedsiębiorstwa powiązane prowadzące wspólną działalność gospodarczą jako S. I., P. I. i C. I.. Wnioskodawcy potwierdzili ten fakt składając oświadczenia o statusie MŚP, gdzie wskazali siebie wzajemnie jako podmioty powiązane.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 rozporządzenia KE nr 651/2014 "przedsiębiorstwa powiązane" oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:
a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;
b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;
c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki;
d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.
Zakłada się, że wpływ dominujący nie istnieje, jeżeli inwestorzy wymienieni w ust. 2 akapit drugi nie angażują się bezpośrednio lub pośrednio w zarządzanie danym przedsiębiorstwem, bez uszczerbku dla ich praw jako udziałowców/ akcjonariuszy.
Przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym ze związków opisanych w akapicie pierwszym za pośrednictwem co najmniej jednego przedsiębiorstwa, lub jednego z inwestorów, o których mowa w ust. 2, również uznaje się za powiązane.
Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych.
Za "rynek pokrewny" uważa się rynek dla danego produktu lub usług znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do rynku właściwego.
Na gruncie orzecznictwa unijnego - w kontekście powiązań poprzez osoby fizyczne, na mocy art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia Komisji WE nr 651/2014 do zalecenia w sprawie MŚP, więzi rodzinne uznano za wystarczające do stwierdzenia, że osoby fizyczne działają wspólnie - Sprawa C-8/2005 Nordbrandenburger Umesterungs Werke NUW (Dz.U. L 353 z 13.12.2006, str. 60). Ponadto, osoby fizyczne, które działają wspólnie w celu wywierania wpływu na decyzje handlowe przedmiotowych przedsiębiorstw, co uniemożliwia uznanie tych przedsiębiorstw za gospodarczo niezależne od siebie, należy traktować jako działające wspólnie dla celów określonych w art. 3 ust. 3 akapit czwarty tego załącznika - Sprawa C-110/13 HaTeFo GmbH przeciwko Finanzamt Haldensleben (Dz.U. C112 z 14.4.2014, str. 15).
W ocenie Fundacji, obie inwestycje, tj. "Uruchomienie nowych usług związanych z ofertą SPA, kawiarni, wypożyczalni rowerów elektrycznych oraz uzupełniająco sali i placu zabaw dla dzieci" - miejsce realizacji przedsięwzięcia MŚP: S. P. , ul. [...] oraz "Uruchomienie nowej usługi organizacji turnusów prozdrowotnych dla osób w wieku senioralnym, w tym dla osób z określonymi rodzajami niepełnosprawności, jak i dysfunkcjami ruchowymi w celu dywersyfikacji przychodu" – miejsce realizacji przedsięwzięcia MŚP: S. P. , ul. [...], będą prowadzone w obiektach stanowiących wspólne przedsiębiorstwo i wspólny majątek Wnioskodawców, a korzyści wynikające z realizacji każdej z części przedsięwzięcia będą obopólne, niemożliwe do wyodrębnienia z racji wzajemnego wykorzystywania wspólnej infrastruktury.
Sąd podziela powyższe stanowisko w całej rozciągłości.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że pomimo podawania się za odrębnych przedsiębiorców M. G. i J. G. prowadzą jedno przedsięwzięcie pod nazwą S. I., w ramach której usługi świadczone są jako - S. I., P. I. i C. I..
Małżonkowie przedstawili ten sam akt notarialny na podstawie, którego nabyli prawo do dysponowania wspólną nieruchomością, którą wskazali jako miejsce realizacji przedsięwzięcia w każdym z ww. wniosków. Skarżąca w swoim wniosku wskazała że nie posiada strony internetowej, jednak we wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem wskazuje: stronę [...], na której można przeczytać, że oferuje ona: catering, wynajem sal i wiat, zaprasza do skorzystania z bazy noclegowej ("Poza wynajmem sal zachęcamy do skorzystania z usługi obsługi cateringowej spotkań. Nasi Goście mogą również skorzystać z noclegu w przytulnym P. I.. Posiadamy 21 pokoi z łazienką, TV i WiFi. Poza bazą noclegową oferujemy pyszną, lokalną kuchnię w opcji tradycyjnej, wege lub bezglutenowej").
Z kolei, przedsięwzięcie opisane we wniosku J. G. dotyczy inwestycji polegającej m in. na dostosowaniu P. I., o którym J. G. pisze we wniosku, że działalność rozpoczęła się w 2010 r. "jednak sama S. I. powstała w wyniku rodzinnej pasji do koni w roku 1999. Wnioskodawca skupiał się dotychczas na prowadzeniu obiektu S. I. wraz z P. I. i organizacji wczasów rodzinnych, kolonii, obozów jeździeckich oraz turnusów dla dzieci i młodzieży, rajdów konnych oraz imprez firmowych". Na stronie internetowej: [...] można zapoznać się z ofertą, gdzie w szczegółach można przeczytać, że dyspozycji gości oddaje się:
- 21 pokoi z łazienką, telewizorem i WiFi (1, 2, 3, 4-osobowe)
- 2 apartamenty o podwyższonym standardzie (6-osobowe)
- pyszną kuchnię w opcji tradycyjnej, wege, bezglutenowej i wegańskiej (menu: śniadania szwedzki stół, dwudaniowe obiady, desery, kolacje), barek kawowo-herbaciany,
- dostęp do darmowego internetu na terenie całego obiektu
- darmowy parking,
- monitoring obiektu.
Wskazano też, że obiekt oferuje naukę jazdy konnej, obozy zimowe i letnie dla jeźdźców początkujących i zaawansowanych, Zielone Szkoły i inne pobyty dla grup zorganizowanych. Dla osób indywidualnych i rodzin - aktywne pobyty dla każdego z jazdą konną, rowerami, wędkowaniem, pyszną kuchnią i zakwaterowaniem w przytulnym pensjonacie.
Z wniosku Skarżącej wynika, że uzyskane środki będą wydatkowane na zakup m.in.: modułu SPA, hamaków, leżaków, okrągłego stolika kawowego, grilla gazowego, lamp, zestawu wypoczynkowego, rowerów dla dzieci i dorosłych, kompleksowego wyposażenia sali zabaw (gier zręcznościowych, basenu z piłeczkami, klocków, mebli, 2 komputerów gamingowych), wyposażenia placu zabaw wraz z siłownią ogrodową (trampoliny, karuzeli, piaskownicy, gry edukacyjnej, grilla gazowego), wyposażenia kawiarni.
Z kolei, środki uzyskane przez męża Skarżącej mają zostać przeznaczone m.in. na: modernizację i podniesienie standardu pokoi znajdujących się na piętrze pensjonatu, modernizację i remont ogólnodostępnych łazienek na piętrze, modernizację klatki schodowej, zakup i montaż klimatyzacji na sali głównej, wymianę drzwi zewnętrznych, zakup rzutnika z ekranem, nagłośnienia, komputera z oprogramowaniem, mat i sprzętu do ćwiczeń, lamp wiszących, kompostownika, budowę lążownika, wymianę podłoża jeździeckiego w jednej z hal.
Mając na uwadze powyższe nie budzi wątpliwości, że zarówno Skarżąca, jak i J. G. zamierzają zainwestować otrzymane środki w tę samą infrastrukturę P. I. (obiektu opisanego na stronie internetowej skierowanej do potencjalnych klientów), którego są współwłaścicielami, a planowane zakupy i modernizacja obiektu mają na celu podniesienie komfortu pobytu gości P. I., czy to rodzin z dziećmi czy też osób starszych bowiem oferta kierowana jest szerokiego kręgu odbiorców, tj. osób dorosłych, rodzin z dziećmi, dzieci i młodzieży.
Dodatkowo podkreślić należy, że na stornie [...] znajduje się także m.in. oferta wynajmu sal i wiat, a zatem jest to taka sama oferta, jak na stronie Wnioskodawczyni.
Nadto, oboje Wnioskodawcy używają tych samych zdjęć i opisów do przedstawienia swoich działalności gospodarczych, w żaden sposób nie rozdzielając tych działalności na dwa podmioty ([...] Skarżąca wskazała zresztą w danych kontaktowych, w swoim wniosku, adres email: [...]
A zatem, oba podmioty to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w obiekcie stanowiącym ich wspólny majątek. Z załączonych na etapie przed podpisaniem umowy dokumentów wynika, że małżeństwo nie posiada rozdzielności majątkowej.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zasadnie Operator odmówił zawarcia umowy o objęcie wsparciem przedsięwzięcia Skarżącej jako przedsięwzięcia, na które został złożony drugi wniosek dotyczący tej samej inwestycji.
W takim przypadku nie ulega wątpliwości, że prawidłowo odmówiono Skarżącej udzielenia pomocy finansowej poprzez odmowę zawarcia umowy o dofinansowanie bowiem prowadziłoby to do obejścia zasad udzielenia tej pomocy, w szczególności warunków podmiotowych, przeznaczenia, intensywności i kwoty pomocy (art. 6b ust. 4a ustawy o PARP) poprzez przyznanie prawie podwójnej kwoty dofinansowania na jedno przedsięwzięcie.
W rozpoznawanej sprawie fakt prowadzenia jednego przedsięwzięcia gospodarczego przez małżeństwo, w którym obydwoje małżonkowie posiadają status przedsiębiorcy, nie może bowiem usuwać z pola widzenia zasad i celów wspierania przedsiębiorców z funduszy przeznaczonych na rozszerzenie lub dywersyfikację działalności prowadzonej przez mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa w sektorach: hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka lub kultura.
Pominięcie faktu oczywistego powiązania Wnioskodawców, którzy działają wspólnie dla realizacji określonych celów w zakresie prowadzenia pensjonatu wraz z wyżywieniem i możliwością nauki jazdy konnej prowadziłoby także do dyskryminacji innych podmiotów prowadzących działalność w obszarze HoReCa w podobnym zakresie i na podobnych zasadach, a nie mogących wykazać się tego rodzaju powiązaniami rodzinnymi przy prowadzeniu jednego obiektu.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że z żadnego dokumentu złożonego przez Skarżącą oraz J. G. nie wynika aby przedsięwzięcia były odrębne lub realizowane w innych lokalizacjach. Powoływanie się na rozmowy w sprawie wynajmu lokalu w M. nie mają znaczenia na obecnym etapie postępowania. W tej sytuacji nie sposób więc przyjąć aby działania Wnioskodawczyni i J. G., dwóch powiązanych podmiotów, prowadzących działalność gospodarczą w jednej lokalizacji, nie byłoby sprzeczne z zapisami Regulaminu naboru (§ 6 ust. 5), gdzie wyraźnie wskazano, że Wnioskodawca może złożyć tylko jeden wniosek o wsparcie w ramach Inwestycji A 1.2.1 KPO oraz może ubiegać się o maksymalną kwotę wsparcia w wysokości [...] zł (§ 5 ust. 2).
Reasumując, nie sposób zgodzić się ze Skarżącą jakoby w rozpoznawanej sprawie doszło do jakichkolwiek naruszeń prawa. Brak jest również podstaw do stwierdzenia przez Sąd bezskuteczności zaskarżonej czynności, bowiem Fundacja dopełniła należytej staranności w procesie weryfikacji dokumentacji Skarżącej przed zawarciem umowy.
Z tego też względu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wyroki sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego dostępne są na stronie internetowej:www.trybunal.gov.pl.