I SA/Rz 245/26

I SA/Rz 245/26 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-08-19
Data wpływu
2026-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 19, art. 22 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie: WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2026 r. w Rzeszowie sprawy z wniosku I.M. o wyłączenie sędziów WSA: Jarosława Szaro, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka oraz Sędziego zastępcy SWSA Kariny Gniewek-Berezowskiej od rozpoznania sprawy z jego skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 4 lutego 2026 r. nr 9009-2026-00257 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na 2024 rok - p o s t a n a w i a - oddalić wniosek o wyłączenie sędziów WSA: Jarosława Szaro, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka oraz sędziego zastępcy SWSA Kariny Gniewek-Berezowskiej.
Uzasadnienie
Pismem z 4 sierpnia 2026 r. I. M. wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziów WSA: Jarosława Szaro, Małgorzaty Niedobylskiej, Grzegorza Panka oraz Sędziego zastępcy SWSA Kariny Gniewek-Berezowskiej od rozpoznania sprawy z jego skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, z uwagi na możliwość uzyskania przez ww. Sędziów statusu podejrzanego o popełnienie przestępstwa z art. 240 k.k.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że jest ofiarą przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego z urzędu, w związku z tym, że został w 2020 r. wyrzucony z domu przez teściową.
Skarżący powołał się na art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, który stanowi, że każdy funkcjonariusz publiczny, który w czasie prowadzenia swoich prac zawodowych, uzyska wiarygodną informację, iż osoba występująca w aktach sprawy (np. skarżący), jest ofiarą przemocy domowej ma obowiązek denuncjacji. Obowiązek ten polega na (niezwłocznym) powiadomieniu Kierownika Zakładu Pracy o fakcie wykrycia przemocy domowej. Z kolei do obowiązków Kierownika Placówki należy powiadomienie organów ścigania (Policja lub Prokuratura). Zaniechanie obowiązku denuncjacji zagrożone jest sankcją karną opisaną w art. 240 k.k.
W ocenie Skarżącego, najprawdopodobniej ww. Sędziowie nie dopełnili ww. obowiązku denuncjacji i najprawdopodobniej staną się stroną w postępowaniu karnym z udziałem Skarżącego, to zasadnym jest aby skład sędziowski się wyłączył.
W złożonym oświadczeniu, ww. Sędziowie wskazali, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: "P.p.s.a."), niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Stosownie natomiast do art. 20 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Wniosek ten powinien zatem wskazywać okoliczności lub dowody uprawdopodabniające istnienie przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziego. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca, składając taki wniosek, powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności tej osoby. Niedopuszczalne jest zatem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy.
Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe lub kredytowe. Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości (zob. postanowienie NSA z 16 września 2025 r. sygn. akt III OZ 391/25, dostępne w bazie: CBOSA).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie, Skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności wynikających z art. 19 P.p.s.a. Sąd również nie dopatrzył się okoliczności obligujących do wyłączenia ww. Sędziów z mocy ustawy zawartych w art. 18 P.p.s.a. Powołane przez Skarżącego okoliczności , co do zaniechania obowiązków denuncjacji w związku z tym, że Skarżący jest ofiarą przemocy domowej oraz hipotetycznym udziałem ww. Sędziów w postępowaniu karnym z udziałem Skarżącego, nie mogą stanowić podstawy do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności ww. Sędziów WSA.
Na marginesie Sąd wskazuje, że w powołanym przez Skarżącego art. 240 § 1 k.k. wskazano, że kto, mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego określonego w art. 118, art. 118a, art. 120-124, art. 127, art. 128, art. 130, art. 134, art. 140, art. 148, art. 148a, art. 156, art. 163, art. 166, art. 189, art. 197 § 3-5, art. 198, art. 200, art. 252 lub przestępstwa o charakterze terrorystycznym, nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Przepis ten odnosi się zatem do wymienionych w nim czynów zabronionych, do których należą: ludobójstwo; masowy zamach; stosowanie środków masowej zagłady; wytwarzanie lub gromadzenie środków masowej zagłady, lub obrót nimi; stosowanie niedopuszczalnych sposobów lub środków walki; zamach na życie lub zdrowie jeńców wojennych lub ludności cywilnej; przestępne naruszenia prawa międzynarodowego; zamach stanu; zamach na konstytucyjny organ RP; szpiegostwo; zamach na życie Prezydenta RP; zamach na jednostkę sił zbrojnych RP; zabójstwo; przyjęcie zlecenia zabójstwa człowieka; ciężki uszczerbek na zdrowiu; spowodowanie zdarzenia powszechnie niebezpiecznego; zawładnięcie statkiem wodnym lub powietrznym; pozbawienie wolności; zgwałcenie w typach kwalifikowanych; seksualne wykorzystanie bezradności lub niepoczytalności; pedofilia; prezentowanie małoletniemu poniżej lat 15 treści pornograficznych; prezentowanie takiemu małoletniemu wykonania czynności seksualnej; prowadzenie reklamy lub promocji rozpowszechniania treści pornograficznych; wzięcie zakładnika, jak również każdego przestępstwa o charakterze terrorystycznym (w rozumieniu art. 115 § 20). W katalogu tych czynów zabronionych nie znajduje się przemoc domowa, na wystąpienie której powołuje się Skarżący.
Ponadto hipotetyczny udział ww. Sędziów w postępowaniu karnym z udziałem Skarżącego, z uwagi na niedopełnienie przez nich obowiązku denuncjacji (w ocenie Skarżącego) nie może stanowić podstawy do wyłączenia ww. Sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na 2024 rok. Ponadto samo subiektywne odczucie Skarżącego o zaniechaniu przez ww. Sędziów ciążącego na nich obowiązku nie może stanowić podstawy do wyłączenia Sędziów.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie ww. Sędziów od rozpoznania sprawy. Sam wnioskodawca również nie wykazał, aby istniała jakaś szczególna okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności ww. Sędziów WSA w przedmiotowej sprawie. Sędziowie WSA, których dotyczy przedmiotowy wniosek w złożonym oświadczeniu także wskazali, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.