I SA/Rz 145/23

I SA/Rz 145/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1683/23 - Wyrok NSA z 2025-03-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18i § 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi E.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2023 r., nr 1801-IEW.720.4.2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. nr 1801-IEW.720.4.2022 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) stwierdził niedopuszczalność zażalenia E.P. (dalej: Skarżąca/Strona) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z 24 listopada 2020 r. nr 1820-SEW.720.136.2022.SZD o niedopuszczalności sprzeciwu z 10 października 2022 r. zgłoszonego od zawiadomienia z 16 września 2022 r. o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. (dalej: NUS), z uwagi na istniejące zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2015 r. i od lutego do kwietnia 2016 r. oraz za czerwiec 2016 r., zawiadomieniem z dnia 16 września 2022 r. poinformował Skarżącą o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone Stronie w dniu 3 października 2022 r.
Skarżąca pismem z dnia 10 października 2022 r. wniosła sprzeciw od ww. zawiadomienia.
Analizując treść ww. pisma NUS stwierdził, że wszystkie informacje w nim zawarte odnoszą się do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a więc spraw, które rozpatrywane są w ramach innych podstaw prawnych niż sprzeciw do zawiadomienia o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
W związku z powyższym NUS postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r. stwierdził niedopuszczalność sprzeciwu.
Skarżąca pismem z dnia 2 grudnia 2022 r., złożyła zażalenie na ww. postanowienie.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie art. 18i § 7 w zw. z art. 18t ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające nieujawnienie w Rejestrze Należności Publicznoprawnych stosownego powiadomienia.
Postanowieniem z 10 stycznia 2023 r. nr 1801-IEW.720.4.2022 DIAS stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie NUS z 24 listopada 2022 r. o niedopuszczalności sprzeciwu z 10 października 2022 r. na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
DIAS wyjaśnił, że ograniczenie w prawie wniesienia sprzeciwu zawiera art. 18i § 7 u.p.e.a. W myśl tego unormowania jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu.
DIAS wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym, żaden przepis ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (DZ.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: K.p.a., nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu, co oznacza, że zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje.
Z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji również nie wynika możliwość wniesienia zażalenia na wydane na podstawie art. 18i § 7 u.p.e.a. postanowienie o niedopuszczalności zgłoszenia sprzeciwu. Możliwość wniesienia zażalenia przewiduje jedynie art. 18i § 13 u.p.e.a., dotyczący merytorycznego rozstrzygnięcia argumentów podniesionych w sprzeciwie i odmowie jego uwzględnienia.
Postanowieniem NUS z 24 listopada 2022 r. orzeczono o niedopuszczalności sprzeciwu na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Było to orzeczenie formalne, nie rozpatrywano go merytorycznie, w szczególności nie odmówiono nim uwzględnienia sprzeciwu.
DIAS podkreślił, że wyłączona jest możliwość wniesienia środka odwoławczego od postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu, wydanego w trybie art. 18i § 7 u.p.e.a. Wyłączenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia zażalenia stanowi przesłankę niedopuszczalności zażalenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o dopuszczalności sprzeciwu ewentualnie o uchylenie postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art.18i § 7 w zw. z art. 18t u.p.e.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające nieujawnienie w Rejestrze Należności Publicznoprawnych stosownego powiadomienia.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż wyłączenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia zażalenia stanowi przesłankę niedopuszczalności zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia powoduje jego bezskuteczność i wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy istniały przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność sprzeciwu na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.
Innymi słowy istota sporu w rozpatrywanej sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy na postanowienie, wydane na podstawie art. 18i § 7 u.p.e.a., uznające za niedopuszczalny sprzeciw, na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych, przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia.
NUS stwierdził natomiast niedopuszczalność sprzeciwu zgłoszonego w związku z zawiadomieniem o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych, a DIAS uznał złożone przez Skarżącą od ww. rozstrzygnięcia zażalenie za niedopuszczalne.
Wyjaśnić należy, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać, zarówno z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy zażalenie zostało wniesione przez osobę nie mającą uprawnienia do wniesienia tego środka. Natomiast niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych ma miejsce wówczas, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy wniesienie zażalenia nie jest możliwe, bowiem przepisy prawa nie dają możliwości zaskarżenia w toku instancji.
Przypomnieć należy, że do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz. U. Z 2017 poz. 933), zmieniającej ww. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r., Rozdział 1a zatytułowany: "Rejestr Należności Publicznoprawnych".
Zgodnie z art. 18i § 1 pkt 1 i § 5 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze, wyłącznie w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie. Z kolei § 13 u.p.e.a. stanowi, że na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu przysługuje zażalenie, które wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem wierzyciela, który wydał zaskarżone postanowienie.
Na gruncie badanej sprawy postanowienie NUS z dnia 10 października 2022 r. wydane zostało na podstawie art. 18i § 7 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu. Przepisy u.p.e.a, nie przewidują możliwości złożenia na wydane w tym trybie postanowienie zażalenia. Przepis art. 18t u.p.e.a. w zakresie nieuregulowanym, odsyła do stosowania przepisów k.p.a. Stosownie zatem do art. 18t u.p.e.a. do postanowień w przedmiocie sprzeciwu oraz do zażaleń zastosowanie będą miały przepisy K.p.a.
Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W obowiązującym stanie prawny, żaden przepis K.p.a. nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu, co oznacza, że zażalenie na takie postanowienie nie przysługuje. Wyłączenie przez ustawodawcę możliwości wniesienia zażalenia na określone rodzaje postanowień, stanowi przesłankę niedopuszczalności zażalenia. Przesłanka ta wystąpiła w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu prawidłowo organ stwierdził, że w świetle art. 18i § 7 u.p.e.a., jeżeli okoliczność, na której oparto sprzeciw, jest lub była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w decyzji, postanowieniu lub innym orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu.
Sąd wyjaśnia, że środek zaskarżenia, w postaci zażalenia, wynikający, z art. 18i u.p.e.a. zatytułowanym "Sprzeciw", zawartym w rozdziale 1a, regulującym: Rejestr Należności Publicznoprawnych, przysługuje, wyłącznie na postanowienie wierzyciela o odmowie uwzględnienia sprzeciwu (art. 18i § 13 u.p.e.a.). Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem wierzyciela, który wydał zaskarżone postanowienie. Zgodnie § 14 od postanowienia w przedmiocie rozpoznania zażalenia, o którym mowa w § 13, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej natomiast sprawie nie zostało wydane postanowienie w przedmiocie odmowy uwzględnienia sprzeciwu, w trybie art. 18i § 13, na które przysługuje zażalenie, tylko w trybie art. 18i § 7 u.p.e.a., w przedmiocie niedopuszczalności zgłoszonego sprzeciwu, na które środek zaskarżenia nie przysługuje.
Reasumując Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów u.p.e.a. w związku z przepisami K.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.