I SA/Rz 94/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych dotyczące podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, wskazując na konieczność zbadania zgodności polskiego prawa z prawem wspólnotowym w kontekście art. 90 TWE.
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo. Skarżący argumentował, że podatek ten jest nienależny w świetle prawa wspólnotowego, powołując się na orzecznictwo ETS. Organy podatkowe utrzymywały, że polskie przepisy są zgodne z prawem UE. Sąd uchylił decyzje, wskazując na konieczność zbadania, czy polski podatek akcyzowy od używanych samochodów sprowadzonych z zagranicy nie przewyższa rezydualnej kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych w Polsce, zgodnie z wyrokiem ETS w sprawie C-313/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę K. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Skarżący domagał się zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego, twierdząc, że jest on nienależny w świetle prawa wspólnotowego, a polskie przepisy dotyczące opodatkowania używanych samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo są sprzeczne z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Organy podatkowe argumentowały, że polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym, a podatek akcyzowy stanowi element powszechnego systemu podatkowego, który nie narusza postanowień TWE ani zasady niedyskryminacji. Sąd, powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Maciej Brzeziński), uchylił zaskarżone decyzje. Sąd wskazał, że polski sąd krajowy ma obowiązek zbadania, czy polskie przepisy o podatku akcyzowym, a w szczególności § 7 rozporządzenia, wywołują skutki sprzeczne z art. 90 TWE, tj. czy kwota podatku nałożonego na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w Polsce. Sąd nakazał organom uzupełnienie materiału dowodowego w celu ustalenia tej okoliczności i rozstrzygnięcia, czy wystąpiła nadpłata.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że istnieje konieczność zbadania, czy kwota polskiego podatku akcyzowego nałożonego na używane samochody osobowe nabyte wewnątrzwspólnotowo nie przewyższa rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów zarejestrowanych wcześniej w Polsce, zgodnie z wytycznymi ETS.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku ETS w sprawie C-313/05, który wskazał, że art. 90 TWE sprzeciwia się sytuacji, gdy podatek akcyzowy od używanych pojazdów nabytych w innym państwie członkowskim przewyższa rezydualną kwotę tego podatku w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych. Sąd krajowy ma obowiązek to zbadać.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.a. art. 10 § ust.1 pkt 2
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 75 § ust.1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 80 § ust.1, ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 3
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 81 § ust.1
Ustawa o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82 § ust.3
Ustawa o podatku akcyzowym
rozp. MF art. 2 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
rozp. MF art. 7 § ust.2 i 3
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego
Pomocnicze
o.p. art. 72 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polski podatek akcyzowy od używanych samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo może naruszać art. 90 TWE, jeśli jego kwota przewyższa rezydualną kwotę podatku w wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.
Odrzucone argumenty
Polskie przepisy podatku akcyzowego nie są niezgodne z przepisami wspólnotowymi, a podatek ten jest elementem powszechnego systemu podatkowego. Opodatkowanie samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo jest konieczne dla zachowania zasady powszechności opodatkowania. Organ I instancji zebrał i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, a zasady postępowania nie zostały naruszone.
Godne uwagi sformułowania
podatek akcyzowy jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego w Polsce i sam fakt nakładania akcyzy, jak i jej wysokość nie narusza postanowień Traktatu. podatek akcyzowy uiszczony przez K.L., wbrew stanowisku zaprezentowanemu we wniosku, był podatkiem należnym z tytułu dokonanego nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE. przepis art. 90 akapit 1 TWE sprzeciwia się 'podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek'.
Skład orzekający
Barbara Stukan-Pytlowany
sprawozdawca
Kazimierz Włoch
członek
Maria Serafin-Kosowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście polskiego podatku akcyzowego od samochodów używanych nabytych wewnątrzwspólnotowo, obowiązek sądu krajowego do badania zgodności z prawem wspólnotowym."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku ETS i wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego każdej sprawy, w szczególności ustalenia wartości rynkowej podobnych pojazdów krajowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem wspólnotowym, z bezpośrednim odniesieniem do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się importem pojazdów.
“Czy polski podatek akcyzowy od sprowadzanych aut jest zgodny z prawem UE? WSA bada sprawę na kanwie wyroku ETS.”
Dane finansowe
WPS: 4789 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 94/07 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2007-03-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Barbara Stukan-Pytlowany /sprawozdawca/ Kazimierz Włoch Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Podatek akcyzowy Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 137 poz 926 art. 72 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2004 nr 29 poz 257 art. 10 ust.1 pkt 2, art.75 ust.1, art.80 ust.1,ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 3, art.81 ust.1, art.82 ust.3 Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym Dz.U. 2004 nr 87 poz 825 § 2 ust.1, § 7 ust.2 i 3 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 6 marca 2007r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2006r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. 1) Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...], 2) Określa, że decyzje wymienione w punkcie I nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego K. L. kwotę 792zł (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 03.2006r nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) zwanej dalej Ordynacją podatkową, po rozpatrzeniu odwołania K. L., od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...].12.2005 r., którą odmówiono stronie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2001, opodatkowanego w deklaracji AKC-U/403000/2004/00289 - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że K. L. złożył w dniu [...].06.2004 r. deklarację uproszczoną AKC-U w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2001, w której wykazał należny podatek akcyzowy w kwocie 4789,00 zł według stawki 27,1% od wskazanej podstawy opodatkowania. Tego samego dnia uiszczona została należność podatkowa. Następnie w dniu 13.05.2005 r. strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego z wnioskiem o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego od przedmiotowego samochodu w kwocie 4789,00 zł. Uzasadnieniem miały być przepisy art. 23 ust. 1 i 2, art. 25 oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Naczelnik Urzędu Celnego jako organ właściwy miejscowo, po uprzednim złożeniu przez stronę korekty deklaracji AKC-U z wykazanym zobowiązaniem podatkowym w wys. 0,00 zł decyzją z dnia 30.12.2005 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż w świetle przepisów art. 2 pkt 1 i 11, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 75 ust.1 i 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 z późn. zm.) zwanego dalej rozporządzeniem, przy jednoczesnym uwzględnieniu zapisów art.4, art. 5, art. 6, oraz art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, podatek akcyzowy uiszczony przez K.L., wbrew stanowisku zaprezentowanemu we wniosku, był podatkiem należnym z tytułu dokonanego nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Odnośnie stanowiska wnioskodawcy, iż jego wniosek znajduje uzasadnienie w przepisach Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że podatek akcyzowy jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego w Polsce i sam fakt nakładania akcyzy, jak i jej wysokość nie narusza postanowień Traktatu. Podatkiem akcyzowym opodatkowane są bowiem nie tylko pojazdy nabywane w innych Państwach Członkowskich Wspólnoty Europejskiej, lecz także sprzedawane na terytorium kraju. Pochodzenie samochodu osobowego nie wywiera też żadnego wpływu na wysokość stosowanych stawek podatku akcyzowego. Warunkiem obciążenia samochodu osobowego podatkiem akcyzowym jest brak jego rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie posiadanie przez niego statusu towaru wspólnotowego. K. L., w dniu 19.01.2006 r. odwołał się od tej decyzji do Dyrektora Izby Celnej, ponawiając żądanie zwrotu niesłusznie zapłaconego podatku akcyzowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 90 TWE w związku z art. 9 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej podnosząc tezę, że podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego jest opłatą nienależną w świetle prawa wspólnotowego, co czyni ją również nienależną w świetle prawa polskiego z uwagi na prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Tym samym w ogóle nie powinien być pobierany. Odwołujący poniósł, że postanowienia ustawy o podatku akcyzowym - w zakresie w jakim nakładają na podmioty obowiązek zapłaty tego podatku z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego używanych samochodów osobowych - są sprzeczne z prawem wspólnotowym. To zaś powinno obligować organ podatkowy do stosowania prawą wspólnotowego wprost tj. odstąpienia od stosowania kolidujących z nim przepisów prawa krajowego. Podnosząc w odwołaniu swoje argumenty strona powoływała się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz polskich sądów. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę podniósł, że polskie przepisy podatku akcyzowego nie są niezgodne z przepisami wspólnotowymi. Zgodnie bowiem z postanowieniami Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25.02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, Państwom Członkowskim zostało przyznane prawo nakładania podatków na towary nie należące do grupy towarów zharmonizowanych, o ile podatki te nie będą powodować dodatkowych formalności granicznych w obrocie między tymi Państwami. Przepisy Dyrektywy 92/12/EWG nie formułują zakazu opodatkowania podatkiem akcyzowym samochodów osobowych, które nie zostały zaliczone do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych i wobec tego Polska miała swobodę regulacji odnośnie opodatkowania takich wyrobów. Brak jest podstaw do przyjęcia, że polskie przepisy regulujące opodatkowanie podatkiem akcyzowym samochodów osobowych ograniczają swobodę przepływu towarów na obszarze Wspólnoty, nie nastąpiło też naruszenie zakazu dyskryminacji towarów pochodzących z krajów członkowskich, gdyż podatkowi temu podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie Polski. W myśl obowiązujących w Polsce przepisów dotyczących podatku akcyzowego, w sposób jednakowy traktowane są przypadki wewnętrznej sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszym zarejestrowaniem w kraju, jak również import z krajów trzecich czy też nabycie wewnątrzwspólnotowe. W przypadku nie objęcia podatkiem akcyzowym pojazdów nabytych wewnątrzwspólnotowo, stanowiłyby one na terenie RP jedyną grupę pojazdów, od których podatek akcyzowy nie byłby pobierany, co naruszało by zasadę powszechności opodatkowania. Nie może więc mieć w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 72 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym zawarto definicję nadpłaty a zapłacony przez K.L. podatek akcyzowy nie mieści się w tej definicji albowiem był świadczeniem należnym z tytułu zaistnienia zdarzenia określonego w przepisach podatkowych obowiązujących w Polsce, które nie pozostają w sprzeczności z przepisami wspólnotowymi, a w szczególności z art. 90 TWE. Nie znajduje więc uzasadnienia zarzut naruszenia tego artykułu w związku z art. 9, oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji sankcjonującej zakazaną w prawie wspólnotowym dyskryminację podatkową. Uzasadnienia nie znajduje również zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zebrał i wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy, poinformował stronę o możliwości zapoznania się z tym materiałem. Dostatecznie wyjaśnił w uzasadnieniu przesłanki decyzji, wskazał dowody na których się oparł oraz przepisy prawne mające zastosowanie wraz z ich wyjaśnieniem. Okoliczności te świadczą o tym, że naczelne zasady postępowania nie zostały naruszone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję K. L. powtórzył argumenty i zarzuty , które legły i podstaw odwołania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 90 TWE w związku z art. 91ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego błędną wykładnie i w konsekwencji wydanie decyzji sankcjonującej zakazaną w prawie wspólnotowym dyskryminację podatkową. Ponadto zarzucił, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 120, art. 121 §1, art.122. art.124, art. 187§1, art. 191 oraz art. 210§4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy twierdzeń podnoszonych przez stronę, a szczególności poprzez pominięcie lub zbyt pobieżną ocenę przytoczonego orzecznictwa ETS. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że przewidziana ustawą o podatku akcyzowym akcyza na samochody używane nabyte na terytorium Wspólnoty jest świadczeniem nienależnym w świetle prawa wspólnotowego, co przy uwzględnieniu nadrzędności prawa wspólnotowego nad prawem krajowym skutkuje bezprawnością. Na uzasadnienie tego skarżący powoływał się na treść orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy dokonał niewłaściwej i zawężającej wykładni art. 90 TWE, co przyczyniło się do odmowy jego zastosowania. Kluczowym dla prawidłowej wykładni tego przepisu jest właściwe zdefiniowanie pojęcia " towaru podobnego" i analiza różnych przejawów dyskryminacji w prawie podatkowym. Do samochodów używanych nabywanych wewnątrzwspólnotowo można porównać jedynie samochody użytkowane od nowości na terenie Polski. Zdaniem skarżącego obie grupy pojazdów powinny być opodatkowane przy zastosowaniu takich zasad by samochody pochodzące z innych krajów Wspólnoty nie obciążały podatki wyższe, aniżeli samochody krajowe użytkowane od nowości w Polsce. Dalej skarżący zwrócił uwagę na to, że ustawa, której uregulowania pozostają w kolizji z przepisami TWE nie może być stosowana. Ignorowanie przez organ podatkowy w procesie stosowania prawa obowiązującego Polskę prawa wspólnotowego narusza zasady postępowania zawarte w Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 24 luty 2007r. skarżący potrzymał zarzuty skargi i dla ich poparcia, powołał się na wyrok ETS z dnia 18 stycznia 2007r. w sprawie M. Brzeziński p-ko Dyrektor Izby Celnej w Warszawie C-313/05, jak i na dotychczasowe orzecznictwo polskich sądów administracyjnych. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organów obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art.1 §1i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej jako p.p.s.a, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii, czy podatek akcyzowy zapłacony przez skarżącego na skutek nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu stanowi nadpłatę i w jakim zakresie, czy tez nie. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m. in. kwotę podatku nadpłaconego albo zapłaconego nienależnie, przy czym dalsze przepisy tej ustawy szczegółowo regulują datę powstania nadpłaty oraz sposób jej dochodzenia i rozliczenia. Dla oceny zasadności wyliczenia oraz wpłacenia tego podatku zastosowanie miały przepisy ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Według regulacji zawartych w powyższej ustawie, pojazdy samochodowe są wyrobami akcyzowymi (niezharmonizowanymi) podlegającymi akcyzie, a opodatkowaniu akcyzą podlega m. in. nabycie wewnątrzwspólnotowe tj. przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 pkt 1, 3,4,5, art. 4 ust. 1 pkt 5, załącznik nr 1 poz. 59). Akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 58, poz. 515 ze zm.), a podatnikami są m. in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego i w przypadku takiego nabycia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, ale nei później, niż z chwilą jego rejestracji na terytorium RP (art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3 cyt. ustawy). Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego w Polsce, zobowiązane zostały do złożenia stosownej deklaracji uproszczonej w terminie 5 dni od tego nabycia i zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego samochodu w kraju, a podstawę opodatkowania stanowi kwota jaką nabywca zobowiązany jest zapłacić (art. 81 ust. 1, art. 82 ust.3, art. 10 ust. 1 pkt2 ustawy). Stawka akcyzy na wyroby akcyzowe niezharmonizowane, tj. m. in. na samochody osobowe wynosi 65 % podstawy opodatkowania (art. 75 ust. 1 ustawy) z tym, że w cyt. wyżej rozporządzeniu ustalone zostały obniżki tych stawek: w załączniku nr 1 dla wyrobów akcyzowych sprzedawanych w kraju, a w załączniku nr 2 – dla wyrobów akcyzowych nabywanych wewnątrzwspólnotowo (§ 2 ust. 1). W przypadku m. in. nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, dokonanego po upływie 2 lat od jego produkcji, a także sprzedaży w kraju tego samochodu – przy wyliczeniu roku produkcji jako pierwszego roku kalendarzowego – wskazano sposób obliczenia ostatecznej procentowej stawki akcyzy według określonego wzoru, przy uwzględnieniu : stawki akcyzy określonej w pozycji nr 23 załącznika nr 2, w zależności od pojemności silnika samochodu, wieku samochodu wyrażonego w latach kalendarzowych; z zastrzeżeniem, że obliczona stawka akcyzy nie może być wyższa niż określona w ustawie tj. 65 % podstawy opodatkowania (§ 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia). Określoną w pozycji 23 załącznika nr 2 (podobnie jak w pozycji nr 30 załącznika nr 1) akcyzę zróżnicowano: dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2 000 cm3- w wysokości 13,6%, a dla pozostałych samochodów – w wysokości 3,1% podstawy opodatkowania. Zaznaczyć przy tym należy, że dla samochodów sprzedawanych przed pierwszą rejestracją w kraju i przed upływem dwóch lat od ich produkcji, wskazano w § 7 ust. 1 jedynie stawki akcyzy jak wyżej, tj. bez względu na wiek. Wg ustawy, nie są objęte akcyzą będące przedmiotem obrotu w Polsce samochody, które już w Polsce zostały zarejestrowane – bez względu na wiek tych samochodów, natomiast samochody używane, nabyte wewnątrzwspólnotowe, mające ponad 2 lata, takiej akcyzie podlegają aż do chwili rejestracji w Polsce. Zgodność regulacji zawartej w art. 80 ustawy z art. 90 TWE i art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej była przedmiotem zagadnienia prawnego przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu, który postanowieniem z dnia 19 grudnia 2006 roku, sygn. akt P 37/05 umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w razie wątpliwości co do relacji prawa krajowego i normy prawa wspólnotowego, w zakresie stosowania prawa, organem właściwym jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który jest uprawniony do wykładni Traktatu i norm prawa pochodnego, a w niniejszym przypadku chodzi właśnie o kwestię stosowania, a nie obowiązywania prawa i o interpretację prawa wspólnotowego, tj. m. in. o zakres znaczeniowy art. 90 TWE. Natomiast w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym, zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu (powoływany dalej jako ETS) w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C – 313/05 Maciej Brzezińśki przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, orzekł, iż podatek akcyzowy ustanowiony w Polsce nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 TWE i że nałożenie obowiązku składania deklaracji uproszczonej nie pozostaje w sprzeczności z prawem wspólnotowym tj. art. 28 TWE, przy założeniu, że obowiązek ten powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel, ale nie później, niż z chwila rejestracji samochodu w kraju. W wyroku tym ETS orzekł równocześnie, ze przepis art. 90 akapit 1 TWE sprzeciwia się "podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek". Równocześnie ETS wskazał, że sąd krajowy (polski) ma obowiązek zbadania, czy polskie przepisy o podatku akcyzowym, a szczególnie § 7 rozporządzenia, wywołuje takie skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy podatkowej i zastępowania w tym procesie organu. Zakres dokonywanych przez Sąd ustaleń zdeterminowany jest poprzez podstawową funkcję sądowej kontroli administracji, to jest oceny z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Kwestia ta nigdy nie budziła wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podkreślano, iż sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tejże decyzji ( por. wyrok NSA z 7 lutego 2001r, V SA, 671/00, LEX nr 50129). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy zobowiązane będą uzupełnić materiał dowodowy oraz podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy kwota podatku akcyzowego nałożonego na samochód osobowy sprowadzony z zagranicy przewyższa kwotę podatku akcyzowego zawartą w wartości rynkowej podobnego samochodu osobowego zakupionego i zarejestrowanego w Polsce, czyli tzw. kwotę rezydualną podatku. W tym celu organ winien przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe oraz wykazać stosowną inicjatywę wypełniając dyspozycje zawarte w art. 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej. O ile zatem po stronie podatnika punktem wyjścia będzie po prostu stawka i kwota zapłaconej przez niego akcyzy, to punkt odniesienia stanowić będzie wartość rynkowa podobnego pojazdu zakupionego i pierwszy raz zarejestrowanego w Polsce i zawarta w tej wartości rezydualna kwota podatku akcyzowego. Nadpłata powstanie w przypadku, gdy kwota podatku akcyzowego nałożona na samochód nabyty w państwie członkowskim innym niż Polska okaże się wyższa od kwoty podatku zawartej w wartości rynkowej pojazdu podobnego zarejestrowanego wcześniej w Polsce i będzie stanowiła różnicę tych kwot. W tych warunkach Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. Zakres w jakim uchylone decyzje nie mogą być wykonane określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Kwotę wynagrodzenia doradcy podatkowego ustalono na podstawie § 2 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI