I SA/Rz 214/26

I SA/Rz 214/26 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 59 § 1 pkt 9 ,art. 70 § 1, § 4, § 6 pkt 1 i pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2026 poz 268
art. 33 § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2026 r. sprawy ze skargi M.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 marca 2026 r., nr 1801-IEW-1.7113.25.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. Ś. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 19 marca 2026 r. nr 1801-IEW-1.7113.25.2025, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 30 września 2025 r., nr 1823-SPV.720.306.2025 w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego 1823-723.830075.2021.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., będący organem egzekucyjnym, prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr 1823-723.830075.2021 wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ustalił brak możliwości skutecznego wyegzekwowania należności. W związku z tym postanowieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 1818-SEE.7113.754.2023.1, wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.), umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na stwierdzenie, że w dalszym toku egzekucji nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w N., będący wierzycielem, pismem z 23 czerwca 2025 r. znak 1823-SPV.720.143.2025 zwrócił się do organu egzekucyjnego o ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, wskazując na ujawnienie nowego źródła dochodu zobowiązanego, tj. wynagrodzenia za pracę wypłacanego przez Powiatowy Urząd Pracy w N.
Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło 23 czerwca 2025r., tj. w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu wniosku wierzyciela o ponowne wszczęcie egzekucji. Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z 3 lipca 2025 r. nr 1818-SEE.7116.20.2025.2 poinformował skarżącego o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego nr 1823-723.830075.2021. Jednocześnie zawiadomieniem z 7 lipca 2025 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę wypłacanego przez Powiatowy Urząd Pracy w N.
Pismem z 25 lipca 2025 r. skarżący wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, wskazując jako jego podstawę wygaśnięcie obowiązku wskutek przedawnienia zobowiązania objętego ww. tytułem wykonawczym. W ocenie skarżącego zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2014r. uległo przedawnieniu, ponieważ nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia. Skarżący podniósł, że dla wystąpienia skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia konieczne było zarówno zastosowanie środka egzekucyjnego, jak i zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu przed upływem terminu przedawnienia.
Postanowieniem z 30 września 2025 r. nr 1823-SPV.720.306.2025 Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. oddalił wniesiony zarzut. Organ wskazał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie wygasł wskutek przedawnienia, ponieważ w sprawie wystąpiły okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności organ pierwszej instancji wskazał, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2014 r., który co do zasady upływałby 31 grudnia 2019 r., uległ zawieszeniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 oraz pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zawieszenie było związane m.in. z doręczeniem skarżącemu zarządzenia zabezpieczenia oraz wszczęciem postępowania karnego skarbowego dotyczącego okoliczności związanych z powstaniem zobowiązania podatkowego. W konsekwencji organ uznał, że w dniu ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej zobowiązanie nie było przedawnione i pozostawało wymagalne.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie z 22 października 2025 r., domagając się jego zmiany oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu ponownie podniósł, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, a organ błędnie przyjął wystąpienie przesłanek skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zdaniem skarżącego nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, wobec czego dalsze prowadzenie egzekucji było niedopuszczalne.
Rozpoznając zażalenie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wskazanym na wstępie postanowieniem z 19 marca 2026r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania zażaleniowego była wyłącznie ocena prawidłowości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w zakresie rozstrzygnięcia zarzutu dotyczącego przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zobowiązanie podatkowe nie wygasło wskutek przedawnienia. Wskazał, że w sprawie wystąpiły przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w szczególności związane z dokonanym zabezpieczeniem oraz wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. W konsekwencji pięcioletni termin przedawnienia określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie upłynął przed ponownym wszczęciem egzekucji administracyjnej.
Organ odwoławczy uznał również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. prawidłowo zakwalifikował zarzut skarżącego jako zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości lub części wskutek przedawnienia, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz zasadnie oddalił go na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 tej ustawy.
Na powyższe postanowienie organu II instancji skargę do tut. Sądu złożył skarżący zarzucając organom naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268, dalej: u.p.e.a.) przez błędne przyjęcie, że w sprawie nie doszło do wygaśnięcia obowiązku podatkowego wskutek jego przedawnienia.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy zobowiązanie podatkowe objęte tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu, a tym samym czy dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego było dopuszczalne. Wskazał, że zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622, dalej: o.p.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podkreślił, że termin ten ma charakter materialnoprawny i może zostać wydłużony wyłącznie w następstwie wystąpienia ustawowo określonych przesłanek zawieszenia albo przerwania jego biegu. Zdaniem skarżącego organy błędnie przyjęły, że w sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 o.p. Skarżący wskazał, że dla wystąpienia skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj. zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie podatnika o jego zastosowaniu, przy czym oba te zdarzenia muszą nastąpić przed upływem terminu przedawnienia. Skarżący przedstawił również historyczne zmiany treści art. 70 § 3–5 Ordynacji podatkowej, wskazując, że obecne brzmienie art. 70 § 4 tej ustawy przewiduje skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu termin ten biegnie na nowo od dnia następującego po dniu zastosowania środka egzekucyjnego.
W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, wobec czego zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. Tym samym – zdaniem skarżącego – dalsze prowadzenie egzekucji administracyjnej było niedopuszczalne, a wniesiony przez niego zarzut powinien zostać uwzględniony.
Wobec powyższego wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając wskazane wyżej granice kontroli sądowoadministracyjnej, należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 30 września 2025 r. oddalające zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr 1823-723.830075.2021 obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w dacie ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego obowiązek objęty wskazanym tytułem wykonawczym wygasł wskutek przedawnienia.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części. Do tej podstawy należy zaliczyć również wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia, o którym mowa w art. 59 § 1 pkt 9 o.p.
Bezsporne w sprawie pozostaje, że obowiązek objęty ww. tytułem wykonawczym wynikał z decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 24 sierpnia 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 31 października 2019 r., określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2014 r., w związku z zakwestionowaniem prawa do rozliczenia podatku wynikającego z faktury VAT nr [...].
Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się co do zasady z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W konsekwencji termin przedawnienia zobowiązania skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2014 r. upływałby co do zasady z dniem 31 grudnia 2019 r. Nie oznacza to jednak, że w każdej sytuacji z upływem tej daty dochodzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują bowiem zdarzenia, których wystąpienie powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że przed upływem podstawowego terminu przedawnienia wystąpiły okoliczności skutkujące zawieszeniem jego biegu. Po pierwsze, w dniu 13 grudnia 2018 r. skarżącemu doręczono zarządzenie zabezpieczenia nr 55/2018/VAT wydane na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z 23 listopada 2018 r. o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu z dniem doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po drugie, postanowieniem Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z 1 lutego 2019 r. wszczęto wobec skarżącego dochodzenie o przestępstwo skarbowe pozostające w związku z niewykonaniem przedmiotowego zobowiązania podatkowego. O wszczęciu tego postępowania skarżący został skutecznie zawiadomiony przed upływem podstawowego terminu przedawnienia. W konsekwencji, z dniem wszczęcia postępowania karnego skarbowego, doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Wbrew stanowisku skarżącego, dla oceny przedawnienia zobowiązania nie było konieczne ustalenie, czy doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Argumentacja skargi w tym zakresie pozostaje zatem poza istotą niniejszej sprawy. Skarżący koncentruje swoje zarzuty na kwestii braku skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego i braku zawiadomienia o jego zastosowaniu, wskazując na przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia. Tymczasem organy nie oparły swoich rozstrzygnięć na art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, lecz na wystąpieniu przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonych w art. 70 § 6 pkt 1 i pkt 4 tej ustawy. Podnoszona przez skarżącego argumentacja dotycząca art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej pozostaje zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro brak wygaśnięcia zobowiązania jest konsekwencją faktu skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W sytuacji, gdy bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony, upływ pierwotnego terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania. W konsekwencji bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostawał zawieszony w okresie występowania wskazanych przesłanek zawieszenia, a po ustaniu ostatniej z nich termin ten rozpoczął dalszy bieg. W niniejszej sprawie nastąpiło to od dnia 16 kwietnia 2025 r., tj. po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego skarbowego. Ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło natomiast 23 czerwca 2025 r., a więc w okresie, gdy zobowiązanie podatkowe nie było jeszcze przedawnione. Tym samym obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr 1823-723.830075.2021 pozostawał istniejący i wymagalny. Należy przy tym wskazać, że wcześniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego postanowieniem z 18 grudnia 2023 r. nr 1818-SEE.7113.754.2023.1, wydanym na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., nie skutkowało wygaśnięciem obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 pkt 1 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 tej ustawy nie powoduje wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. W przypadku ujawnienia majątku lub źródła dochodu zobowiązanego dopuszczalne jest zatem ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie dotychczasowego tytułu wykonawczego. W rozpoznawanej sprawie ujawnienie nowego źródła dochodu skarżącego, w postaci wynagrodzenia wypłacanego przez Powiatowy Urząd Pracy w N., stanowiło podstawę do ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej. Okoliczność ta odnosiła się wyłącznie do możliwości prowadzenia skutecznej egzekucji, nie zaś do istnienia lub wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organy prawidłowo zatem przyjęły, że nie zachodziła przesłanka z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a zgłoszony przez skarżącego zarzut wygaśnięcia obowiązku wskutek przedawnienia był bezzasadny.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w szczególności okoliczności mające znaczenie dla oceny biegu terminu przedawnienia, oraz wyczerpująco przedstawiły motywy przyjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.